Harry Kane, cơn cuồng phong tĩnh lặng

• Harry Kane tái xuất, Tottenham gục ngã trước Burnley
• Harry Kane tắm hơi trước khi quyết chiến Croatia ở bán kết
• Harry Kane và “gene mới” của đội tuyển Anh

Lý trí của những con số

Làm thế nào để đánh giá chính xác giá trị của một vận động viên chuyên nghiệp? Trong quá khứ, những tuyển trạch viên truyền thống sẽ dựa vào kinh nghiệm và cảm quan để chấm điểm. Lối mòn này, từ rất nhiều năm trước, đã được Cruyff chỉ ra là lỗi thời và khiến bóng đá thế giới bỏ lỡ nhiều tài năng. "Tại sao lại đánh giá một cầu thủ dựa vào đặc điểm thể chất khi anh ta còn là thiếu niên? Nếu theo quy chuẩn đó, tôi không bao giờ đỗ vào lò Ajax", Cruyff nói.

Ở bên kia bờ Đại Tây Dương, có một người đồng ý với Cruyff. Đó là Billy Beane, Giám đốc điều hành CLB bóng chày Oakland Athletics. Thay vì sử dụng những tuyển trạch viên già cả vốn đã quen với việc nhìn người theo kinh nghiệm và cảm quan, Beane tuyển một nhân viên xác suất thống kê về tư vấn tuyển mộ cầu thủ. Ai cũng nghĩ Beane đã điên khi biến đội bóng thành tổ hợp những kẻ kỳ quặc: Người quá già, người chấn thương, người có dáng ném bóng... buồn cười.

Chẳng ai nghĩ Athletics sẽ thi đấu thành công ở mùa giải 2002 với những con người như thế. Nhưng khi mọi thứ đã vào phom, Athletics tiến bước với tốc độ không thể ngăn cản. Chuỗi 20 trận thắng liên tiếp của họ ở giải bóng chày nhà nghề Mỹ đã phá kỷ lục cũ (19 trận) vốn đã tồn tại hơn 100 năm. Chứng kiến thành công của Beane với học thuyết có tên Moneyball, John Henry, ông chủ CLB bóng chày Boston Red Sox nói: "Những gì cậu làm không phải phép màu, mà chính là tương lai của thể thao chuyên nghiệp".

Bắt chước lý thuyết của Beane, Red Sox chỉ mất 2 năm để vô địch giải bóng chày nhà nghề Mỹ. Nhưng tham vọng áp dụng Moneyball của Henry không chỉ dừng lại ở phạm vi bóng chày. Năm 2010, ông mua lại Liverpool và phục sinh CLB bằng triết lý Moneyball. Những quyết định tuyển mộ Juergen Klopp hay mua những cầu thủ như Ban Dijk và Andy Robertson đều từ những chiếc máy tính đưa ra. Từ bóng chày đến bóng đá, con số trở thành vũ khí tối thượng để ta đánh giá một cầu thủ chứ không phải những định kiến mơ hồ nữa.

Trở lại câu chuyện của Harry Kane tại EURO 2021. Hành trang bước vào ngày hội bóng đá lớn nhất châu Âu của Kane là cú đúp danh hiệu cá nhân: Vua phá lưới và Vua kiến tạo Premier League. Thống kê cho thấy ở Premier League lẫn các mặt trận khác, xác suất lập công của Kane xấp xỉ 0,67 bàn/trận, và anh chỉ tịt ngòi cùng lắm 3 trận liên tiếp, tính cả thời gian phải nghỉ thi đấu vì chấn thương. Ngay cả khi phong độ không tốt, Kane luôn ghi bàn ở trận đấu thứ tư. Thống kê đẹp của Kane là nguyên nhân giúp anh luôn có một suất đá chính ở ĐT Anh, chỉ cần đảm bảo thể trạng tốt. Bất kể Kane chơi mờ nhạt ra sao ở 3 trận đấu đầu tiên, chạm bóng ít nhất, không sút trúng đích lần nào... Southgate vẫn luôn đặt niềm tin vào anh. Những con số ngẫu nhiên chính là lý trí của Southgate lúc này, và cuối cùng ông đã đúng. Kane ở trận gặp Đức vẫn chơi như người mất hồn suốt phần lớn thời gian, nhưng khác biệt là anh đã lên tiếng. Những con số cuối cùng vẫn đúng!

Bàn thắng định mệnh

Pha tạt bóng của Grealish ở cuối hiệp 2 trận gặp Đức hơi ngược hướng so với đà di chuyển của Kane. Không ít tiền đạo sẽ giật mình, thậm chí bỏ lỡ cơ hội vì nhỡ đà. Kane không giống họ. Anh khựng lại một chút, hạ thấp trọng tâm để lấy đầu gõ trúng tâm bóng. Neuer chỉ còn cách bất lực nhìn bóng bay vào lưới. Một động tác ghi bàn vô cùng đơn giản của Kane, nhưng thực tế có như vậy không?

Kane không phải thiên tài, nếu không muốn nói là một cầu thủ vô cùng tầm thường. Sterling, Sancho, Rashford, Greenwood... đều vươn mình trở thành ngôi sao ở tuổi mười chín đôi mươi, còn Kane thì sao? Chuỗi ngày trở thành cầu thủ chuyên nghiệp của Kane đầy rẫy những thất bại. Anh bị Arsenal thải loại vì "không đủ tiềm năng phát triển". Tottenham, nơi cho anh cơ hội, cũng không đặt quá nhiều niềm tin vào cầu thủ này.

"Quá cao lớn, cồng kềnh, không đủ sáng tạo nên không làm tiền vệ được. Quá chậm chạp, không có bản năng săn bàn, không làm tiền đạo được". Đó là tóm tắt đánh giá của những tuyển trạch viên Tottenham về cầu thủ Harry Kane 20 tuổi, sau 4 lần bị đem cho mượn chỉ trong vòng 3 năm. Họ ái ngại sẽ chẳng bán được Kane cho đội hạng dưới nào, chứ chưa nói đến việc tạo cơ hội cho anh thi đấu ở Premier League.

Giữa vô vàn khó khăn đó, lạ lẫm thay, cậu nhóc Harry Kane vẫn tỏ ra vô cùng bình thản. Không đòi ra đi, không đòi yêu sách, Kane cần mẫn tập luyện và chờ cơ hội. Không có bản năng? Kane sẽ tập đi tập lại từng cú sút một, ở từng góc sút một cho đến khi thuần thục và sút như thói quen. Chậm chạp? Kane tập chạy ở sân tập, và về nhà tập tiếp khi đã rời đội. Quãng thời gian khổ luyện dần được đền đáp với hào quang hiện tại.

Giống như Ronaldo, cách Kane đưa bóng vào lưới nhìn rất đơn giản, nhưng đó là thành quả của hàng ngàn giờ tập luyện. Họ không có tài năng bẩm sinh nên phải bỏ công sức rèn giũa bản thân và tự tạo ra đường đến thành công một cách đơn giản nhất, dễ dàng nhất. Ở góc độ đó, những bàn thắng không đẹp mắt, không đáng xem thêm một chút nào, nhưng vẫn đến thật đều đặn mà không thể cưỡng lại.