Thách thức của điền kinh Hà Nội
Tại Giải vô địch điền kinh quốc gia 2025 diễn ra hồi tháng 8 qua, điền kinh Hà Nội gây chú ý với chức vô địch nội dung 100m nam của chân chạy đến từ đoàn Hà Nội là Nguyễn Văn Quyết. Cuối cùng điền kinh Hà Nội cũng chính thức xác nhận được thêm thế mạnh nữa của mình. Nhưng việc nhiều thế mạnh khác chưa lấy lại vị thế vẫn đặt ra nhiều thách thức.
Bất ngờ trên đường chạy 100m
Trường hợp chân chạy Nguyễn Văn Quyết vô địch nội dung 100m nam vẫn được xem là bất ngờ lớn nhất của điền kinh Việt Nam từ đầu năm đến nay.
Đó được xem như dấu mốc mới cho điền kinh Hà Nội. Trong nhiều năm qua, đội diền kinh Hà Nội giành vô số HCV ở giải vô địch quốc gia. Nhưng cũng ở sân chơi này, đội điền kinh Hà Nội chưa có VĐV giành HCV nội dung 100m nam - vốn được xem là nội dung thi đấu danh giá nhất của môn điền kinh. Và như người trong nghề, trong đó có chuyên gia Dương Đức Thủy (nguyên Trưởng bộ môn điền kinh, Tổng cục TDTT - nay là Cục TDTT Việt Nam), khẳng định, các nội dung 100m nam và 200m nam trong gần 30 năm qua chưa bao giờ là thế mạnh tuyệt đối của điền kinh Hà Nội. Cho nên, việc Nguyễn Văn Quyết lên ngôi vô địch nội dung 100m nam được coi là sự kiện lớn của điền kinh Thủ đô. Nếu trước đây, cuộc đua giành HCV cự ly chạy tốc độ nam vốn chỉ là cuộc chơi của các đơn vị như Công an nhân dân, TP Hồ Chí Minh hay Quân đội thì nay đã có thêm Hà Nội.
Thực ra, Nguyễn Văn Quyết không phải người lạ ở đường chạy ngắn. Chân chạy tốc độ sinh năm 2003 chuyên thi đấu các cự ly cá nhân cũng như tiếp sức 100m-200m-400m từng vào chung kết nội dung 100m nam ở giải vô địch quốc gia. Tuy nhiên, ở nội dung này, điền kinh Hà Nội cũng có chân chạy chủ lực Nguyễn Bá Kiên. Dù vậy, đến mùa giải 2025 này, Nguyễn Bá Kiên gặp chấn thương lưng trong thời gian tập huấn ở đội tuyển quốc gia, hầu như không tập luyện với cường độ cao. Vì vậy, HLV nhóm cự ly ngắn của điền kinh Hà Nội Hoàng Lan Anh - cựu VĐV nổi tiếng, từng nhiều năm vô địch quốc gia cự ly 100m-200m, chuyển hẳn Nguyễn Văn Quyết từ nội dung 400m sang 100m. Những bài tập về xuất phát được “nhồi” liên tục cho Quyết và hiệu quả đã thể hiện
Thực tế, thành tích 10 giây 58 của Nguyễn Văn Quyết không quá ấn tượng và không đủ để thuyết phục Ban huấn luyện đội tuyển quốc gia đưa chân chạy này tham dự SEA Games 33 vào cuối năm nay. Muốn góp mặt, VĐV phải đạt thành tích tối thiểu là 10 giây 02. Nhưng quan trọng là thành tích ấy đã mang về tấm HCV được chờ đợi trong nhiều năm của điền kinh Hà Nội. Đó cũng là câu chuyện “mơ ước thành sự thật” của chàng trai người Ba Vì (Hà Nội) Nguyễn Văn Quyết, được HLV Hoàng Lan Anh và các HLV khác của Hà Nội phát hiện năng khiếu trong đợt tuyển sinh cách đây khoảng gần 10 năm. Cũng phải kể thêm, tấm HCV ấy đến trong điều kiện tập luyện, dinh dưỡng, hồi phục sau tập luyện... mới chỉ ở mức tàm tạm so với mặt bằng chung của thể thao Việt Nam.
Nhưng tấm HCV của Nguyễn Văn Quyết cũng không thể khỏa lấp những thách thức cho điền kinh Hà Nội. Trong đó, những nội dung từng là thế mạnh như 100m rào nữ, 110m rào nam, các cự ly 800m nam và nữ, nhảy xa, nhảy cao, marathon nam và nữ... đến nay vẫn chưa có người kế thừa xứng đáng. Điền kinh Hà Nội từng tự hào khi có như Vũ Bích Hường - VĐV Việt Nam đầu tiên giành HCV ở sân chơi SEA Games (năm 1995 nội dung 100m rào nữ), từng có những Nguyễn Chí Đông và Đặng Thị Tèo vô đối trên đường chạy marathon, hay Trần Thu Hằng trên hố nhảy cao, Bùi Thị Thu Thảo ở hố nhảy xa.... Nhưng đến lúc này điền kinh Hà Nội vẫn đang trông vào các cự ly ngắn, tiếp sức trong khi nhiều nội dung thế mạnh một thời vẫn chưa thể vươn tầm nhóm đầu quốc gia. Như thế khó tạo nên sự áp đảo trên bảng tổng sắp huy chương các giải đấu quốc gia hay cống hiến nhiều VĐV cho đội tuyển quốc gia.
Còn nhiều bài toán
Vực lại những nội dung thế mạnh đồng thời củng cố những nội dung thế mạnh khác thực sự là bài toán khó cho điền kinh Hà Nội, một trong những đầu tàu của điền kinh Việt Nam.
Theo HLV Hoàng Lan Anh, ngay với trường hợp các chân chạy ngắn nam của Hà Nội như Nguyễn Văn Quyết hay Nguyễn Bá Kiên, nếu được hưởng điều kiện tập luyện tốt, cả về dinh dưỡng, hồi phục sau tập luyện... họ có thể luôn cạnh tranh vị trí trong nhóm giành suất tham dự SEA Games, nơi các VĐV Thái Lan đã vươn tầm châu lục.
Và tốt nhất là họ cần được đi tập huấn dài hạn ở nước ngoài như các lứa VĐV của Hà Nội trước đây từng được tạo điều kiện. Trong khi đó, dù người trong cuộc không muốn nói ra nhưng đây lại là vấn đề nan giải của thể thao Hà Nội. Những chuyến tập huấn nước ngoài chỉ trong khoảng dưới 2 tháng mà nhiều đội được cử đi trong những năm gần đây đều không thể đạt hiệu quả tối ưu như các chuyến tập huấn dài hạn. Cũng phải nhắc thêm, phải nhờ những chuyến tập huấn nước ngoài dài hạn cả năm trời, chỉ riêng điền kinh Hà Nội mới có những cao thủ như Nguyễn Chí Đông, Nguyễn Thị Tĩnh...
Trong khi đó, sự tồn tại của Liên đoàn điền kinh Hà Nội, vốn được xem là chất xúc tác để nâng tầm các đội tuyển điền kinh Hà Nội nói riêng, phong trào điền kinh Hà Nội nói chung, cho đến gần đây lại thuộc diện “có mà như không”. Đã hơn chục năm nay, Liên đoàn chưa tổ chức Đại hội trong khi bộ máy phân tán, không phát huy được vai trò. Cơ quan quản lý nhà nước cũng chỉ nhắc tổ chức Đại hội tiếp theo mà chưa có những động thái mạnh tay, bảo đảm đúng quy định. Nhiều doanh nghiệp cũng sốt sắng muốn tham gia Liên đoàn nếu Đại hội Liên đoàn khóa tiếp theo được tổ chức nhưng cũng chưa biết bắt đầu từ đâu. Sự trì trệ kéo dài nhiều năm qua khiến Liên đoàn điền kinh Hà Nội chưa phát huy hiệu quả, khẳng định được vị thế của mình và đương nhiên, không thể chia lửa cho chính bộ môn điền kinh Hà Nội tại trong công tác huấn luyện, đào tạo, thi đấu.
Cho nên, dù có thêm một niềm vui từ đường chạy 100m nam ở Giải vô địch quốc gia nhưng điều đó cũng không khỏa lấp được những ưu tư cho điền kinh Hà Nội.