Thấy gì qua cuộc đàm phán giữa Nga và Mỹ tại Istanbul?
Cuộc đàm phán giữa Nga và Mỹ hôm 27/2 tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng. Diễn ra tại tư dinh Tổng lãnh sự Mỹ và kéo dài hơn 6 giờ, cuộc họp tập trung vào việc khôi phục hoạt động của đại sứ quán hai nước - một dấu hiệu cho thấy cả hai đang tìm kiếm giải pháp cho mối quan hệ đã nguội lạnh từ lâu.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đặt câu hỏi: Đây là một bước tiến thực chất hay chỉ là một động thái chiến thuật? Phó Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga Konstantin Kosachev nhận định: "Istanbul là một địa điểm trung lập, phù hợp cho đối thoại mà không chịu áp lực từ bên ngoài". Điều này cho thấy cuộc gặp mang tính thăm dò hơn là một thay đổi chính sách sâu rộng.
Một trong những trọng tâm của cuộc đàm phán là lệnh trừng phạt. Nga tìm cách dỡ bỏ hoặc ít nhất là nới lỏng một số biện pháp, trong đó có hạn chế đi lại bằng đường hàng không đến châu Âu và lệnh cấm giao dịch ngân hàng. Đổi lại, Washington cũng để ngỏ khả năng giảm nhẹ một số biện pháp ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân Nga. Dù vậy, đối với lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là dầu khí, các lệnh trừng phạt vẫn sẽ duy trì. Việc Nga có thể quay trở lại hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT vẫn đang được cân nhắc nhưng chưa có tín hiệu cụ thể.
Không phải tất cả đồng minh phương Tây đều hoan nghênh sự xích lại gần nhau này. Một số lãnh đạo châu Âu lo ngại rằng Washington có thể quá vội vàng trong việc điều chỉnh chính sách với Moskva. Thủ tướng Anh Keir Starmer thậm chí đã đến Mỹ để tìm cách thuyết phục chính quyền Tổng thống Donald Trump không nhượng bộ quá nhiều trước Nga. Dẫu vậy, giới phân tích cho rằng châu Âu khó có thể đi ngược lại xu hướng do Mỹ dẫn dắt.
Giáo sư Richard Bensel tại Đại học Cornell nhận định: "Lịch sử cho thấy châu Âu thường hưởng ứng chính sách của Mỹ. Nếu Washington thực sự muốn tái lập quan hệ với Nga, các nước châu Âu sẽ phải cân nhắc điều chỉnh theo". Một diễn biến đáng chú ý khác là khả năng đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga và Ukraine vào dịp lễ Phục sinh (20/4). Theo chuyên gia Engin Ozer, "Tất cả các điều khoản quan trọng đã được thảo luận, nhưng để đi đến một hiệp ước hòa bình thực sự, vẫn còn cả chặng đường dài".
Như vậy, những gì diễn ra tại Istanbul có thể chỉ là bước đầu tiên trong một quá trình đầy chông gai. Mặc dù các kênh đối thoại đang dần mở ra, nhưng để chuyển hóa chúng thành hành động thực tế, Nga và Mỹ sẽ cần nhiều hơn những cuộc gặp gỡ ngoại giao đơn thuần. Liệu gió có thực sự đổi chiều, hay đây chỉ là một cơn sóng ngoại giao thoáng qua? Câu trả lời sẽ chỉ rõ ràng trong những tháng tới.