Tổng thống Trump bất ngờ “chịu trách nhiệm chính” trong vụ Israel tấn công Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/11 (theo giờ địa phương) bất ngờ thừa nhận ông “chịu trách nhiệm chính” cho cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran hồi tháng 6, trái ngược với tuyên bố trước đây của Washington rằng Tel Aviv đã hành động đơn phương, Al Jazeera đưa tin.
“Israel đã tấn công trước. Cuộc tấn công đó rất, rất mạnh mẽ. Tôi là người chịu trách nhiệm chính”, ông Trump nói với các phóng viên. “Khi Israel tấn công Iran trước, đó là một ngày trọng đại đối với Israel bởi vì cuộc tấn công đó gây ra thiệt hại lớn hơn tất cả những cuộc tấn công khác cộng lại”.
Phát biểu này đánh dấu lần đầu tiên Tổng thống Mỹ công khai thừa nhận vai trò của Washington trong đối đầu Israel – Iran, vốn đã khiến khu vực Trung Đông rơi vào tình trạng căng thẳng nghiêm trọng hồi giữa năm.
Theo các nguồn tin quốc tế, ngày 13/6, Israel tiến hành một cuộc không kích quy mô lớn vào lãnh thổ Iran mà không có sự khiêu khích trực tiếp. Các mục tiêu bị tấn công bao gồm nhiều tướng lĩnh cấp cao, nhà khoa học hạt nhân và cơ sở nghiên cứu, khiến hàng chục người thiệt mạng, trong đó có nhiều dân thường.
Iran đáp trả bằng hàng trăm tên lửa nhằm vào lãnh thổ Israel. Sau đó, Mỹ chính thức tham chiến, tiến hành không kích ba cơ sở hạt nhân lớn của Iran.
Tuy nhiên, ngay từ những giờ đầu của cuộc xung đột, Washington khẳng định Israel “đã hành động đơn phương” và cảnh báo Tehran không được tấn công lực lượng hay lợi ích của Mỹ trong khu vực.
Vào thời điểm đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố: “Tối nay, Israel đã có hành động đơn phương chống lại Iran. Chúng tôi không tham gia vào các cuộc tấn công, và ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là bảo vệ lực lượng Mỹ”.
Một lệnh ngừng bắn được thiết lập sau khi Iran phóng tên lửa vào một căn cứ không quân Mỹ tại Qatar, chấm dứt giai đoạn leo thang nguy hiểm nhất.
Kể từ sau cuộc chiến, ông Trump nhiều lần tuyên bố rằng chính quyền của ông đã “xóa sổ hoàn toàn chương trình hạt nhân của Iran”, coi đây là một chiến thắng quân sự và ngoại giao quan trọng.
Dù vậy, các nhà quan sát cho rằng những phát biểu mới nhất của ông cho thấy Mỹ có thể đã tham gia vào kế hoạch tấn công ngay từ đầu, điều mà Nhà Trắng trước đây phủ nhận.
Phía Iran hiện vẫn chưa đưa ra đánh giá chính thức về mức độ thiệt hại, song khẳng định chương trình hạt nhân của họ “vẫn khả thi” nhờ nền tảng khoa học được tích lũy trong nhiều năm. Tình trạng của kho uranium làm giàu cao của Iran đến nay vẫn chưa được công bố.
Trong chiến dịch tái tranh cử, ông Trump thường tự quảng bá là “ứng viên của hòa bình”, phản đối việc Mỹ sa lầy vào các cuộc chiến mới. Tuy nhiên, vai trò của ông trong cuộc tấn công Iran đặt ra nhiều câu hỏi về sự nhất quán trong chính sách đối ngoại của Washington.
Trong những tháng đầu nhiệm kỳ thứ hai, Trump từng mở các cuộc đàm phán với Tehran về chương trình hạt nhân, đồng thời bày tỏ mong muốn đạt được một thỏa thuận toàn diện — bao gồm cả việc Iran thiết lập quan hệ chính thức với Israel.
Tuy nhiên, sau các vụ không kích, tiến trình ngoại giao giữa hai bên đã đình trệ. Các nhà phân tích nhận định Washington hiện “không còn cảm thấy cấp bách” trong việc khôi phục đàm phán, trong khi Tehran tỏ ra hoài nghi về thiện chí của Mỹ.
Một vòng đối thoại Mỹ - Iran từng được lên kế hoạch vào tháng 6, chỉ vài ngày trước khi các máy bay phản lực Israel tấn công Tehran, sự kiện nay được chính Tổng thống Trump thừa nhận là “một phần trong chiến lược mà ông chịu trách nhiệm chính”.