Thấy gì từ thất bại của thầy nội ở đội tuyển Việt Nam?

• Vấn đề bóng đá Việt Nam: Ai "lợi dụng" HLV Hữu Thắng?
• Bóng đá thất bại tại SEA Games 29: Trách nhiệm chính thuộc về HLV Hữu Thắng
• HLV Hữu Thắng xin từ chức sau thất bại của U22 Việt Nam1
• U.23 Việt Nam - Hàn Quốc: HLV Hữu Thắng tung hỏa mù?

Huấn luyện viên Phan Thanh Hùng và danh sách "cừu đen"

Tháng 8/2012, ông Phan Thanh Hùng chính thức ra mắt trên cương vị huấn luyện viên đội tuyển Việt Nam. Trước đó, ông đã dẫn dắt đội tuyển Việt Nam hồi tháng 5 trong vai trò huấn  luyện viên tạm quyền khi VFF sa thải huấn luyện viên Falko Goetz. Mục tiêu của ông Hùng được giao là hướng đến ngôi vương tại AFF Cup 2012.

Ông Hùng trở thành huấn luyện viên nội đầu tiên dẫn dắt đội tuyển Việt Nam tham dự một kỳ AFF Cup. Có một điều đặc biệt hơn nữa là ông Hùng cũng là người đầu tiên được kiêm nhiệm dẫn dắt đội tuyển quốc gia và câu lạc bộ lúc đó là Hà Nội T&T. Đây là điều chưa từng có trong lịch sử và nhận được nhiều ý kiến tranh cãi. Thậm chí, việc ông Hùng gọi nhiều học trò ở Hà Nội T&T lên tuyển thời gian đó cũng nhận được nhiều ý kiến phản biện.

Tại AFF Cup 2012, đội tuyển Việt Nam dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Phan Thanh Hùng đã nhận thất bại ê chề khi bị loại từ vòng đấu bảng. Sau giải đấu đó, đội tuyển nhận được nhiều ý kiến chỉ trích từ chính lãnh đạo VFF và người hâm mộ. Đặc biệt, một nghi vấn đã được đặt ra với chính các cầu thủ trong đội bóng.

Cựu tuyển thủ Lê Công Vinh từng tiết lộ trong cuốn tự truyện về việc VFF đã đưa ra bản danh sách “cừu đen” bao gồm cả anh để chứng minh nội bộ đội lục đục, có kẻ không chịu đá. Sau giải đấu đó, huấn luyện viên Phan Thanh Hùng xin từ chức vào tháng 12/2012.

Trong quãng thời gian ngắn 5 tháng, ông Hùng không để lại được nhiều dấu ấn. Vấn đề của huấn luyện viên gốc Đà Nẵng chính là ở việc không kiểm soát được phòng thay đồ cũng như những tính toán nhân sự và một chiến thuật hợp lý ở cấp độ đội tuyển quốc gia.

Uẩn khúc Hoàng Văn Phúc

Tháng 1/2013, VFF chính thức bổ nhiệm huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc thay ghế trống mà ông Phan Thanh Hùng để lại. Ông Phúc sau khi vừa nhậm chức đã tuyên bố sẽ xây dựng đội tuyển quốc gia và U23 theo lối chơi tiki-taka giống như Barcelona và đội tuyển Tây Ban Nha. Thế nhưng, 2 đội tuyển dưới thời ông lại không có lối chơi thực sự rõ ràng.

Sự nghiệp của ông Phúc khi nhậm chức ở đội tuyển quốc gia có lẽ được xếp vào hàng éo le nhất bởi nhiều uẩn khúc. Sự cố gây chú ý nhất là tại BTV Cup 2013, ông bị cho là để học trò "đá cuội" trận đấu thủ tục U23 Việt Nam gặp Bangu (Brazil). VFF đã tiến hành kỷ luật cách chức vô thời hạn. Ông Phúc cho rằng đó là quyết định thiếu tôn trọng mình nhưng vẫn chấp nhận. Sau đó, ông được các cầu thủ ủng hộ, ký tên cùng kiến nghị VFF giữ "ghế" và được phục chức.

Tại SEA Games 2013, U23 Việt Nam dưới sự dẫn dắt của ông Phúc đã bị loại từ vòng đấu bảng. Thêm một kết cục xấu xí dành cho các thầy nội. Chưa dừng lại ở đó, ông Phúc còn được Hội đồng huấn luyện viên quốc gia mổ xẻ thất bại với nhiều ý kiến khá gay gắt. Ông Lê Thế Thọ lúc đó là thành viên hội đồng đã nói: "Giáo án của ông Phúc sai cơ bản". Cuộc chia tay của ông Phúc để lại những nỗi buồn tủi lẫn uẩn khúc.

Nguyễn Hữu Thắng "non nớt"

Sau nhiệm kỳ 2 năm của ông Miura thay thế ông Hoàng Văn Phúc, huấn luyện viên Nguyễn Hữu Thắng là thầy nội kế tiếp được bổ nhiệm dẫn dắt đội tuyển Việt Nam. Lần này, huấn luyện viên Hữu Thắng được sự hậu thuẫn của bầu Đức nên phần nào cũng có nhiều tiếng nói và quyết định hơn trong công việc.

Tháng 3/2016, huấn luyện viên Nguyễn Hữu Thắng chính thức ra mắt tại trụ sở VFF. Khi nhậm chức, huấn luyện viên xứ Nghệ cũng tuyên bố muốn xây dựng lối chơi cho U23 và đội tuyển Việt Nam dựa vào kỹ thuật, nhỏ, nhuyễn theo thiên hướng tiki-taka. Hữu Thắng cũng là huấn luyện viên nội đã tham dự đủ cả một kỳ AFF Cup và SEA Games.

Tại AFF Cup 2016, đội tuyển Việt Nam thất bại ở bán kết trong cảm xúc và nước mắt. Đó là giải đấu đầy tiếc nuối nhưng để lại những hy vọng cho bóng đá Việt Nam. Còn đến SEA Games 2017, U22 Việt Nam với đầy đủ những cầu thủ trẻ xuất sắc nhất đã bị loại ngay từ vòng đấu bảng.

Sau trận thua U22 Thái Lan 0-3, huấn luyện viên Hữu Thắng đã xin từ chức trong phòng họp báo.

Sau khi về nước, cuộc chia tay của huấn luyện viên Hữu Thắng cũng không yên ả. Một cuộc họp mổ xẻ thất bại đã được tiến hành bởi Hội đồng huấn luyện viên quốc gia. Trong đó, Chủ tịch hội đồng là ông Nguyễn Sỹ Hiển đã đưa ra những nhận xét khá gay gắt trước truyền thông. Ông nói rằng: "Hữu Thắng sử dụng đội hình, xoay vòng lực lượng đều hỏng cả, biểu hiện sự non nớt, lúng túng, tâm lý không đáng có. Chúng ta có một lực lượng tốt nhưng khi sử dụng không đúng thì thành ra như vậy".

Nhìn chung, các thất bại của huấn luyện viên nội đều đến phần nhiều từ vấn đề chuyên môn. Thế nhưng, họ chịu thiệt thòi nhất định khi được coi là những người làm thuê đúng nghĩa thay vì được đối xử như những đối tác giống các thầy ngoại. Nhìn từ những thất bại của thầy nội có thể thấy rằng, bóng đá Việt Nam vẫn cần đến những huấn luyện viên thuộc tầm chuyên gia.

Đội tuyển Việt Nam đang gặt hái được nhiều thành công dưới thời huấn luyện viên Park Hang-seo. Thực tế, để trở thành một huấn luyện viên ngoại, ông Park cũng từng phải làm trợ lý cho Guus Hiddink ở đội tuyển Hàn Quốc. Những kiến thức và kinh nghiệm từ một chuyên gia ngoại đẳng cấp chính là cơ sở để ông Park tích luỹ. Thiết nghĩ, đây cũng là thời điểm mà các huấn luyện viên nội cũng cần tích luỹ từ ông Park những “bí kíp” để thành công.