Phi hành đoàn Artemis II đổ bộ Trái Đất ở vận tốc không tưởng
Các phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II của NASA cho biết quá trình tái nhập khí quyển diễn ra suôn sẻ, dù lá chắn nhiệt của tàu Orion có xuất hiện một số vết cháy xém nhỏ. Đây là bước đệm quan trọng cho kế hoạch đưa con người đổ bộ trở lại Mặt Trăng trong những năm tới.
Sau hành trình thử nghiệm kéo dài gần 10 ngày, tàu vũ trụ Orion mang hình dáng “viên kẹo gum” đã hạ cánh chính xác xuống Thái Bình Dương hôm 10/4. Sứ mệnh này đánh dấu cột mốc quan trọng khi đưa con người tiến xa hơn vào không gian so với bất kỳ chuyến bay nào trước đây, thực hiện hành trình bay quanh vùng tối của Mặt Trăng.
Trong giai đoạn cuối của sứ mệnh đầy rủi ro này, tàu Orion đã lao vào bầu khí quyển Trái Đất với vận tốc gấp khoảng 32 lần tốc độ âm thanh. Đây được xem là bài kiểm tra “sống còn” đối với hệ thống lá chắn nhiệt do Lockheed Martin chế tạo, trước khi NASA chính thức đưa tàu vào sử dụng cho các chuyến bay quỹ đạo quanh Trái Đất vào năm tới.
Phát biểu tại buổi họp báo đầu tiên kể từ khi trở về, Chỉ huy sứ mệnh Artemis II, phi hành gia Reid Wiseman, cho biết: “Chúng tôi đã trở về với tốc độ cực nhanh và nhiệt độ cực lớn”.
Các kỹ sư NASA hiện đang tiến hành phân tích khối lượng dữ liệu khổng lồ để đánh giá hiệu suất của tàu Orion. Trọng tâm là lá chắn nhiệt – bộ phận bảo vệ phi hành đoàn trước mức nhiệt lên tới 5.000 độ Fahrenheit (khoảng 2.760 độ C) khi ma sát với khí quyển.
Trước đó, trong sứ mệnh không người lái Artemis I vào năm 2022, lá chắn nhiệt của Orion từng bị hư hại nặng hơn dự kiến với các vết nứt và bong tróc. Dù không nâng cấp phần cứng, NASA đã điều chỉnh góc độ và quỹ đạo tái nhập khí quyển cho Artemis II để giảm thiểu tác động nhiệt.
Chỉ huy Wiseman xác nhận có thấy “một chút dấu hiệu cháy xém” ở phần rìa lá chắn nhiệt khi kiểm tra tàu trên tàu cứu hộ của Hải quân. Tuy nhiên, các quan chức NASA đã trấn an dư luận và cho biết lá chắn đã hoạt động đúng như kỳ vọng trong các thử nghiệm nhiệt độ cao trước đó.
Phi hành gia Victor Glover mô tả 13 phút 36 giây tái nhập khí quyển là khoảng thời gian “cực kỳ căng thẳng”. Theo dữ liệu sơ bộ từ NASA, vận tốc tối đa khi tái nhập là khoảng 39.692 km/giờ, tương đương Mach 32.
Tuy nhiên, ông Glover tiết lộ màn hình trên tàu Orion có lúc hiển thị con số lên tới Mach 38,89 (khoảng 48.021 km/giờ). NASA cho biết sẽ công bố con số chính xác sau khi tính toán kỹ lưỡng, do việc đo lường vận tốc trong không gian là một thách thức kỹ thuật phức tạp.
Mô tả về cảm giác khi các dù mồi được cắt rời để bung hệ thống dù chính, phi hành gia Glover chia sẻ: “Chúng tôi rơi tự do. Cảm giác giống như bạn nhảy lùi từ một tòa nhà chọc trời vậy”. Cuối cùng, hệ thống dù đã giúp con tàu tiếp nước nhẹ nhàng với vận tốc chỉ khoảng 27 km/giờ.
Theo lộ trình của NASA, tàu Orion sẽ đóng vai trò vận chuyển phi hành gia từ Trái Đất. Trong tương lai, tàu sẽ kết nối với các hệ thống đổ bộ Mặt Trăng do SpaceX của tỷ phú Elon Musk và Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos chế tạo.
Mặc dù các thách thức về kỹ thuật có thể khiến kế hoạch đổ bộ trực tiếp bị lùi xuống sớm nhất là năm 2028, nhưng các hệ thống đổ bộ này sẽ được thử nghiệm lần đầu trên quỹ đạo Trái Đất trong sứ mệnh Artemis III dự kiến diễn ra vào năm sau.
Chỉ huy Wiseman bày tỏ sự tin tưởng tuyệt đối vào hệ thống hiện tại: “Theo quan điểm cá nhân, họ có thể lắp đặt tàu Orion của Artemis III lên hệ thống phóng SLS ngay ngày mai. Phi hành đoàn sẽ hoàn toàn ổn định và sẵn sàng”.