Vai trò của Nam toàn cầu trong cuộc đấu tranh giữa trật tự cũ và mới

11:06 28/12/2024

Năm 2025, thế giới được dự báo sẽ chứng kiến một sự thay đổi sâu sắc khi các quốc gia Nam toàn cầu ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc định hình trật tự quốc tế mới. Những động thái của các nước này không chỉ làm lu mờ ảnh hưởng lâu đời của phương Tây mà còn mở ra những cơ hội và thách thức mới cho toàn cầu. Sự trỗi dậy của Nam toàn cầu không chỉ đặt lại vị trí của các quốc gia trong hệ thống quốc tế mà còn thổi bùng những kỳ vọng về một thế giới đa cực và công bằng hơn.

Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các quốc gia Nam toàn cầu phần lớn đóng vai trò bên lề trong trật tự quốc tế, phụ thuộc nhiều vào các cơ chế do phương Tây thiết lập. Thế nhưng, sự bất mãn với vai trò “phụ thuộc” này đã âm ỉ từ lâu và giờ đây trở thành động lực chính để các quốc gia Nam toàn cầu vươn lên. Sự phát triển vượt bậc của nhóm BRICS không chỉ là một tín hiệu mà còn là minh chứng rõ ràng về khả năng tự tổ chức và định hình tầm nhìn chung giữa các quốc gia này. Họ không chỉ dừng lại ở việc củng cố liên minh kinh tế mà còn mạnh dạn thách thức các cấu trúc quyền lực quốc tế lâu đời thông qua các công cụ pháp lý như Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) và Tòa án Công lý quốc tế (ICJ).

Đáng chú ý, những sáng kiến đột phá như giao dịch phi USD đã mở ra một lối đi mới cho thương mại quốc tế, giảm bớt sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính phương Tây. Hơn nữa, các quốc gia Nam toàn cầu còn chứng minh khả năng tổ chức và đoàn kết thông qua việc tích cực sử dụng các diễn đàn đa phương, từ Liên hợp quốc (LHQ) tới các tổ chức khu vực. Những sự kiện lớn trong năm 2024 như xung đột Ukraine, khủng hoảng Gaza và sự không đáp ứng được kỳ vọng của LHQ trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, đã chỉ ra những giới hạn nghiêm trọng của các thiết chế do phương Tây lãnh đạo. Trong bối cảnh đó, việc BRICS mở rộng và thu hút thêm các quốc gia như Ai Cập, Argentina, Iran đã đánh dấu một bước tiến lớn trong việc gia tăng ảnh hưởng của Nam toàn cầu, không chỉ ở khía cạnh kinh tế mà còn trong chính trị và ngoại giao.

Một phiên họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Trước làn sóng thay đổi, phương Tây đã phải đối phó một cách quyết liệt nhằm duy trì ảnh hưởng của mình trong bối cảnh thế giới ngày càng phức tạp. Tuy nhiên, phản ứng này đã gây ra nhiều tranh cãi và đặt ra những câu hỏi lớn về sự thích nghi của các cường quốc phương Tây trước những thay đổi địa chính trị toàn cầu.

Tại châu Âu, Pháp và Đức được xem là những đại diện tiêu biểu cho xu hướng nghiêng về chủ nghĩa chuyên chế, với nỗ lực duy trì vai trò trung gian trong các vấn đề quốc tế nhưng đồng thời phải đối mặt với áp lực nội bộ ngày càng gia tăng từ các phong trào dân túy. Trong khi đó, Italy nổi lên như một điểm nóng chính trị, với các làn sóng bảo thủ cực hữu gây ra sự bất ổn và làm giảm vai trò tích cực của quốc gia này trên trường quốc tế. Tại Mỹ, việc ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng đã khơi dậy nhiều kỳ vọng về một bước ngoặt trong chính sách đối ngoại, đặc biệt trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Tuy nhiên, cùng với đó là nguy cơ gia tăng căng thẳng, đặc biệt là ở các khu vực nhạy cảm như Trung Đông. Mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Đông, vốn đã phức tạp, nay lại đứng trước những thử thách mới, đặc biệt trong vấn đề Iran. Các biện pháp trừng phạt kinh tế và chiến lược đối đầu của Washington với Tehran không chỉ làm leo thang căng thẳng khu vực mà còn thúc đẩy sự can thiệp mạnh mẽ hơn từ các cường quốc khác như Nga và Trung Quốc, khiến cục diện trở nên khó lường hơn bao giờ hết.

Trong bức tranh toàn cảnh này, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng nhờ vị trí địa chính trị đặc thù và chính sách đối ngoại khéo léo. Với lịch sử đấu tranh kiên cường và kinh nghiệm trong việc ứng xử với các cường quốc, Việt Nam không chỉ có khả năng đóng vai trò cầu nối giữa phương Tây và Nam toàn cầu mà còn khẳng định vị thế như một nhà lãnh đạo khu vực trong việc định hình trật tự quốc tế mới. Sự tham gia tích cực của Việt Nam vào các cơ chế đa phương như ASEAN, Hội đồng Bảo an LHQ, và các tổ chức quốc tế khác đã chứng minh năng lực điều phối và giải quyết các vấn đề toàn cầu. Việt Nam có thể tận dụng vị thế của mình để tổ chức các hội nghị quốc tế mang tính chiến lược, từ đó thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và gắn kết lợi ích giữa các bên.

Thêm vào đó, Việt Nam cũng đang nổi lên như một trung tâm của các sáng kiến khu vực, đóng vai trò khởi xướng các dự án hợp tác về an ninh, kinh tế và môi trường. Với chính sách ngoại giao đa phương, hòa bình và chủ động, Việt Nam không chỉ đại diện cho lợi ích của các quốc gia nhỏ và vừa mà còn góp phần vào việc định hình một trật tự quốc tế công bằng hơn, nơi mà mọi quốc gia, bất kể quy mô, đều được đối xử bình đẳng và tôn trọng.

Năm 2025 sẽ chứng kiến những chuyển biến sâu sắc trong trật tự quốc tế khi những căng thẳng giữa các trật tự cũ và mới ngày càng gia tăng. Nam toàn cầu, với sự trỗi dậy mạnh mẽ, không chỉ tiếp tục thách thức địa vị phương Tây mà còn từng bước định hình lại luật chơi trên trường quốc tế. Trong bối cảnh này, vai trò của Việt Nam và ASEAN trở nên đặc biệt quan trọng.

Với vị trí chiến lược và những chính sách đối ngoại linh hoạt, Việt Nam không chỉ có thể đảm nhận vai trò trung gian, mà còn trở thành nhân tố tích cực trong việc thúc đẩy đối thoại và xây dựng lòng tin giữa các bên. Việt Nam có tiềm năng dẫn dắt những sáng kiến quốc tế mới, thúc đẩy hợp tác khu vực và toàn cầu, tạo nền tảng cho một trật tự đa cực công bằng hơn. ASEAN, với các nỗ lực củng cố vị thế, cũng có thể hỗ trợ Việt Nam trong vai trò cầu nối, góp phần kiến tạo một thế giới hài hòa, nơi lợi ích của các quốc gia được tôn trọng.

Khổng Hà

Trong 2 ngày 9 và 10/4, tại Thủ đô Viêng Chăn, nước CHDCND Lào đã diễn ra Hội nghị Hợp tác An ninh Việt Nam - Lào lần thứ XVI. Tham dự Hội nghị, Đoàn đại biểu Bộ Công an nước CHXHCN Việt Nam do Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an dẫn đầu; Đoàn đại biểu Bộ Công an nước CHDCND Lào do Trung tướng Èn Ùn-a-nông-nút, Thứ trưởng, kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, Bộ Công an dẫn đầu.

Từ khi hoạt động đến tháng 4/2025, với mục đích thu lời bất chính, thu hút được nhiều khách hàng, Công ty TNHH Công nghệ Herbitech đã sản xuất 67 loại sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe là hàng giả. Cơ quan CSĐT Bộ Công an thông báo cho tổ chức, cá nhân đã mua, sử dụng các sản phẩm trên và những người khác liên quan biết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật.

Để giữ chân và thu hút người giỏi vào lực lượng Công an nhân dân (CAND), điều quan trọng nhất là phải có cách tiếp cận đồng bộ, thực chất và đủ sức cạnh tranh theo đúng tinh thần được xác định tại Kế hoạch số 15 của Đảng ủy Công an Trung ương. Đồng thời, cũng cần tiếp cận theo tư duy mới: Không chỉ tuyển được người giỏi mà quan trọng hơn là phải tạo được môi trường làm việc, cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn để người giỏi, người tài muốn vào, yên tâm ở lại và có cơ hội phát triển lâu dài.

Dự án cao tốc đường bộ Bắc – Nam phía Đông đã đưa vào khai thác, lưu thông, trong đó một số đoạn, tuyến đã tổ chức thu phí nhưng vẫn còn một số hạng mục chưa hoàn thiện; các trạm dừng nghỉ cũng ì ạch thi công và đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tai nạn trên cao tốc qua các tỉnh miền Trung gia tăng trong thời gian gần đây.

Sau thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, cuộc gặp trực tiếp giữa Mỹ và Iran tại Islamabad được kỳ vọng mở ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng, nhưng cũng đối mặt nhiều hoài nghi khi hai bên vẫn giữ lập trường cứng rắn về các vấn đề cốt lõi, từ hạt nhân đến an ninh khu vực và vai trò của các điểm nóng như Lebanon.

Với Zinedine Zidane, dẫn dắt đội tuyển Pháp không đơn thuần là một lựa chọn nghề nghiệp, mà còn là mục tiêu mang ý nghĩa đặc biệt trong hành trình sự nghiệp. Kể từ khi rời Real Madrid vào năm 2021, huyền thoại bóng đá Pháp gần như đứng ngoài mọi lời mời gọi ở cấp CLB để chờ đợi cơ hội dẫn dắt “Les Bleus”.

Một đứa trẻ có hai người chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế gia đình có yếu tố LGBT (gia đình có hai người cùng giới tính đóng vai trò là cha, mẹ) nhưng giấy khai sinh chỉ ghi nhận một người. Điều này tạo ra "khoảng trống pháp lý", khiến người còn lại không có quyền đại diện hay địa vị pháp lý đối với đứa trẻ khi có sự cố xảy ra.

Việc xây dựng và ban hành Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là một bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý của nước ta trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, với yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ lợi ích quốc gia, đồng thời bảo đảm môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và tin cậy đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow (SFT) năm 2026 là sân chơi quy mô toàn quốc dành cho học sinh THCS và THPT nhằm thúc đẩy ứng dụng giáo dục STEM vào nghiên cứu và xây dựng các giải pháp thiết thực để giải quyết những vấn đề của xã hội và địa phương, đồng thời khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo trong giới trẻ trên khắp cả nước.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文