Thủ tướng Israel xin ân xá giữa lúc đối mặt nhiều cáo buộc tham nhũng
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã chính thức đệ đơn xin ân xá lên Tổng thống Isaac Herzog trong bối cảnh các phiên tòa xét xử ba vụ án tham nhũng đối với ông vẫn đang tiếp diễn và gây nhiều tranh cãi trong chính trường Israel.
Trong tuyên bố đưa ra ngày 30/11, Văn phòng Tổng thống Israel cho biết đã tiếp nhận yêu cầu ân xá từ ông Netanyahu và nhận thức rõ đây là “một đề nghị đặc biệt, mang theo những hàm ý quan trọng”. “Sau khi nhận được tất cả các ý kiến liên quan, Tổng thống sẽ xem xét yêu cầu này một cách có trách nhiệm và chân thành”, thông báo nêu rõ.
Theo Reuters, ông Netanyahu, người phủ nhận mọi cáo buộc và không nhận tội, đang đối mặt với ba vụ án được khởi tố từ năm 2019, liên quan đến hối lộ, gian lận và vi phạm lòng tin. Các cáo buộc bao gồm việc nhận gần 700.000 shekel (khoảng 212.000 USD) quà tặng từ giới doanh nhân giàu có để đổi lấy các ưu đãi về chính trị và truyền thông. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Israel một thủ tướng đương nhiệm phải ra tòa với các cáo buộc hình sự nghiêm trọng như vậy.
Yêu cầu xin ân xá của ông Netanyahu được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần thúc giục Tổng thống Herzog xem xét đặc xá cho nhà lãnh đạo Israel. Ông Herzog được cho là đã nhận một bức thư từ ông Trump vào đầu tháng 11, đề nghị cân nhắc việc ân xá. Trước đó, trong bài phát biểu trước Quốc hội Israel vào tháng 10, ông Trump cũng đưa ra lời kêu gọi này.
Ngoài các cáo buộc tham nhũng trong nước, ông Netanyahu còn đang đối mặt với lệnh truy nã của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban hành tháng 11/2024, cùng cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant, liên quan đến cáo buộc tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người trong chiến dịch quân sự tại Gaza.
Trong một tuyên bố được ghi hình gửi tới công chúng, Thủ tướng Netanyahu cho rằng việc phiên tòa tiếp tục diễn ra đã làm trầm trọng thêm chia rẽ nội bộ, ảnh hưởng tới khả năng điều hành đất nước của ông. “Việc phiên tòa tiếp tục sẽ chia rẽ chúng ta từ bên trong, khơi dậy sự chia rẽ và làm sâu sắc thêm những rạn nứt. Việc kết thúc ngay phiên tòa sẽ giúp xoa dịu căng thẳng và thúc đẩy sự hòa giải rộng rãi mà đất nước chúng ta đang rất cần”, ông nói.
Theo Văn phòng Thủ tướng, yêu cầu ân xá bao gồm hai tài liệu: một thư trình bày chi tiết lập luận pháp lý do nhóm luật sư của ông Netanyahu ký, và một thư riêng do chính ông ký gửi Tổng thống. Các tài liệu sẽ được chuyển đến Bộ Tư pháp để lấy ý kiến, trước khi đệ trình lên cố vấn pháp lý của Văn phòng Tổng thống.
Tuy nhiên, giới chuyên gia pháp lý nhận định khả năng yêu cầu ân xá làm gián đoạn hay dừng phiên tòa là rất thấp.
Động thái của ông Netanyahu ngay lập tức vấp phải chỉ trích gay gắt từ phe đối lập. Lãnh đạo đối lập Yair Lapid tuyên bố Tổng thống Herzog “không thể ân xá cho ông Netanyahu nếu ông ấy không nhận tội, không bày tỏ sự hối hận và không rút khỏi chính trường”.
Phiên tòa xét xử ông Netanyahu khởi động từ năm 2020 và cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc, tiếp tục tạo ra những tranh luận gay gắt và sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Israel.