Đằng sau phong độ thất thường của Nguyễn Xuân Son

Xuân Son gặp khó  tại V.League

Trước khi gặp chấn thương nặng đầu năm 2025, Xuân Son là cái tên đáng sợ nhất tại V.League. Cầu thủ nhập tịch giành danh hiệu Vua phá lưới giải đấu 2 mùa liên tiếp. Ở V.League 2023 trong màu áo Bình Định, Xuân Son ghi 16 bàn. Năm ngoái khi trở lại Nam Định đầu quân, tiền đạo “hạng nặng” này có 31 pha lập công. Đây là con số chưa từng có trong lịch sử một mùa giải V.League trước đó.

Trở lại sau 10 tháng điều trị chấn thương, Xuân Son đạt hiệu suất săn bàn ấn tượng tại đấu trường khu vực. Anh đánh dấu màn tái xuất bằng bàn thắng trên chấm phạt đền, giúp ĐT Việt Nam đánh bại ĐT Lào tại lượt áp chót vòng loại Asian Cup 2027. Tiếp đến ở giải vô địch các CLB Đông Nam Á, Xuân Son khiến giới chuyên môn và mộ điệu choáng ngợp khi ghi 7 bàn thắng trong 3 trận liên tiếp, góp phần đưa Nam Định vào bán kết giải đấu với vị trí số 1.

Màn trình diễn hạng A của Xuân Son tại đấu trường khu vực trở thành điểm tựa niềm tin cho cổ động viên CLB chủ sân Thiên Trường. Họ tin rằng Son sẽ giúp Nam Định từng bước trở lại đường đua vô địch V.League, sau giai đoạn trượt dài hồi đầu mùa giải, đặc biệt trong bối cảnh những ngoại binh như Brenner, Percy Tau hay Kyle Hudlin… nhạt nhoà và thiếu sắc bén.

Thế nhưng hy vọng đang diễn biến theo chiều hướng thất vọng. Xuân Son trải qua chuỗi trận đáng quên nhất của bản thân nếu tính trong 3 năm trở lại đây. Anh khởi đầu bằng trận đấu dưới sức trước Long An tại Cúp Quốc gia. Tiếp đến, Son bỏ lỡ cơ hội ghi bàn thắng trở lại ở V.League, khi dứt điểm hỏng trong chuyến làm khách trước Thanh Hoá. Hiệu suất săn bàn bằng 0 của Xuân Son tiếp diễn 2 trận đấu sau đó của Nam Định, khi đội hoà Hà Tĩnh và thua Thể Công Viettel.

Ở thất bại trước đội bóng áo lính, Xuân Son nổi giận. Anh ném chai nước trước khi bước vào đường hầm sân Hàng Đẫy. Hành động ấy cho thấy sự bế tắc tột độ của tiền đạo sinh năm 1997, trong trận đấu mà anh bất lực hoàn toàn khi gặp hàng thủ vững như bàn thạch từ phía Thể Công Viettel.

Điều gì đang xảy ra?

Thống kê 3 trận đấu từ V.League kể trên, Xuân Son chỉ tung ra 7 pha dứt điểm trong vòng 16m50. Số lần dứt điểm trúng đích của tiền đạo này là 3 lần. Con số ấy đủ để thấy chân sút này bị các hậu vệ đối phương cảnh giác ra sao, mỗi lần có bóng nơi vòng cấm địa. Chỉ số bàn thắng kỳ vọng mà Sofascored thống kê được từ những cú sút trúng đích của Xuân Son không thấp. Điều này càng cho thấy sự kém duyên mà tiền đạo gốc Brazil trải qua trong 3 trận đã qua tại V.League. Trước Thanh Hoá, anh đá hỏng phạt đền. Trong khi đối đầu với Thể Công Viettel, Xuân Son không thể thắng được một Văn Việt xuất sắc nơi khung gỗ.

Lý giải về việc Xuân Son chưa tìm được bản năng sát thủ, HLV Mauro Jeronimo của CLB Nam Định cho biết: “V.League có sự khác biệt rất lớn so với các giải đấu khu vực hay châu lục mà chúng tôi từng tham dự. Các trận đấu ở Cúp Đông Nam Á và châu Á thường có tốc độ cao, với nhiều cơ hội tấn công xảy ra. Ngược lại, thời gian bóng trong cuộc tại V.League rất thấp. Ví dụ như trận gặp Thanh Hóa, bóng lăn thực tế chỉ 37 phút. Còn trận đấu với Thể Công Viettel hôm nay, tình hình cũng vậy, có tới gần 40 pha phạm lỗi”.

Chiến lược gia người Bồ Đào Nha phân tích thêm: “Thêm vào đó, Xuân Son vừa trở lại sau một quãng nghỉ dài, nên việc bắt nhịp lại với lối chơi giàu thể lực và ít khoảng trống ở V.League cần thêm thời gian. Tôi tin cậu ấy sẽ trở lại với phong độ tốt nhất”.

Góc độ chia sẻ mà HLV Mauro Jemorino đưa ra khá thuyết phục, nhìn từ cả góc độ vi mô lẫn vĩ mô. Song một yếu tố khác mà nhà cầm quân người Bồ Đào Nha chưa đề cập đến, dù rằng đã thực hiện, chính là việc tìm đối tác “chia lửa” với Xuân Son. Brenner, Percy Tau, Lucas Silva hay Kyke Hudlin đều chưa thể làm được điều giống như Hendrio (Đỗ Hoàng Hên) đã làm được khi đá cặp với Son ở Bình Định đến Nam Định trong quá khứ. Cụ thể, 1/3 số đường kiến tạo mà Đỗ Hoàng Hên có được ở V.League được Xuân Son chuyển đổi thành bàn. Ở Bình Định, Hoàng Hên 2 lần tạo cơ hội để Son lập công. Trong khi tại Nam Định, cầu thủ này từng có 8 lần “dọn cỗ” để Xuân Son ghi tên mình lên bảng tỷ số.

Mới nhất, Nam Định đã sử dụng ngoại binh Akolo Ababa, trong hiệp 2 trận đấu với Thể Công Viettel. Cầu thủ này phần nào khiến hậu vệ của đội bạn phân tâm, qua đó mở ra phần nào đất diễn cho Xuân Son gây áp lực lên khung thành đại diện áo lính. Tuy nhiên, cầu thủ này chưa phải là đối tác kiểu như Hendrio tại Nam Định thuở nào. Bởi anh không phải mẫu hộ công có thể hỗ trợ cho Xuân Son. Ngoài ra, kỹ năng dứt điểm của Ababa vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.

Nhìn lại toàn diện ở cả câu chuyện V.League, cá nhân Xuân Son cho đến cách vận hành khâu tấn công của Nam Định, nhiều nguyên nhân cả chủ quan lẫn khách quan đã và đang tác động tới hiệu suất săn bàn của cầu thủ nhập tịch Việt Nam. Âu đó cũng là nguồn cơn khiến cho Son tịt ngòi tại V.League.