Đội tuyển Việt Nam và nỗi buồn mang tên “trung phong”

Khan hiếm tiền đạo nội

Từ lâu, V.League đã trở thành sân chơi của các tiền đạo ngoại. Ngay cả CLB Hà Nội - nơi vốn được xem là cái nôi của các tuyển thủ quốc gia cũng phải phụ thuộc vào ngoại binh ở vị trí cao nhất hàng công. Ngay cả khi các tiền đạo ngoại không đạt yêu cầu, CLB Hà Nội cũng tìm cách thay thế họ bằng các ngoại binh khác thay vì trao cơ hội cho tiền đạo nội. Hiện tại, họ thậm chí sở hữu 2 tiền đạo ngoại là Denilson và Joel Tagueu.

14 CLB tại V.League 2023/2024 đều sở hữu ít nhất 1 tiền đạo ngoại, và thông thường đó cũng là những người chơi ở vị trí trung phong, là chân sút chủ lực của họ. Điều này thể hiện rõ qua danh sách vua phá lưới của giải đấu.

Sau 11 vòng đấu, Rafaelson của Thép Xanh Nam Định đang dẫn đầu với 13 bàn thắng. Tiếp sau anh là Rimairo của Thanh Hóa với 8 bàn và Lucao của Hải Phòng với 6 bàn thắng. Trong top 10 cầu thủ ghi nhiều bàn lúc này chỉ có 2 cầu thủ người Việt Nam, đó là Bùi Hoàng Việt Anh và  Nguyễn Quang Hải, cùng ghi 4 bàn.

Trước khi Nguyễn Quang Hải “bứt phá”, Bùi Hoàng Việt Anh nhiều vòng liên tiếp dẫn đầu danh sách vua phá lưới nội. Vấn đề nằm ở chỗ anh vốn là… trung vệ. Nghịch lý này càng tô đậm sự khan hiếm của các trung phong nội tại V.League.

Tiền đạo cắm được xem là số 1 của bóng đá Việt Nam - Nguyễn Tiến Linh sa sút không phanh trong vòng 1 năm qua. Mùa giải trước, Tiến Linh chỉ ghi vỏn vẹn 3 bàn thắng. Mùa này, anh cũng chỉ có 3 bàn sau 11 vòng đấu.

HLV Troussier từng thẳng tay loại Nguyễn Công Phượng khỏi tuyển Việt Nam vì thiếu thời gian thi đấu ở CLB, nhưng ông không thể làm điều tương tự với Tiến Linh. Ở Asian Cup 2023 vừa qua, Tiến Linh chỉ bị loại vào phút chót vì không kịp bình phục chấn thương.

Đây là điều dễ hiểu, bởi lẽ HLV Troussier không còn lựa chọn nào tốt hơn cho vị trí tiền đạo cắm. Các tài năng trẻ của Hà Nội FC là Văn Tùng và Văn Trường đều còn non kinh nghiệm và thậm chí gần như không được thi đấu tại V.League.

Tình trạng này đương nhiên sẽ còn tiếp diễn ít nhất 1-2 năm nữa, và có thể trở thành bệnh “kinh niên” của bóng đá Việt Nam nếu các CLB vẫn để dành suất ngoại binh cho tiền đạo cắm. Ngoài Tiến Linh, không có trung phong nội nào thường xuyên được đá chính ở V.League.

Thực tế, từ vài năm trước HLV Park Hang-seo cũng từng than phiền về vấn đề nói trên. Khi đó, ông nhận xét: “Thực tế lâu nay không chỉ ĐT Việt Nam mà ngay đội U23 của chúng ta cũng không có tiền đạo giỏi. Điều ấy có lẽ mọi người đều biết, giải đấu V.League hiện nay hầu hết đều dùng tiền đạo ngoại, nên không nhiều cơ hội cho các chân sút nội. Đây là vấn đề đau đầu của bóng đá Việt Nam và không thể ngày một ngày hai có thể giải quyết được”.

Trong giai đoạn đầu dẫn dắt tuyển Việt Nam, HLV Park Hang-seo ít nhất vẫn còn “lão tướng” Nguyễn Anh Đức cùng Nguyễn Tiến Linh đang ở giai đoạn sung sức nhất. Ngoài ra, ông còn có Hà Đức Chinh làm dự phòng. Hiện tại, Anh Đức đã giải nghệ, Đức Chinh sa sút từ lâu, còn Tiến Linh vật lộn với chấn thương và đánh mất phong độ.

Bài toán khó của HLV Troussier

Thiếu tiền đạo giỏi là lý do khiến HLV Troussier thử nghiệm Nguyễn Hoàng Đức ở vị trí đá cắm trong các trận giao hữu vào năm ngoái. Hoàng Đức sở hữu nhiều phẩm chất để đá trung phong. Ngôi sao của Thể Công Viettel có thể hình tốt, tốc độ ổn, khả năng xoay xở và chuyền bóng xuất sắc. Anh cũng có cái chân trái rất ngoan mỗi khi dứt điểm.

Tất nhiên, chỉ có các yếu tố trên là không đủ để Hoàng Đức tỏa sáng ngay lập tức. Việc thay đổi vị trí đột ngột khiến Quả bóng vàng Việt Nam 2023 không thoải mái, và không thể đáp ứng yêu cầu của HLV Troussier, từ đó dẫn đến khúc mắc giữa đôi bên.

Mới đây, Hoàng Đức khẳng định giữa anh và HLV Troussier không có khúc mắc nào, tất cả chỉ là hiểu lầm. Dù vậy, nhiều khả năng anh sẽ không trở lại vị trí tiền đạo cắm khi lên tuyển nữa. Điều đó khiến HLV Troussier tiếp tục đau đầu với bài toán khó cho 2 trận đấu với Indonesia ở vòng loại World Cup 2026 sắp tới.

Ở trận đấu tại Asian Cup 2023 vừa qua, tuyển Việt Nam đã thua trắng tuyển Indonesia vì thiếu trung phong chất lượng. Ở trận đấu đó, Nguyễn Văn Trường đá chính trước khi nhường chỗ cho Văn Tùng ở phút 81. Cả hai đều không tạo ra bất cứ dấu ấn nào và chìm nghỉm trong vòng vây của đối thủ.

Kịch bản này có thể lặp lại vào tháng 3 tới nếu HLV Troussier không tìm ra giải pháp mới. Ngay cả khi bình phục và sẵn sàng, Nguyễn Tiến Linh cũng không còn đáng tin cậy ở thời điểm này, đặc biệt trong lối chơi thiên về kiểm soát của HLV người Pháp.

Trong ngắn hạn, HLV Troussier có lẽ sẽ phải gọi lại Công Phượng và sử dụng sơ đồ không tiền đạo. Khả năng hoạt động rộng ở trung tuyến của Công Phượng kết hợp với tốc độ của Văn Toàn, Tuấn Hải hai bên cánh ít nhiều sẽ giúp tuyển Việt Nam tấn công tốt hơn.

Trong dài hạn, HLV người Pháp cần ngồi lại với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) cũng như các HLV tại V.League để tìm kiếm thúc đẩy sự phát triển của các tiền đạo nội.