Tehran ra điều kiện mở lại eo biển chiến lược Hormuz
Hãng tin Daily Sabah mới đây dẫn lời một quan chức cấp cao thuộc Văn phòng Tổng thống Iran cho biết, việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz sẽ chỉ được nối lại nếu một phần doanh thu được phân bổ để bồi thường thiệt hại do xung đột gây ra.
Theo Daily Sabah, phía Iran nêu rõ rằng việc mở lại Hormuz sẽ phụ thuộc vào khả năng bù đắp đầy đủ các thiệt hại tài chính mà nước này phải gánh chịu do xung đột. Cụ thể, Tehran đang xem xét cơ chế sử dụng nguồn thu từ hoạt động quá cảnh để phục hồi nền kinh tế, đồng thời nhấn mạnh việc mở lại eo biển gắn chặt với lợi ích chiến lược quốc gia.
Thông báo trên mạng xã hội X hôm 5/4, ông Mehdi Tabatabai - Thứ trưởng phụ trách truyền thông và thông tin tại Văn phòng Tổng thống Iran khẳng định: "Eo biển Hormuz sẽ chỉ được mở cửa trở lại khi một phần doanh thu từ việc vận chuyển được sử dụng để bồi thường cho tất cả thiệt hại do cuộc chiến tranh gây ra".
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa gia tăng sức ép, ra tối hậu thư 48 giờ buộc Iran nhanh chóng khơi thông tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, động thái của Tehran cho thấy eo biển Hormuz không còn chỉ là một điểm nóng quân sự, mà đang dần trở thành công cụ gây sức ép kinh tế và đòn bẩy trong các toan tính.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông nói rằng thứ Ba (ngày 7/4) sẽ là ngày Mỹ tấn công các nhà máy điện và các cây cầu ở Iran, tất cả diễn ra trong cùng một lúc. Ông tuyên bố: “Sẽ chưa từng có điều gì như vậy”.
Thực tế cho thấy, tác động từ việc gián đoạn Hormuz đã lan rộng trên toàn thị trường năng lượng. Theo số liệu mới nhất, xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của các nước vùng Vịnh (không bao gồm Iran) trong tháng 3 chỉ đạt 8,44 triệu thùng/ngày, giảm tới 49% so với mức 16,58 triệu thùng/ngày của tháng 2. Đây được xem là mức sụt giảm nghiêm trọng, phản ánh mức độ tê liệt của tuyến vận tải này.
Trong bối cảnh này, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đã phải điều phối mở khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược - mức lớn nhất từ trước tới nay, nhằm ổn định thị trường. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định đây chỉ là giải pháp tạm thời, trong khi thực tế cho thấy eo biển Hormuz vẫn là nút thắt không thể thay thế của hệ thống năng lượng toàn cầu.
Được biết, hôm 5/4, Thứ trưởng Ngoại giao Iran và Oman đã tiến hành thảo luận với sự tham gia của các chuyên gia để bàn về các phương án khả thi nhằm bảo đảm lưu thông thông suốt qua eo biển Hormuz. Iran nêu rõ, nước này đang hoàn thiện dự thảo về cơ chế điều phối hoạt động hàng hải qua eo biển và có thể tiến hành đàm phán với các bên liên quan nhằm thiết lập một khuôn khổ hợp tác trong tương lai.
Hãng thông tấn IRNA của Iran dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi nhấn mạnh, việc xây dựng cơ chế quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz sẽ có sự phối hợp với Oman và dự kiến được đưa vào triển khai sau khi xung đột kết thúc.