Chuyện đường dài của bóng bàn Việt Nam

Giữ đà từ vạch xuất phát

Năm 2024, đội tuyển bóng bàn Việt Nam dự giải vô địch trẻ Đông Nam Á 2024 nhóm tuổi U15, U19 và giành 3 HCV, 3 HCB, 4 HCĐ. 3 HCV của đội tuyển Việt Nam trong nội dung đôi nam U15 (Đỗ Mạnh Lương, Đinh Nhật Nam), đôi nam U19 (Trần Mạnh Cường, Nguyễn Hoàng Lâm), đơn nam U19 (Nguyễn Duy Phong).

Theo đánh giá của giới chuyên môn, Đỗ Mạnh Lương, Nguyễn Hoàng Lâm, Nguyễn Duy Phong là những gương mặt nam trẻ có tiềm năng phát triển mạnh trong tương lai. Việc các tay vợt Việt Nam lọt vào 6 trận chung kết tại giải cũng cho thấy ở tiềm năng to lớn ở vạch xuất phát so với các tay vợt cùng lứa.

Nếu kể thêm, có thể lấy thành tích của các tay vợt trẻ Việt Nam ở giải bóng bàn Mỹ mở rộng vào cuối năm 2024 làm ví dụ. Ở giải đó, hai chị em ruột Đỗ Lê Vân Chi và Đỗ Lê Vân Linh đã xuất sắc giành 1 HCV ở nội dung đôi nữ lứa tuổi U17, 1 HCB ở nội dung đôi nữ lứa tuổi U15... Đấy cũng được xem là điểm nhấn của bóng bàn trẻ Việt Nam trong năm 2024 khi giải Mỹ mở rộng thu hút tới gần 1.500 tay vợt đến từ 19 quốc gia, vùng, lãnh thổ.

Kể ra để thấy các tay vợt trẻ Việt Nam có thực lực, có khả năng vươn xa. Nhưng như các chuyên gia bóng bàn từng nhiều lần đề cập, vẫn cần sự đầu tư liên tục để các tay vợt trẻ có thể gánh vác nhiệm vụ quốc gia trong tương lai. Nếu không, họ sẽ lại vào cảnh “nhờ nhờ”. Bài học từ các tay vợt Singapore, Malaysia hay Thái Lan đã cho thấy điều này. Các tay vợt trẻ của những nước này cũng chỉ ở mức ngang ngửa, thậm chí thua sút nhiều tay vợt Việt Nam ở các giải trẻ Đông Nam Á.

Tuy nhiên, trình độ của các tay vợt này được nâng lên theo năm tháng nhờ những chuyến du đấu, tập huấn liên tục ở nước ngoài. Bóng bàn Singapore từng phải trông cậy vào những tay vợt gốc Trung Quốc nhập tịch nhưng đến gần đây đã có hẳn dàn VĐV nam được đào tạo trong môi trường bóng bàn Singapore. Những tay vợt này giờ đang vững vàng ở cuộc đua đến các chức vô địch SEA Games và vươn tầm châu Á nhờ thường xuyên được thi đấu quốc tế. Bóng bàn Malaysia cũng tương tự khi đang sở hữu dàn VĐV nam trẻ tài năng, có thể gánh vác nhiệm vụ quốc gia, đặc biệt ở sân chơi SEA Games. Trong khi đó, bóng bàn Việt Nam từng áp đảo Malaysia ở nội dung đồng đội nam thì nay lại lép vế khi thiếu sự đồng đều về lực lượng.

Thực tế, những nhà quản lý bóng bàn Việt Nam cũng hiểu rõ tầm quan trọng của việc tăng cường dự giải quốc tế cho các VĐV. Liên đoàn bóng bàn nhiệm kỳ 7 (2024-2028) cũng đặt mục tiêu tăng cường đầu tư cho các VĐV trẻ có nhiều triển vọng đạt thành tích cao bằng giải pháp tập huấn luân phiên dài hạn ở nước ngoài với số lượng 3 nam, 3 nữ (các điểm tập huấn có thể tại Trung Quốc, Nhật Bản hoặc Hàn Quốc); tăng cường tham dự các giải quốc tế đội tuyển và đội tuyển trẻ hàng năm được dự các giải chính thức của khu vực Đông Nam Á, châu Á, thế giới và Protour ITTF.

Thực hiện giải pháp thế nào?

Trong trao đổi gần đây, đại diện bộ môn bóng bàn (Cục TDTT Việt Nam) đã nhấn mạnh rằng, nguồn kinh phí từ ngân sách cấp cho bộ môn sẽ được dồn cho việc tập huấn, thi đấu quốc tế của các đội tuyển. Bộ môn cũng sẽ phối hợp với Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam và các địa phương để đưa VĐV, nhất là VĐV trẻ, đi thi đấu quốc tế liên tục. Đây là xu hướng chung, đã có nhiều VĐV phát triển vượt bậc nhờ cách làm này.

Câu chuyện giờ nằm ở việc huy động nguồn kinh phí để thực hiện. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào các địa phương, Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam trong việc kêu gọi xã hội hóa cũng như chính gia đình VĐV. Thực tế, trong vòng hơn 1 năm qua, việc này đã có những dấu hiệu tích cực. Trong đó, đội tuyển bóng bàn Việt Nam với nhiều tay vợt trẻ dự giải Mỹ mở rộng 2024 bằng nguồn kinh phí xã hội hóa từ Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam và chính gia đình VĐV. Cũng trong năm này, một số tay vợt trẻ Việt Nam cũng được dự các giải đấu trẻ trong hệ thống thi đấu bóng bàn chuyên nghiệp thế giới từ nguồn kinh phí xã hội hóa của Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam.

Gần đây, thông tin từ phía bộ môn bóng bàn (Trung tâm Huấn luyện và thi đấu TDTT Hà Nội) cũng cho hay, một số phụ huynh, người thân của VĐV trẻ tại CLB cũng bộc lộ ý định sẵn sàng phối hợp, chi kinh phí để con, cháu mình đi tập huấn dài hạn kết hợp thi đấu tại Trung Quốc trong khoảng 3 năm. Theo ước tính của người trong nghề, mức kinh phí này cũng vào khoảng 1 tỷ đồng/năm, đủ thấy mức độ “chịu chơi” của gia đình VĐV. Đây cũng là cách làm mà các nhà quản lý mong muốn bấy lâu nay bởi kinh phí của đơn vị chủ quản hay từ sự kêu gọi của Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam cũng chưa thật sự ổn định để tính đường dài về đầu tư cho VĐV.

Trong các địa phương, ngành, Hà Nội từng có nguồn kinh phí dồi dào để đưa VĐV, trong đó có VĐV bóng bàn, đi tập huấn tại nước ngoài và đã đạt nhiều thành công vang dội nhưng đến nay lại không duy trì được việc này khiến trình độ các tay vợt bị tụt lại. Nay có thêm sự chung tay mạnh mẽ hơn từ phía gia đình VĐV thì có thể sẽ tạo ra sự đột phá về thành tích cho các VĐV trẻ.

Càng có nhiều nguồn đầu tư cho VĐV trẻ thì bóng bàn Việt Nam càng có cơ hội phát triển, để ít nhất cũng trong nhóm đầu khu vực Đông Nam Á. Việc tìm kiếm nguồn đầu tư đến lúc này cũng không hẳn quá khó. Quan trọng nhất vẫn là cách làm của người có trách nhiệm luôn bảo đảm sự minh bạch để tạo dựng niềm tin với những nhà tài trợ, các gia đình VĐV.