Tổng thống Mỹ: Hội đồng Hòa bình “có thể” thay thế LHQ
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 20/1, ông Trump công khai chỉ trích Liên hợp quốc (LHQ), cho rằng tổ chức này “chưa bao giờ phát huy hết tiềm năng” và ám chỉ rằng Hội đồng Hòa bình của ông có thể đảm nhiệm vai trò mà LHQ đang nắm giữ.
“LHQ đáng lẽ phải giải quyết những cuộc chiến mà tôi đã chấm dứt. Tôi chưa bao giờ tìm đến họ, thậm chí chưa bao giờ nghĩ đến việc đó”, ông Trump nói. Khi một phóng viên hỏi liệu Hội đồng Hòa bình mà ông Trump vừa công bố để giám sát công cuộc tái thiết Gaza có thể thay thế LHQ hay không, ông Trump trả lời: “Có thể”.
Dù vậy, ông Trump không loại trừ khả năng hai tổ chức cùng tồn tại. “Tôi nghĩ vẫn nên để LHQ tiếp tục hoạt động, bởi vì tổ chức này có tiềm năng rất lớn”.
Nhà Trắng hôm 16/1 thông báo danh sách “Hội đồng Điều hành sáng lập”, bao gồm con rể của Tổng thống là Jared Kushner, Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff và cựu Thủ tướng Anh Tony Blair.
CNN đưa tin, theo dự thảo điều lệ của Hội đồng Hòa bình ông Trump sẽ giữ chức Chủ tịch Hội đồng không thời hạn, thậm chí có thể kéo dài sau khi nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông kết thúc. Ông chỉ có thể bị thay thế nếu tự nguyện từ chức hoặc mất năng lực, với điều kiện phải được toàn bộ Hội đồng Điều hành bỏ phiếu nhất trí. Một quan chức Mỹ cho biết, các tổng thống Mỹ trong tương lai có thể chỉ định thêm đại diện Mỹ tham gia hội đồng, song vai trò của ông Trump vẫn được giữ nguyên.
Trong những ngày gần đây, ông Trump đã gửi thư mời tới hàng chục quốc gia tham gia Hội đồng và dự kiến tổ chức lễ ký kết bên lề hội nghị của WEF tại Davos trong tuần này. Tuy nhiên, danh sách các nước thực sự tham gia vẫn chưa rõ ràng. Trong khi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Bahrain đã xác nhận góp mặt, một số nước khác còn do dự, còn Pháp đã thẳng thắn từ chối.
Đáng chú ý, Nga cũng nằm trong số các nước được mời tham gia Hội đồng Hòa bình. Ngoài Nga, Trung Quốc và Belarus cũng được mời tham gia, càng làm gia tăng lo ngại rằng Hội đồng Hòa bình có thể trở thành một diễn đàn cạnh tranh trực tiếp với LHQ.
Một điểm gây chú ý khác là điều lệ dự thảo của Hội đồng Hòa bình không hề đề cập cụ thể đến Gaza, dù đây được cho là mục tiêu ban đầu của sáng kiến. Thay vào đó, văn kiện mô tả Hội đồng là “một tổ chức quốc tế nhằm thúc đẩy ổn định, khôi phục quản trị hợp pháp và bền vững, đồng thời bảo đảm hòa bình lâu dài tại các khu vực bị ảnh hưởng hoặc có nguy cơ xung đột”.
Pháp cho biết chính phạm vi quá rộng này là lý do khiến Paris từ chối tham gia. “Điều lệ không chỉ áp dụng cho Gaza, trong khi nghị quyết mà chúng tôi thông qua tại Hội đồng Bảo an LHQ tập trung cụ thể vào Gaza và Trung Đông”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pháp Pascal Confavreux nói. Ông cũng cảnh báo rằng sáng kiến này đặt ra “những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến tính phù hợp với Hiến chương LHQ”.
Ireland cho biết sẽ “xem xét cẩn trọng” lời mời, song nhấn mạnh rằng cơ chế do ông Trump đề xuất có phạm vi rộng hơn nhiều so với việc triển khai kế hoạch hòa bình cho Gaza. Ngoại trưởng Ireland Helen McEntee khẳng định: “LHQ có một sứ mệnh và tính chính danh độc nhất trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế. Dù còn khiếm khuyết, vai trò trung tâm của LHQ và luật pháp quốc tế hiện nay quan trọng hơn bao giờ hết.”
Trong khi đó, quan chức nhân đạo hàng đầu của LHQ, ông Tom Fletcher, tuyên bố Hội đồng Hòa bình của ông Trump sẽ không thể thay thế tổ chức này.