Phí chuyển nhượng của cầu thủ Việt Nam cao đến thế nào?
“Muốn phá vỡ hợp đồng một cầu thủ trẻ tài năng ở Việt Nam cũng phải hơn 10 tỷ đồng”, một đại diện của CLB Ninh Bình từng nói, sau khi đội bóng cố đô chi con số cao tương tự để có Việt kiều Chung Nguyen Do từ Bulgaria.
CLB nước ngoài muốn, nhưng…
“Rào cản lớn nhất cho việc xuất ngoại của cầu thủ Việt Nam đến ở phí chuyển nhượng. Nhiều CLB Hàn Quốc thực sự quan tâm đến cầu thủ Việt Nam. Tuy nhiên, mức phí chuyển nhượng mà phía đội bóng hay cầu thủ Việt Nam thường đưa ra quá cao, chưa tương xứng với năng lực cầu thủ. Điều này khiến thương vụ khó thành công”, nhà báo Cho Sungryong của Sports-G (Hàn Quốc) bày tỏ quan điểm, xoay quanh câu chuyện cầu thủ Việt Nam gặp khó khăn trong khát vọng tôi luyện bản lĩnh, ở môi trường bóng đá cạnh tranh như Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu…
Kể từ sau trường hợp Đoàn Văn Hậu sang Heerenveen vào cuối năm 2019, không một cầu thủ Việt Nam dưới 23 tuổi hiện diện tại một giải VĐQG ở đẳng cấp cao hơn so với V.League. Đầu năm nay, thủ môn Hồ Tùng Hân có tạm rời CLB Đà Nẵng để đến Balestier Khalsa chơi bóng, theo dạng cho mượn với thời hạn 4 tháng. Tuy nhiên, đây chỉ là CLB thuộc giải VĐQG Singapore - môi trường vốn bị đánh giá thấp hơn nếu đối chiếu mặt bằng chung V.League.
Mở rộng hơn, đây không phải là giai đoạn mà các cầu thủ U23 Việt Nam nhắc đến chuyện ra nước ngoài, dù chỉ là lời đãi bôi trên phương tiện truyền thông đại chúng. Những Trung Kiên, Lý Đức, Thanh Nhàn, Viktor Lê… tập trung tối đa cho mặt trận V.League cùng CLB chủ quản hay U23 Việt Nam tại SEA Games 33. Ngay cả Alex Bùi, cầu thủ Việt kiều từng khẳng định ưu tiên thi đấu tại châu Âu thay vì về V.League cũng từng… “gõ cửa” một đội bóng Việt Nam, trong giai đoạn tập trung cùng đội U23 hồi tháng 5 vừa rồi.
Đối với các cầu thủ trên 23 tuổi, chẳng nhiều gương mặt sẵn sàng xuất ngoại. Phạm Tuấn Hải, cái tên khát khao ra nước ngoài nhất vùa lỡ hẹn với một CLB của Latvia, do kỳ chuyển nhượng mùa hè ở châu Âu đóng cửa. Những gương mặt khác có năng lực như Hoàng Đức, Thành Chung ưu tiên ở lại V.League, ký bản hợp đồng chục tỷ hơn là sẵn sàng thử thách ở môi trường nước ngoài. Công Phượng, Văn Toàn, Quang Hải cũng không còn đề cập tới giấc mơ châu Âu hay Hàn Quốc, Nhật Bản sau thất bại mà họ từng phải trải qua khi rời V.League trước đó.
Mức phí không hợp lý
Tạm gác lại chuyện tâm lý cá nhân cầu thủ, sự ảo tưởng về giá trị đến từ CLB Việt Nam đã và đang trở thành trở ngại lớn. Jernej Kamensek, người đại diện sở hữu chứng chỉ FIFA hiếm hoi tại Việt Nam, cùng chung quan điểm với nhà báo Cho Sungryong. Vị chuyên gia này nói: “Nhiều cầu thủ ở Việt Nam nhận một mức đãi ngộ cao hơn so với năng lực thực tế. Họ có thể hưởng những bản hợp đồng lên tới hơn 1 triệu USD cho một lần ký kết. Đây là vấn đề 2 chiều, từ phía cầu thủ và cả các đội bóng”.
Ông Kamensek nói tiếp: “Các đội ở Việt Nam có xu hướng muốn sở hữu hoặc chỉ cho cầu thủ của mình ra đi theo diện cho mượn hữu hạn. Một vài đội hét giá rất cao khi CLB nước ngoài quan tâm đến tài năng trẻ. Đây là con số không tương xứng với thực tế năng lực cầu thủ. Ngoài ra, trình độ giải đấu tại châu Âu cao hơn so với V.League. Và chuyện họ phải bỏ ra một chi phí cao chỉ để có cầu thủ Việt Nam là điều không tưởng”.
Củng cố thêm dẫn chứng về mức phí chuyển nhượng, một đại diện CLB Ninh Bình từng nói với báo giới: “Muốn phá vỡ hợp đồng của một cầu thủ trẻ tài năng ở Việt Nam thì cũng phải ở mức 10 tỷ đồng (gần 400.000 USD)”. “Đó là con số cao gấp 10 lần so với mức kỳ vọng và nằm trong diện muốn chi trả từ phía các đội bóng châu Âu. Họ vẫn đang coi Việt Nam là một trong số thị trường tiềm năng để quan tâm. Và nếu như các CLB Việt Nam vẫn đưa ra con số ảo tưởng, thiếu thực tiễn, chuyện CLB phương Tây tìm kiếm các “mảnh đất khác” như Thái Lan, Indonesia, Malaysia để đầu tư cũng là điều dễ hiểu”, ông Kamensek nói.
Bản thân người đại diện này cũng không cho rằng CLB V.League nên “chảy máu” dòng tiền khi trả số tiền lớn cho cầu thủ Việt kiều. Người đại diện này nói: “Tôi không thể tin rằng Trần Thành Trung lại đạt mức giá lên tới hơn 400.000 USD. Con số ấy đủ giúp cho một CLB tại Việt Nam đào tạo nhiều cầu thủ và tạo điều kiện để họ sang các đội bóng hạng trung bình tại Slovenia, Iceland, Latvia,… Từ đó, những gương mặt này tiếp tục phát triển và hướng tới những giải đấu cao hơn cùng mức phí lớn hơn. Dựa trên cơ sở điều khoản đào tạo, các đội bóng ở V.League sẽ được hưởng những con số dư địa nhờ vào việc ươm mầm của mình”.
Giờ là lúc trở lại với tâm lý của cầu thủ Việt Nam. Việc các CLB V.League trả lương và lót tay lớn khiến cho họ không mặn mà để rời “vòng an toàn”. Nguyễn Filip - thủ môn Việt kiều của CLB Công an Hà Nội cũng chỉ ra một yếu tố nói:
“Khi tôi ở CH Czech, mục tiêu của tất cả cầu thủ là được ra nước ngoài thi đấu, muốn chơi cho những giải đấu hàng đầu. Nhưng ở Việt Nam thì khác. Hầu hết cầu thủ đều muốn thi đấu trong nước. Như những gì tôi quan sát, chỉ khoảng 5 cầu thủ mong muốn ra nước ngoài chơi bóng.
Nhưng ngẫm lại, tôi cũng hiểu. Các cầu thủ có mọi thứ ở đây. Họ không phải học một thứ ngôn ngữ khác nếu chỉ chơi bóng tại Việt Nam, đúng không? Thêm nữa, các cầu thủ muốn ở lại đây vì họ là những ngôi sao lớn, với thu nhập rất ổn định. Khi người ta đối xử với bạn như một ngôi sao lớn, dù chỉ nổi tiếng ở Việt Nam thôi, bạn cũng sẽ nghĩ mình là một tên tuổi sáng giá rồi”.
Hàng loạt HLV trách cầu thủ Việt Nam
V.League là môi trường bóng đá chuyên nghiệp nhất Việt Nam, nhưng nhiều cầu thủ lại đang quá thỏa mãn với hiện tại", HLV Makoto Teguramori nói trên trang chủ Hà Nội FC. “Họ cần tự tin hơn, phấn đấu phát triển bản thân và mở rộng tầm nhìn ra thế giới. Họ chỉ có thể nâng tầm bản thân khi đặt mục tiêu lớn hơn”.
HLV Mano Polking của Công an Hà Nội thì chỉ ra khác biệt giữa cầu thủ Brazil và Việt Nam là do thiếu tính cạnh tranh trong nước. Ông nói: “Nhiều cầu thủ Brazil phải ra nước ngoài thi đấu để tồn tại và khẳng định bản thân, còn cầu thủ Việt Nam đang sống trong vùng thoải mái”.