Quân đội Mỹ trước những thay đổi lịch sử
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đưa ra một loạt yêu cầu mới về văn hóa và tiêu chuẩn đối với các nhánh quân đội Mỹ, động thái được mô tả là nhằm nâng cao sức mạnh quân sự, ứng phó hiệu quả với các mối đe dọa cả từ bên trong và bên ngoài nước Mỹ.
Hàng trăm tướng lĩnh cấp cao của các đơn vị quân đội Mỹ đóng quân ở trong và ngoài nước ngày 30/9 (giờ địa phương) đã được triệu tập về căn cứ Thủy quân Lục chiến Quantico ở bang Virginia phía Nam Thủ đô Washington để tham dự một cuộc họp chưa từng có tiền lệ với Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth.
Trong bài phát biểu mở đầu cuộc họp, ông Hegseth khẳng định, việc khôi phục tên gọi Bộ Chiến tranh Mỹ thay vì tên gọi Bộ Quốc phòng là để nêu bật "sứ mệnh duy nhất của Bộ Chiến tranh là: Chiến đấu!".
"Chúng ta (phải) chuẩn bị cho chiến tranh và chuẩn bị chiến thắng. Kiên quyết và không khoan nhượng trong những nỗ lực đó. Không phải vì chúng ta muốn chiến tranh. Không ai ở đây muốn chiến tranh, mà bởi vì chúng ta yêu hòa bình", ông Hegseth phát biểu, báo Newsweek dẫn lời.
Theo ông, quân đội Mỹ "phải mạnh mẽ để có thể ngăn chặn chiến tranh ngay từ đầu". "Tổng thống (Donald Trump) luôn nói về điều đó. Nó được gọi là 'hòa bình thông qua sức mạnh". Lịch sử dạy chúng ta rằng, những người thực sự xứng đáng có hòa bình là những người sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ nó", ông Hegseth nói thêm.
Để cải thiện sức mạnh quân đội Mỹ, người đứng đầu Lầu Năm Góc đã đưa ra chỉ thị gồm 10 điểm, nổi bật là việc bãi bỏ những chính sách về "đa dạng hóa" trong quân đội do các chính quyền tiền nhiệm đưa ra mà ông Hegseth cho là "thiếu sáng suốt" và làm suy yếu quân đội Mỹ.
Bộ trưởng Hegseth khẳng định, quân đội Mỹ từ nay sẽ chỉ áp dụng "chuẩn nam giới cao nhất" cho các đơn vị tác chiến, đồng thời áp dụng các bài kiểm tra thể lực, kiểm tra năng lực chiến đấu hàng năm đối với quân nhân. "Sẽ không có những tướng lĩnh, đô đốc béo phì trên các hành lang của Lầu Năm Góc hay những binh lính béo ú trong các đội hình chiến đấu. Không còn chuyện để râu, tóc dài, hay thể hiện cá nhân hời hợt nữa. Điều này sẽ ít hoặc không có ngoại lệ", ông nói.
Bộ trưởng Hegseth cũng yêu cầu quân đội Mỹ gạt bỏ "những quy tắc giao chiến phi lý". Quy tắc giao chiến là những chỉ thị chi phối cách thức và thời điểm quân đội Mỹ có thể bắt đầu sử dụng vũ lực. "Chúng ta cũng không chiến đấu theo những quy tắc tác chiến phi lý. Chúng ta phải tháo bỏ những ràng buộc để binh lính có thể làm cho kẻ thù khiếp sợ, mất tinh thần, truy đuổi rồi tiêu diệt họ", ông Hegseth nhấn mạnh.
Phát biểu của Bộ trưởng Hegseth được tiếp nối bằng bài phát biểu dài hơn 70 phút của Tổng thống Donald Trump. Trong đó, ông Trump khẳng định sẽ loại bỏ các chính sách "né tránh nhạy cảm chính trị" và sẽ đánh giá mọi thứ dựa trên năng lực: "Sẽ không ai có thể thay thế quý vị chỉ vì né tránh các vấn đề nhạy cảm chính trị giỏi hơn. Tôi sẽ sát cánh cùng quý vị và ủng hộ 100% với tư cách Tổng thống".
Về việc củng cố sức mạnh quân đội, ông Trump tái cam kết thúc đẩy kế hoạch chi tiêu quốc phòng 1.000 tỷ USD vào năm 2026, tăng đáng kể so với con số 895 tỷ USD của năm 2025. Ông Trump tuyên bố sẽ mở rộng quân đội để có thể tuyển chọn những người thực sự đủ tiêu chuẩn về thể chất và tinh thần, đồng thời loại bỏ những người không đáp ứng yêu cầu.
"Bộ Chiến tranh sẽ ngăn chặn chiến tranh. Lực lượng vũ trang Mỹ sẽ không ai sánh kịp trong tương lai. Chúng ta là quân đội Mỹ - quân đội giỏi nhất, táo bạo nhất, dũng cảm nhất mà thế giới từng thấy. Chúng ta sẽ chiến đấu, chiến đấu và chiến đấu, rồi chúng ta sẽ thắng, thắng và thắng", ông Trump phát biểu.
Đáng chú ý, theo Tổng thống Trump, ngoài đảm bảo lợi ích và chiến đấu với mối nguy bên ngoài nước Mỹ, quân đội Mỹ cần đảm nhiệm thêm các nhiệm vụ bên trong nội địa. "Lịch sử quân đội được tạo nên bởi những anh hùng đã chiến đấu với mọi kẻ thù, cả trong và ngoài nước. George Washington, Abraham Lincoln, Grover Cleveland, George Bush và những người khác đều sử dụng lực lượng vũ trang để duy trì trật tự và hòa bình trong nước", ông Trump nói.
Theo Tổng thống Mỹ, "các khu vực nội địa là một phần quan trọng của cuộc chiến" và ông sẽ không ngần ngại triển khai quân đội tới các thành phố để bảo vệ "người dân khỏi những bất ổn diễn ra bên trong".
Tổng thống Mỹ ví thành phố Portland ở bang Oregon, nơi ông gần đây lệnh triển khai các thành viên Vệ binh Quốc gia tới để "chống khủng bố nội địa" là một "khu vực chiến sự", đồng thời đề nghị quân đội Mỹ biến những thành phố "nguy hiểm" của Mỹ thành "bãi tập huấn".
Ngoài Portland, ông Trump đã triển khai lực lượng Vệ binh Quốc gia đến các thành phố Washington, Memphis và Los Angeles; đồng thời cân nhắc điều động đến các thành phố Chicago, Atlanta, Baltimore và New York, trong bối cảnh căng thẳng tại một số thành phố lớn của Mỹ gia tăng sau vụ nổ súng vào văn phòng Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) ở Dallas, bang Texas khiến một người thiệt mạng và hai người bị thương nặng.
ICE là cơ quan thực thi luật di trú, chống nhập cư trái phép, ngăn chặn buôn lậu, khủng bố và tội phạm xuyên biên giới, có vai trò quan trọng trong chiến dịch trục xuất người nhập cư trái phép của Tổng thống Trump.
Lầu Năm Góc đã trải qua 8 tháng thay đổi mạnh mẽ kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức, song những chỉ thị mới đây của ông và Bộ trưởng Hegseth cho thấy nỗ lực định hình lại quân đội Mỹ theo hướng kỷ luật, cứng rắn và tập trung tuyệt đối vào sức mạnh chiến đấu. Tuy nhiên, các đề xuất cũng gây ra nhiều tranh cãi từ phía đảng Dân chủ.
Reuters ngày 1/10 dẫn lời Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Jack Reed, thành viên Ủy ban quân vụ của Thượng viện Mỹ cho rằng, những phát biểu của ông Trump có thể "làm suy yếu nguyên tắc chuyên nghiệp, phi đảng phái của quân đội Mỹ".