Tổng thống Mỹ: Ông Zelensky có thể lựa chọn kết thúc hoặc tiếp tục chiến tranh
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và nhiều nhà lãnh đạo hàng đầu châu Âu sẽ gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng trong ngày 18/8 nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho cuộc chiến giữa Ukraine và Nga.
Trong bối cảnh lo ngại rằng ông Trump có thể gây áp lực buộc Ukraine chấp nhận một thỏa thuận nghiêng về phía Moscow, các nhà lãnh đạo Anh, Đức, Pháp, Italy, Phần Lan cùng đại diện Liên minh châu Âu và NATO sẽ có mặt để thể hiện sự ủng hộ đối với Kiev tại thời điểm ngoại giao quan trọng này.
Theo lịch trình của Nhà Trắng, ông Trump sẽ tiếp Tổng thống Zelenskiy lúc 13:15 giờ Bờ Đông của Mỹ (hay nửa đêm nay theo giờ Hà Nội) tại Phòng Bầu dục, trước khi tổ chức cuộc gặp chung với toàn bộ phái đoàn châu Âu lúc 15:00 giờ giờ Bờ Đông của Mỹ (rạng sáng 19/8 theo giờ Hà Nội) tại Phòng Đông của Nhà Trắng.
Cuộc gặp diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump đón tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Alaska và bày tỏ mong muốn đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột đã kéo dài hơn 3 năm.
“Ông Zelensky có thể kết thúc cuộc chiến ngay lập tức nếu ông ấy muốn, hoặc tiếp tục chiến đấu”, ông Trump viết trên nền tảng Truth Social, đồng thời kêu gọi ông Zelensky từ bỏ Crimea và cam kết không gia nhập NATO.
Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky đã từ chối hầu hết các đề xuất từ phía Nga, trong đó có yêu cầu Ukraine từ bỏ hoàn toàn khu vực Donetsk, nơi quân đội nước này vẫn kiểm soát một phần.
“Chúng tôi cần những cuộc đàm phán thực chất, bắt đầu từ đường chiến tuyến hiện tại,” ông Zelensky phát biểu tại Brussels hôm 17/8, đồng thời khẳng định Hiến pháp Ukraine không cho phép nhượng bộ lãnh thổ.
“Tôi cảm ơn Tổng thống Mỹ vì lời mời”, ông Zelensky viết trên Telegram sau khi đến Washington vào tối 17/8. “Tôi tin rằng sức mạnh chung của chúng ta với Mỹ và các đồng minh châu Âu sẽ buộc Nga hướng đến một nền hòa bình thực sự”.
Trong bất kỳ thỏa thuận nào, Ukraine đều yêu cầu các cam kết an ninh rõ ràng để ngăn chặn nguy cơ bị tấn công lần nữa, đặc biệt sau khi Nga sáp nhập Crimea năm 2014 và mở chiến dịch quân sự toàn diện năm 2022.
Trước cuộc gặp, các nhà lãnh đạo châu Âu đã tổ chức điện đàm với ông Zelensky để thống nhất chiến lược và tránh việc bị loại khỏi bàn đàm phán như những gì từng xảy ra trước đây.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định với CBS rằng các lãnh đạo châu Âu đến Washington theo lời mời của Mỹ và không phải để “bảo vệ” ông Zelensky.
Quan hệ giữa Kiev và Washington đã có phần lạnh nhạt kể từ khi ông Trump nhậm chức hồi tháng 1, nhưng Ukraine vẫn phụ thuộc vào viện trợ quân sự và thông tin tình báo từ Mỹ, những yếu tố mà châu Âu khó có thể thay thế.
Trên thực địa, Nga vẫn đang giành ưu thế về quân số và hỏa lực, trong khi Ukraine kỳ vọng công nghệ tiên tiến và viện trợ quốc tế sẽ giúp họ cầm cự lâu dài, bất chấp những biến động chính trị tại Washington.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul ngày 18/8 kêu gọi gia tăng áp lực lên Nga, bao gồm việc viện trợ thêm cho Ukraine, nhằm buộc Moscow chấp nhận một “nền hòa bình công bằng và lâu dài”. Phát biểu tại Tokyo trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ, Tổng thống Ukraine và các lãnh đạo châu Âu, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của các đảm bảo an ninh cho Ukraine để nước này có thể tự vệ ngay cả sau thỏa thuận hòa bình.