Tổng thống Trump tuyên bố đạt thoả thuận khung về Greenland, hoãn áp thuế đồng minh
Hôm 21/1 (giờ địa phương), bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Davos tại Thuỵ Sĩ, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hình thành khuôn khổ của một thỏa thuận về tương lai của hòn đảo tự trị Greenland (Đan Mạch) và khu vực Bắc Cực, đồng thời cho biết không áp các mức thuế dự kiến có hiệu lực từ 1/2 lên một số quốc gia đồng minh châu Âu.
Chia sẻ trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết: “Chúng tôi đã hình thành khuôn khổ của một thỏa thuận tương lai liên quan Greenland và trên thực tế là toàn bộ khu vực Bắc Cực". Ông Trump cho biết thêm, cả Mỹ và NATO sẽ tiến hành các cuộc thảo luận sâu hơn về Greenland và dự án phòng thủ mang tên Vòm Vàng của Mỹ. Ông cũng đồng thời chỉ định Phó tổng thống Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Đặc phái viên Steve Witkoff chịu trách nhiệm đàm phán về vấn đề này.
"Tôi không muốn Greenland vì bất cứ lý do nào khác. Đây chỉ đơn thuần là vấn đề an ninh. Chúng tôi có rất nhiều đất hiếm. Tại Greenland, họ phải đào sâu hàng chục mét xuống dưới lớp băng để lấy được nó. Đó không phải là điều mà nhiều người muốn làm", ông Trump nói.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định sẽ không dùng vũ lực để kiểm soát Greenland nhưng làm rõ rằng Mỹ phải có quyền sở hữu thì mới có thể bảo vệ vùng đất này. "Chỉ nước Mỹ mới có thể bảo vệ vùng đất khổng lồ này, phát triển, cải thiện, để nó trở nên có lợi cho châu Âu, an toàn cho châu Âu và cho chúng tôi. Điều này sẽ không phải là mối đe dọa đối với NATO. Ngược lại, nó sẽ tăng cường đáng kể an ninh cho toàn bộ liên minh”, ông Trump cho hay.
Cũng liên quan đến việc sáp nhập Greenland, hôm 18/1, ông tuyên bố áp mức thuế 10% đối với tám đồng minh trong NATO có lập trường trái ngược với Mỹ, mức thuế có thể lên tới 25% nếu quá trình đàm phán về tương lai của hòn đảo tại Bắc Cực này kéo dài. Tuy nhiên, tại Davos, Tổng thống Trump nhấn mạnh sẽ hoãn việc áp thuế này. Tuyên bố được đưa ra sau cuộc gặp mà ông miêu tả là rất hiệu quả với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte bên lề WEF Davos (Thuỵ Sĩ).
Theo Tổng thư ký NATO, việc Bắc Cực ngày càng trở nên quan trọng về mặt chiến lược là điều không thể phủ nhận, trong bối cảnh các tuyến hàng hải mới mở ra và Nga cùng Trung Quốc gia tăng hiện diện trong khu vực. Hiện tại, 7/8 quốc gia giáp Bắc Cực là thành viên của liên minh, khiến việc bảo vệ khu vực này trở thành lợi ích chung của NATO. "Tôi có thể đảm bảo với các bạn rằng cách duy nhất để giải quyết vấn đề Greenland chính là bằng ngoại giao thận trọng”, ông Mark Rutte khẳng định.
Trước đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định những lời đe dọa áp đặt các mức thuế quan mới của Mỹ liên quan đến Greenland là “hoàn toàn sai lầm”, làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Bà nhấn mạnh tương lai của Greenland chỉ có thể do người dân Greenland quyết định, thêm rằng Liên minh châu Âu (EU) đang xây dựng một gói hỗ trợ an ninh Bắc Cực, trong đó trụ cột đầu tiên là các khoản đầu tư lớn của châu Âu vào Greenland nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế và cơ sở hạ tầng địa phương.