Cần thêm “luồng gió mới” cho các giải quốc gia

Tín hiệu tích cực từ môn bắn súng

Ở Giải vô địch bắn súng quốc gia 2024 diễn ra hồi tháng trước, điểm nhấn của giải không hẳn là sự tham dự của những tay súng hàng đầu cả nước như Trịnh Thu Vinh, Lê Thị Mộng Tuyền, Phạm Quang Huy, Phí Thanh Thảo…

Giải đấu còn được nhắc đến với sự xuất hiện của đoàn VĐV Công ty TNHH MTV Cơ khí - Hóa chất 13 (Nhà máy Z113) với tư cách là thành viên đoàn Bắn súng Quân đội. Từ năm 2023, đội bắn súng của đơn vị đã tham gia vào hệ thống thi đấu quốc gia tại các các giải vô địch bắn súng quốc gia và giải Bắn đĩa bay Compak Sporting. Cũng phải kể thêm, Nhà máy Z113 không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ sản xuất, sửa chữa Quốc phòng, chế tạo đạn tập cho môn bắn súng tại Việt Nam mà còn thành lập câu lạc bộ bắn súng với thành phần là các cán bộ, công nhân, người lao động của các phân xưởng sản xuất.

Sự xuất hiện của câu lạc bộ Z113 thực sự mang đến làn gió mới cho làng bắn súng Việt Nam, tạo nên sự cạnh tranh đáng kể cho Giải vô địch quốc gia. Đặc biệt ở nội dung bắn đĩa bay Compak Sporting, sự góp mặt của các tay súng của Z113 đã tăng thêm sự hấp dẫn. Đây cũng là đội sớm đón đầu xu thế phát triển môn bắn đĩa bay Compak Sporting tại Việt Nam và khi nội dung này được đưa vào hệ thống thi đấu quốc gia, lập tức các VĐV của Z113 đăng ký tham dự.

Nhiều chuyên gia bắn súng đã nhận định rằng, thay vì chứng kiến sự góp mặt của các “gương mặt thân quen” trong các mùa giải, rất cần những làn gió mới từ các đội như Z113. Quan trọng nhất là việc duy trì các đội này như thế nào để có thể tham gia thường xuyên, góp phần tạo nên sự cạnh tranh cho các giải đấu.

Thực tế, sự xuất hiện của đội Z113, dù chỉ là dưới màu áo đoàn Quân đội, cũng chứng tỏ nỗ lực làm mới các giải đấu quốc gia từ Liên đoàn bắn súng Việt Nam từ thành phần tham dự đến kinh phí tổ chức, truyền thông giải đấu. Từ năm 2021 đến nay, Liên đoàn bắn súng Việt Nam đã tổ chức giải vô địch quốc gia bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, không phụ thuộc vào ngân sách, qua đó làm rõ định hướng nguồn thu, phát triển bền vững mà Liên đoàn đặt ra.

Không kể, tại các giải quốc gia cũng có những giải thưởng dành cho các cá nhân xuất sắc. Như ở Giải bắn súng vô địch quốc gia 2024 vừa qua, Liên đoàn bắn súng Việt Nam đã thưởng các VĐV giành huy chương. Với mức 2 triệu đồng – 1,5 triệu đồng – 1 triệu đồng lần lượt cho HCV-HCB-HCĐ cá nhân. VĐV phá kỷ lục quốc gia mới nhận thưởng 2 triệu đồng. Đặc biệt, để khích lệ, cổ vũ các VĐV, hướng tới ASIAD 2026 và Olympic 2028, Liên đoàn Bắn súng Việt Nam cũng đã treo thưởng VĐV đạt điểm bằng điểm vào vòng chung kết của ASIAD 19 năm 2023 là 10 triệu đồng và bằng điểm vào vòng chung kết của Olympic Paris 2024 là 20 triệu đồng. Không kể, các HLV có VĐV giành Huy chương vàng, bạc, đồng cá nhân cũng được nhận thưởng từ ban tổ chức.

Tất nhiên, như nhiều chuyên gia vẫn thừa nhận, treo thưởng vẫn đơn giản hơn nhiều so với việc vận động được đội tuyển hay câu lạc bộ nào đó xuất hiện ở sân chơi hệ thống thi đấu quốc gia và duy trì việc tham gia thường xuyên. Môn bắn súng lâu nay vẫn kén đội tham dự do kinh phí đầu tư lớn trong khi nguồn đạn dược lại không ổn định. Nên nếu có dù chỉ 1 đội tham gia cũng đã là quý. Bởi nhờ vậy, diện tuyển chọn VĐV cho đội tuyển quốc gia sẽ tăng lên và thành tích của đội tuyển quốc gia có thể sẽ tỷ lệ thuận.

Chưa bao giờ đủ

Câu chuyện Giải bắn súng vô địch quốc gia vẫn có khoảng 13-14 đội tham dự như trong nhiều năm qua luôn là trăn trở với nhà quản lý. Nên nếu như số đội tham dự vượt mức 14 đội như năm 2024 thì sẽ là tín hiệu tích cực. Điều này cũng giống như mong muốn của nhà quản lý các môn khác, nhất là những môn có tính xã hội hóa cao như điền kinh, bóng bàn… Trong đó, bóng bàn lâu nay vẫn chỉ có sự tham dự của đội  T&T (mùa giải 2024 thi đấu trong màu áo Công an nhân dân) bên cạnh các đội hoạt động bằng ngân sách. Xa hơn là đội Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam giai đoạn cuối những năm 2000.

Thế nhưng, những vấn đề khách quan đã khiến đội bóng ngành Dầu khí giải thể. Còn trước đó, xa hơn, bóng bàn Việt Nam cũng có nhiều đội tuyển duy trì sự tồn tại không bằng kinh phí của ngành thể thao tỉnh, thành. Tuy vậy, khi doanh nghiệp chủ quản khó khăn thì đội cũng tan rã dẫn đến bản đồ bóng bàn thưa thớt hơn đội tham dự ở các giải vô địch quốc gia.

Tương tự là ở môn điền kinh khi Giải vô địch quốc gia thường xuyên có trên 50 đội tuyển tỉnh, thành, ngành, hoạt động dựa trên nguồn kinh phí từ ngân sách tham dự. Con số này tuy nhiều nhưng người trong nghề vẫn muốn có nhiều đội tham dự hơn. Thực tế, khó trông mong vào những đội xuất hiện mới hoạt động bằng ngân sách ngành thể thao. Giờ chỉ có thể trông vào sự xuất hiện mới của những đội hoạt động bằng nguồn kinh phí xã hội hóa. Ngay trước Giải điền kinh vô địch quốc gia 2024, một doanh nghiệp thường xuyên tài trợ các giải điền kinh thành tích cao cũng như phong trào cũng tính đến việc lập đội cử tham dự Giải quốc gia để vừa làm thương hiệu, vừa cống hiến thêm VĐV cho đội tuyển quốc gia.

Dù vậy, việc gấp gáp nên doanh nghiệp này quyết định không vội tham dự mà chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tính chuyện tham dự mùa giải 2025. Nếu việc này thành hiện thực thì đó sẽ là bước chuyển lớn của Giải điền kinh vô địch quốc gia, lâu nay đều chứng kiện sự góp mặt của các đội tuyển hoạt động bằng ngân sách.

Không chỉ bóng bàn, điền kinh, bắn súng… mà nhiều môn khác cũng phải tính đến việc gia tăng số đội tham dự để không chỉ nâng tầm vóc giải đấu mà còn gia tăng sự cạnh tranh, tạo nguồn tuyển chọn tốt hơn cho các đội tuyển quốc gia. Từ đó, tạo nên sức sống mới cho chính môn đó. Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào sự năng động, cái tầm của các Liên đoàn thể thao quốc gia.