Bản quyền World Cup 2022 và bài toán chặn kênh “xem lậu”

Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông) mới đây đã công bố 48 website có dấu hiệu vi phạm pháp luật tính đến hết quý III/2022, trong đó có nhiều web cờ bạc, cá độ, xem bóng đá lậu.

Thực hiện quy định tại Nghị định 70/2021/NĐ-CP, Bộ Thông tin và Truyền thông công bố danh sách các trang thông tin điện tử vi phạm pháp luật (cung cấp nội dung quảng cáo cá độ, cung cấp trò chơi điện tử trái phép có tính chất cờ bạc, đổi thưởng…) để người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, người phát hành quảng cáo, người quảng cáo lưu ý không phát hành sản phẩm quảng cáo trên các trang thông tin điện tử này.

Bên cạnh các website liên quan đến cờ bạc, cá độ còn có nhiều website phát sóng trái phép, vi phạm bản quyền các chương trình thể thao, đặc biệt là bóng đá, như xoilac; 91phut; vebo… Những website này thường xuyên được người dùng tìm đến thay vì sử dụng các dịch vụ xem nội dung được cấp bản quyền chính thức.

World Cup 2022 sẽ khai mạc vào ngày 20/11 tới tại Qatar. Cho đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có đơn vị nào ở Việt Nam chính thức công bố sở hữu bản quyền giải đấu. Tuy nhiên, những thông tin từ báo chí gần đây đã râm ran về việc một đơn vị ở Việt Nam đã có bản quyền, chỉ chờ công bố. Trước đó, thông tin bản quyền World Cup 2022 được chào bán với mức giá 15 triệu USD (khoảng 350 tỉ đồng) đã gây ra nhiều tranh cãi. Bởi đó là mức giá cao và nhiều chuyên gia đặt vấn đề: có nên mua bản quyền bằng mọi giá? Và các đơn vị truyền hình ở Việt Nam vốn không nghiêng nhiều về phương án cùng bắt tay nhau để mua chung gói bản quyền này.

Trước đó, tại World Cup 2018, Việt Nam cũng là quốc gia cuối cùng sở hữu bản quyền truyền hình giải đấu. Nhờ có sự hỗ trợ của một số doanh nghiệp, VTV đã sở hữu gói bản quyền World Cup 2018 và phát trên kênh quảng bá phục vụ khán giả.  Đến 2022  tiếp tục là năm mà bản quyền truyền hình World Cup vẫn là chủ đề “nóng” khi mức giá cao và VTV cũng chưa thể sớm sở hữu bản quyền truyền hình như nhiều quốc gia Đông Nam Á khác.

Khi khán giả đợi ngày bản quyền truyền hình World Cup 2022 được công bố ở Việt Nam, tất cả lại trăn trở với câu chuyện làm thế nào để ngăn chặn các kênh “xem lậu”? Như số liệu Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử công bố, các kênh đó liệu có thể bị xử lý?

Theo quan điểm của BLV Quang Tùng, con số 15 triệu USD đôi khi bao gồm cả chi phí về việc một đơn vị khai thác bản quyền nhưng không thể bảo hộ bản quyền. Đó là điều mà thị trường truyền hình trả tiền Việt Nam đã từng vấp phải.

Có nghĩa là khi chúng ta mua với giá vừa phải (không trọn gói) thì phải chịu những điều kiện nghiêm ngặt về mặt bảo hộ bản quyền trên lãnh thổ Việt Nam và chúng ta hoàn toàn có thể bị phạt nếu như không bảo hộ được bản quyền đó. Thế nên, việc chúng ta mua bản quyền với giá đắt hơn sẽ giảm thiểu độ rủi ro của những tình huống bị phạt. Đây là góc độ an toàn cho những nhà cung cấp và khai thác.

Trong thời gian qua đang phổ biến tình trạng kênh lậu khai thác trái phép bản quyền có giá trị cao. Tới đây, các cơ quan chức năng sẽ phải làm việc nhiều hơn, các bộ phận liên quan cần phải đưa ra những giải pháp cụ thể hơn để ngăn chặn việc khai thác lậu bản quyền có giá trị.

Nhưng trước tiên, với tư cách là những người yêu bóng đá, hướng tới sự văn minh để thưởng thức những màn trình diễn tiêu chuẩn cao của bóng đá thế giới cũng như các sản phẩm chất lượng tại World Cup, chúng ta cần nói không với bản quyền lậu.

Thực tế, vấn đề chính vẫn nằm ở câu chuyện ý thức từ khán giả. Từng có một bộ phận quan điểm, có hay không bản quyền World Cup không quan trọng, bởi thói quen “xem lậu” vẫn đang phổ biến ở nhiều giải đấu lớn trên thế giới. Trước khi bản quyền World Cup 2022 được công bố, đây vẫn là bài toán khó giải.