Được cấp giấy phép lái xe: Quyền của người khiếm thính
Ông Trần Ngọc Tuấn, Chi hội trưởng Chi hội Người điếc Hà Nội là giảng viên Trường trung học Kinh tế tư thục Hoa Sữa, hằng ngày đi lại bằng xe máy. Một lần, ông vô tình vượt đèn đỏ, bị cảnh sát giao thông dừng xe, xử lý. Sau phút ngạc nhiên nhìn ông Tuấn khua tay giải thích, viên cảnh sát đã hiểu ông là NKT, ra hiệu cho đi mà không xử phạt. Sau vụ này, nỗi bức xúc cứ đeo đẳng trong lòng ông Tuấn: Tại sao NKT không được học Luật Giao thông, cấp giấy phép lái xe.
Trong Dự thảo về tiêu chuẩn sức khỏe người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy 3 bánh dùng cho người khuyết tật, dự kiến “Người có thính lực nghe nói thầm dưới 3m, thanh quản không nói, không phát âm được do bất kỳ nguyên nhân gì thì không đủ điều kiện về sức khỏe điều khiển xe mô tô, xe gắn máy”. Tuy nhiên cộng đồng NKT không thống nhất với quy định này.
Tại hội thảo đóng góp ý kiến cho dự thảo, ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội khẳng định: “Chúng tôi không nghe được còi xe, không giao tiếp được với công an, nhưng vẫn có thể tham gia giao thông an toàn. Nếu chỉ vì không nói được, không nghe được mà loại bỏ quyền được cấp giấy phép lái xe của chúng tôi thì đó là nhận thức sai lầm. Chúng tôi cần được phổ biến luật giao thông để nâng cao hiểu biết và có ý thức chấp hành luật.. Người khuyết tật cần được bình đẳng trong mọi cơ hội và không bị phân biệt đối xử”.
Tháng 7/2008, lần đầu tiên lớp thí điểm phổ biến Luật Giao thông đường bộ cho NKT được tổ chức. Khả năng tiếp thu, ý thức tổ chức kỷ luật cao của NKT đã thực sự gây bất ngờ cho những người tổ chức lớp học. Ông Trần Văn Sơn, giáo viên của Trung tâm Đào tạo và Nghiên cứu khoa học (Sở GTVT Hà Nội) nói: “Hơn 20 năm đứng lớp, đây là lần đầu tiên tôi giảng bài cho học viên khiếm thính. Tuy không nghe, không nói được, nhưng họ hiểu bài rất nhanh”.
Sau 2 ngày học luật và kiểm tra lý thuyết, thực hành, 80% học viên đã vượt qua kỳ thi (tương đương tỷ lệ tốt nghiệp của người bình thường). Ông Sơn khẳng định: “Với kết quả của lớp học thí điểm này, chúng tôi sẽ báo cáo lãnh đạo Sở GTVT và các cơ quan chức năng, góp ý kiến để Bộ Y tế sửa đổi quy định về tiêu chuẩn sức khỏe người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy 3 bánh dùng cho người khuyết tật. Với những gì được chứng kiến và cảm nhận, tôi tin rằng NKT hoàn toàn có thể tham gia giao thông an toàn”.
Ở hầu hết các nước trên thế giới, NKT được quyền tham gia giao thông, được học luật, cấp giấy phép lái xe cơ giới 3-4 bánh. Được cấp giấy phép lái xe, được tham gia giao thông là quyền bảo đảm cho người khiếm thính sống độc lập và góp phần phát triển kinh tế, xã hội