Thông điệp của "tân" Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Ông Macron cam kết sẽ thay đổi phương thức điều hành để đưa nước Pháp bước vào một kỷ nguyên mới của sự đoàn kết, đi đầu và phát triển bền vững. Giới quan sát đánh giá, chiến thắng thuyết phục của ông Macron, một người theo đường lối trung dung và thân EU trước đối thủ cực hữu Marine Le Pen, đã giúp nhiều lãnh đạo châu Âu “thở phào”.

Sáng 25/4 (giờ Việt Nam), Bộ Nội vụ Pháp đã công bố kết quả của cuộc bầu cử Tổng thống nước này. Theo đó, ông Emmanuel Macron của Nền Cộng hoà Tiến bước đã giành chiến thắng chung cuộc với 58,6% số phiếu bầu (~18.779.809 phiếu), đánh bại đối thủ Marine Le Pen, lãnh đạo đảng Tập hợp Quốc gia với 41,4% số phiếu bầu (~13.297.728 phiếu).

Tuy tỉ lệ ủng hộ không cao như lần bầu cử năm 2017 với 66%, nhưng ông Emmanuel Macron đã trở thành người thứ ba tái đắc cử Tổng thống Pháp, sau hai người tiền nhiệm là cố Tổng thống Francois Mitterand (1981-1995) và Jacques Chirac (1995-2007).

Phát biểu ăn mừng trước những người ủng hộ ở khu vực tháp Eiffel tại thủ đô Paris, ông Macron cam kết sẽ giúp nước Pháp trở nên đoàn kết hơn, phản ứng hiệu quả với sự bất đồng và giận dữ của những người đã bỏ phiếu cho đối thủ Le Pen.

“Sau gần 5 năm đầy biến cố, hôm nay, ngày 24/4/2022, đa phần cử tri Pháp đã tin tưởng lựa chọn tôi làm người đứng đầu đất nước trong 5 năm tiếp theo. Tôi biết một số cử tri bỏ phiếu không phải vì ủng hộ ý tưởng của tôi mà nhằm ngăn chặn những tư tưởng của phe cực hữu. Mọi người cần tôn trọng lẫn nhau, vì đất nước đã bị chia rẽ nghiêm trọng bởi sự nghi kỵ. Tôi không còn là ứng cử viên một phe nữa. Tôi là Tổng thống của người dân Pháp và sẽ không có bất kỳ người Pháp nào bị bỏ lại phía sau", ông Macron nhấn mạnh.

Thông điệp tái đắc cử mà ông Macron truyền tải không chỉ được thể hiện bằng lời nói, mà còn được ẩn dụ từ việc chọn địa điểm mừng chiến thắng đến việc tiến vào lễ đài cùng giới trẻ cũng như sử dụng bản nhạc nổi tiếng làm nền. Tháp Eiffel là biểu tượng của nước Pháp, bản Ode to Joy vốn được coi là bản nhạc không chính thức đại diện cho Liên minh châu Âu (EU). Bằng cách sử dụng hai biểu tượng đó và song hành cùng các em học sinh đủ màu da, ông Macron gửi đi thông điệp mang tính biểu tượng rất cao rằng chiến thắng của ông là chiến thắng của nước Pháp, chiến thắng của châu Âu, là chiến thắng của một dự án chính trị hướng đến tương lai, với trụ cột là những người trẻ.

Theo The Guardian, chiến thắng này được ca ngợi như một lời chúc mừng cho nền chính trị truyền thống, vốn bị ảnh hưởng trong những năm gần đây sau việc Anh rút khỏi EU và sự trỗi dậy của một thế hệ lãnh đạo theo chủ nghĩa dân tộc mới.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Thủ tướng Đức Olaf Scholz, Thủ tướng Italia Mario Draghi là những người đầu tiên gửi lời chúc mừng tới ông Macron. Các nhà lãnh đạo cho hay, người dân Pháp đã đưa ra một quyết định tuyệt vời, thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ vì một châu Âu đoàn kết và thịnh vượng. Tuy nhiên, ông Macron sẽ phải đối mặt với hàng loạt thách thức trong chặng đường 5 năm tiếp theo chèo lái nước Pháp, để thúc đẩy những cải cách đã đề ra trong chiến dịch tranh cử.

Cụ thể, về kinh tế, các dự báo đều cho thấy tăng trưởng của Pháp có nguy cơ bị đe dọa do tác động chiến tranh và dịch bệnh. Dự báo tăng trưởng của Pháp giảm xuống còn 2% thay vì 4%. Đó là chưa kể thâm hụt ngân sách và thương mại gia tăng. Về xã hội, Tổng thống tái đắc cử sẽ phải có trọng trách hàn gắn rạn nứt ngày càng lớn trong xã hội. Sự phân cách, chênh lệch giữa một bên là thành phần trung lưu, giàu có và bên kia là những người lao động với đồng lương ít ỏi, vốn đã được thể hiện qua khủng hoảng phong trào “Áo Ghile vàng” cách đây 2 năm và giờ đã hằn sâu thêm sau đại dịch COVID-19. Về đối ngoại, việc tham gia giải quyết cuộc xung đột Ukraine với những tác động từ địa chính trị đến kinh tế, an ninh, quân sự sẽ là thách thức hàng đầu của nguyên thủ Pháp. Cuối cùng, môi trường cũng trở thành một vấn đề lớn mà ông Macron phải quan tâm để triển khai kịp thời các biện pháp nhằm hạn chế biến đổi khí hậu và sự ấm lên của trái đất.

Giới chuyên gia nhận định, ngoài những yếu tố nêu trên, cuộc bầu cử quốc hội Pháp dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 6 tới cũng được coi là một thách thức không nhỏ với ông Macron, dù khẳng định chính phủ mở cửa cho "bất kỳ ai ủng hộ dự án của ông”. Nền Cộng hoà Tiến bước của đương kim Tổng thống và các đồng minh cần đạt được đa số phiếu ủng hộ của 289 nghị sĩ trong hạ viện gồm 577 ghế. Không có đa số phiếu ủng hộ, khả năng điều động của Tổng thống Pháp sẽ giảm đáng kể và ông Macron sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc triển khai các chính sách cải cách. Khi ấy, ông Macron sẽ cần sự hỗ trợ từ bên ngoài, trong đó chắc chắn bao gồm cánh ôn hòa của đảng Cộng hòa.

Về phía ứng viên Le Pen, dù thất bại trước đương kim Tổng thống Pháp Macron nhưng bà vẫn coi đây là một "chiến thắng sáng chói" vì đã giành được tỷ lệ ủng hộ cao nhất từ trước đến nay cho một ứng viên cực hữu, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục đấu tranh vì người dân Pháp và nước Pháp. Trước mắt, bà sẽ chuẩn bị thật kỹ cho cuộc bầu cử quốc hội.