Có Liên đoàn, vật Việt Nam sẽ khởi sắc?

• Đội tuyển vật Việt Nam ‘trắng tay’ tại giải vô địch thế giới
• Võ, vật Việt Nam và những "tuyệt chiêu" chống trọng tài... xử ép
• Đội tuyển vật Việt Nam tham dự giải vô địch châu Á

Thực sự, không ít kỳ vọng đang được đặt vào sự ra đời của Liên đoàn vật Việt Nam. Tuy nhiên, kỳ vọng là một chuyện, Liên đoàn hoạt động hiệu quả hay không lại là chuyện khác.

Xu hướng tất yếu

Trong hàng loạt môn thể thao thành tích cao đang được xúc tiến để thành lập Liên đoàn thể thao quốc gia hiện nay ở Việt Nam, vật được xem là một trong số ít môn thể thao giàu tiềm năng xã hội hóa hơn cả.

Đúng là đến hiện tại, nhiều đội vật vẫn chưa được xã hội hóa, hoàn toàn trông vào kinh phí nhà từ khâu đào tạo đến tập huấn, thi đấu. Cũng may, vật Việt Nam luôn chiếm vị trí hàng đầu tại Đông Nam Á, đặc biệt tại mỗi kỳ SEA Games. 

Ngoài ra, tại mỗi giải đấu quốc gia thường có khoảng 27-30 bộ huy chương, mở ra nhiều cơ hội giành huy chương cho các đoàn. Vì vậy, môn vật vẫn có chỗ đứng trong ngành thể thao ở nhiều địa phương, ngành. 

Nhưng nếu ngành thể thao địa phương không đầu tư thì môn vật coi như không còn chỗ đứng. Có đội vật ở khu vực phía Bắc đã bị xóa sổ khi không giành thành tích ở một số giải đấu trong hệ thống thi đấu quốc gia.

Hiện tại, mới có vật Hà Nội được coi là bước đầu mang dấu ấn xã hội hóa. Từ hơn 2 năm nay, doanh nghiệp Hàn Quốc trên địa bàn thành phố là Sungshin Vina đã hỗ trợ cho đội tuyển vật Hà Nội, từ kinh phí hàng tháng đến chế độ chăm sóc y tế cho một số vận động viên hàng đầu hoặc có tiềm năng phát triển. 

Khoản kinh phí hỗ trợ vào khoảng 50 nghìn USD/ năm thực sự quá quý giá với một bộ môn hầu như chưa quen với việc xã hội hóa. Nhờ vậy, các đô vật được Sungshin Vina hỗ trợ chỉ chuyên tâm tập luyện vì đã tích lũy được một khoản tiền đáng kể so với nhiều vận động viên chỉ hoàn toàn trông vào khoản tiền ăn và bồi dưỡng tập luyện từ đơn vị chủ quản (thường chỉ từ 6-7 triệu đồng/ tháng). 

Lãnh đạo bộ môn vật Hà Nội kể rằng, chính doanh nghiệp Hàn Quốc kia cũng rất sốt sắng trong việc đầu tư cho vật Hà Nội khi biết rằng một số đô vật Hà Nội có nhiều tiềm năng phát triển lên tầm châu lục. Ngoài ra, sự duy trì và phát triển vật phong trào tại nhiều huyện ở Hà Nội cũng là điểm cộng để doanh nghiệp trên đầu tư cho vật Hà Nội. Cũng từ đây, những người có trách nhiệm cũng đã tính tới phương án thành lập Liên đoàn vật Hà Nội.

Chính việc vật Hà Nội bắt tay với doanh nghiệp Hàn Quốc đã khiến nhiều người tin rằng hoàn toàn có thể thành lập Liên đoàn vật Việt Nam nhằm huy động các nguồn lực trong xã hội. 

Nhờ đó, sẽ hỗ trợ cho các đô vật cũng như tạo nên thành tích đáng kể ở tầm châu lục cho vật Việt Nam thay vì chỉ “loanh quanh” với các giải đấu ở Đông Nam Á như hiện nay. 

Ngoài ra, xu hướng chuyển giao việc điều hành cụ thể các môn thể thao từ cơ quan quản lý nhà nước sang tổ chức xã hội nghề nghiệp như Liên đoàn hoặc Hiệp hội thể thao là tất yếu. 

Vấn đề chỉ là thời gian và phụ thuộc vào thực lực của từng môn để quá trình này diễn ra suôn sẻ, bảo đảm hiệu quả và tốt hơn mô hình hiện nay – chủ yếu là cơ quan quản lý nhà nước vừa làm công tác quản lý vừa “chia bài” khoản kinh phí tập luyện, thi đấu, thuê chuyên gia hàng năm.

Không ít rào cản

Thực ra, ý định thành lập Liên đoàn vật Việt Nam đã manh nha từ mấy chục năm trước. Hết thế hệ này đến thế hệ lãnh đạo khác của ngành thể thao đều mong môn thể thao thân thuộc với nhiều người này, nhất là ở các tỉnh thành phía Bắc và miền Trung, sẽ có một tổ chức xã hội nghề nghiệp nhằm phát huy hết tiềm năng. 

Đấy không phải là điều viển vông khi ngoài những chức vô địch quen thuộc ở Đông Nam Á, không ít đô vật Việt Nam đã đánh chiếm ngôi cao châu lục hay giải trẻ thế giới. Nếu phải kể đến thành tích ấn tượng của vật Việt Nam ở đấu trường châu lục thì người ta phải nhắc đến tấm Huy chương bạc của đô vật Nguyễn Thị Lụa tại ASIAD 2010 tại Quảng Châu (Trung Quốc).

Nhưng như chính nhiều thành viên trong Ban vận động thành lập Liên đoàn vật Việt Nam kể rằng, tiềm năng xã hội hóa của vật Việt Nam là rất lớn nhưng thu hút được hay không lại là câu chuyện khác. 

Đúng là bây giờ tại mỗi hội làng, giải đấu vật có thể nhận được sự tài trợ cả trăm triệu đồng, thậm chí cả tỷ đồng từ những doanh nghiệp, cá nhân tại địa phương. Nhưng chính những cá nhân, doanh nghiệp này lại không mặn mà với việc tài trợ cho các hoạt động của môn vật ở ngoài nơi họ đang sinh sống hoặc làm việc. 

Điều này dẫn đến yêu cầu là những thành viên trong Ban vận động thành lập Liên đoàn vật Việt Nam và sau này là Liên đoàn vật Việt Nam phải có uy tín để doanh nghiệp tin tưởng, sẵn sàng hỗ trợ các hoạt động của Liên đoàn. 

Cho nên, không đơn giản để tìm ra ngay một Chủ tịch Liên đoàn và các thành viên trong Ban Chấp hành tạo nên sự tin tưởng cho các thành viên. Đến lúc này, danh tính của vị Chủ tịch Liên đoàn vật Việt Nam vẫn chưa lộ diện.

Bên cạnh đó, một số Huấn luyện viên cũng nói rằng hoàn toàn ủng hộ sự ra đời của Liên đoàn vật Việt Nam nhưng ngay từ bây giờ, người có trách nhiệm phải giúp người trong làng vật hiểu rằng sẽ mang đến những gì cho họ sau khi Liên đoàn ra đời. 

Rồi việc tìm ra nguồn kinh phí để duy trì hoạt động của Liên đoàn cũng không đơn giản. Người trong Ban vận động kể đã tìm đủ kinh phí để tổ chức Đại hội Liên đoàn nhưng kinh phí để giúp bộ máy của Liên đoàn hoạt động trơn tru hiệu quả cũng lại là bài toán.

Tất cả để thấy rằng, dù có nhiều tiềm năng nhưng không dễ để tạo nên một Liên đoàn vật quốc gia thực sự hiệu quả. Theo một số chuyên gia, nếu không dám chấp nhận tạo ra ngay đột phá về khâu nhân sự thì rất dễ dẫn đến cảnh “sinh ra cho có”.