Thể thao Việt Nam năm 2026 kỳ vọng vào dấu ấn ASIAD 20

Nhanh chóng triển khai

Cục TDTT Việt Nam cho hay, năm 2026 bên cạnh việc đầu tư cho các vòng loại Olympic 2028, thể thao Việt Nam sẽ dự 4 đại hội thể thao quốc tế lớn (ASIAD 20, Olympic trẻ 2026, Đại hội thể thao trong nhà và võ thuật châu Á 2026, Đại hội thể thao bãi biển châu Á 2026).

Trong số này, đương nhiên ASIAD 20 vẫn nhận được sự quan tâm hơn cả. Bởi chính thành tích từ ASIAD sẽ đánh giá chính xác vị thế của thể thao Việt Nam trong làng thể thao châu lục. Ở đó, hầu như không còn kiểu tổ chức, điều hành như "ao làng" nên thành tích tại sân đấu phản ánh chính xác năng lực của từng VĐV.

Và cũng từ đó, nhiều nhà quản lý thể thao đã kỳ vọng kết quả thi đấu tại ASIAD sẽ phản ánh chính xác cơ hội tranh chấp vé trực tiếp tham dự Olympic 2028. Thậm chí, từ kết quả ASIAD 20 cũng có thể đánh giá được cơ hội giành huy chương ở Olympic. Điều này hoàn toàn bình thường khi có nhiều đội tuyển, VĐV châu Á luôn trong nhóm tranh chấp huy chương Olympic.

Như người trong nghề nhìn nhận, thành tích của thể thao Việt Nam ở sân chơi ASIAD vẫn khá thất thường. Và hầu như không thể lấy kết quả thi đấu SEA Games để nhìn ra cơ hội tranh chấp huy chương ở ASIAD.

Tại SEA Games 31 năm 2022, Việt Nam dẫn đầu với 205 HCV. Đến SEA Games 32, dù không đặt mục tiêu dẫn đầu nhưng cuối cùng Đoàn thể thao Việt Nam vẫn giành ngôi đầu trên bảng tổng sắp huy chương với 136 HCV.

Nhưng ngay sau kỳ SEA Games thành công vang dội này, cũng là kỳ SEA Games đầu tiên đứng đầu toàn đoàn khi thi đấu ở nước ngoài, thể thao Việt Nam trở về thực tại là thi đấu thiếu ổn định ở ASIAD cũng như Olympic.

Tại ASIAD 19 năm 2023, Đoàn thể thao Việt Nam chỉ giành 3 HCV - thấp hơn so với ASIAD 18 (4 HCV). Đến Olympic Paris năm 2024, thể thao Việt Nam không giành huy chương và thành tích tốt nhất chỉ là xếp hạng 4 nội dung 10m súng ngắn hơi của xạ thủ Công an nhân dân Trịnh Thu Vinh. Đó cũng là lần thứ hai liên tiếp thể thao Việt Nam không giành huy chương ở Olympic sau khi đạt thành công lịch sử tại Olympic năm 2016 với 1 HCV, 1 Huy chương bạc (HCB).

Điều này cho thấy một thực tế rằng, thành tích SEA Games không phản ánh đúng thực lực ở đấu trường châu lục hay Olympic. Nhiều chuyên gia, nhà quản lý cũng đã nhận định, không thể dùng SEA Games để đánh giá đúng, đủ đẳng cấp của thể thao Việt Nam tại những đấu trường lớn hơn như ASIAD, Olympic.

Cho nên, thành tích 87 HCV hay việc nằm trong nhóm ba đoàn dẫn đầu trên bảng tổng sắp huy chương SEA Games 33 cũng không phải quá quan trọng. Có khi, điều này cũng sẽ khiến VĐV Việt Nam vơi áp lực khi tham gia tranh tài tại ASIAD 20. Trưởng phòng Thể thao thành tích cao (Cục TDTT Việt Nam) Hoàng Quốc Vinh cho biết, định hướng xuyên suốt là đầu tư trọng điểm cho các môn Olympic và ASIAD. Đây được xác định là mục tiêu quan trọng nhất của thể thao thành tích cao Việt Nam trong năm 2026 và các giai đoạn tiếp theo.

Không dễ đặt dấu ấn

Trong định hướng chuyên môn cho ASIAD 20, các môn vừa chứng tỏ năng lực tại SEA Games 33 như cầu mây, bắn súng, karate - cũng là những môn giành HCV tại ASIAD 19 - tiếp tục được đặt nhiều kỳ vọng. Đây là ba môn được đánh giá có khả năng cạnh tranh HCV ASIAD cao nhất của thể thao Việt Nam. Đáng chú ý, nhiều VĐV ở các nội dung như 10m súng ngắn hơi nữ (bắn súng), nội dung 4 nam (cầu mây)… đã bộc lộ khả năng tranh chấp HCV ASIAD 20. Trong số này có các VĐV Công an nhân dân ở nội dung 10m súng ngắn hơi như gồm Trịnh Thu Vinh và Nguyễn Thùy Trang.

Tại SEA Games 33, cả hai thi đấu ổn định áp đảo nội dung 10 m súng ngắn hơi, 25m súng ngắn thể thao. Đặc biệt, Trịnh Thu Vinh thi đấu chắc chắn để giành tới 4 HCV cá nhân, đồng đội ở hai nội dung trên. Quan trọng hơn cả, Trịnh Thu Vinh đã thi đấu ổn định từ Olympic 2024 đến nay. Không ngẫu nhiên trong cuộc bầu chọn VĐV tiêu biểu toàn quốc 2025, nhiều lá phiếu đã chọn Trịnh Thu Vinh vào vị trí trong nhóm đầu.

Đó cũng là sự gửi gắm hy vọng vào một môn thể thao từng mang về 1 HCV, 1 HCB tại Olympic 2016 - mốc son của thể thao Việt Nam.

Những xạ thủ nữ, các VĐV cầu mây nam, VĐV một số môn khác như wushu,  sẽ cùng các VĐV từng giành HCV ASIAD 19 gánh trọng trách giành HCV tại ASIAD 20 cho thể thao Việt Nam. Riêng với bắn súng, mục tiêu không chỉ dừng ở ASIAD mà còn hướng tới suất tham dự Olympic 2028.

Theo ông Hoàng Quốc Vinh, nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo, thi đấu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và y học thể thao là phương châm xuyên suốt trong đầu tư cho thể thao thành tích cao. Điều này sẽ càng được thể hiện rõ trong thời gian tới để bảo đảm ổn định thành tích cho thể thao Việt Nam ở đấu trường châu lục, trước hết ở ASIAD 20. Mục tiêu là phấn đấu nằm trong nhóm 20 đoàn dẫn đầu tại ASIAD 20, vượt thứ hạng 21 tại ASIAD 19, tạo tiền đề cho các chu kỳ Olympic tiếp theo.

Người trong nghề cũng hiểu, đặt ra mục tiêu, hướng hành động thì dễ nhưng bắt tay thực hiện trực tiếp lại không đơn giản. Vấn đề kinh phí đầu tư từ nhiều năm nay vẫn luôn là bài toán khó cho thể thao Việt Nam, nhất là ở những môn ít khả năng xã hội hóa nhưng lại có cơ hội tranh HCV ở ASIAD hay tranh vé trực tiếp dự Olympic cũng như có khả năng tranh huy chương Olympic.

Kinh phí cấp hằng năm cho Cục TDTT Việt Nam sẽ khó đáp ứng nhu cầu đầu tư cho mục tiêu ở ASIAD hay Olympic. Sự kết hợp với địa phương, Liên đoàn thể thao quốc gia, doanh nghiệp, gia đình VĐV cũng nhiều lần được đề cập nhưng tính khả thi lại không cao. Trong khả năng của mình hiện tại, ngành Thể thao chỉ có thể đầu tư về cơ sở vật chất để hỗ trợ tập luyện, hồi phục cho VĐV.

Thế nên, một nội dung được giới chuyên môn chờ đợi đi vào thực tế là Chương trình phát triển các môn thể thao trọng điểm chuẩn bị cho ASIAD và Olympic giai đoạn 2026-2046. Nếu sớm được phê duyệt, chương trình này sẽ là "đòn bẩy" quan trọng giúp các môn mũi nhọn được đầu tư dài hạn, bài bản thay vì chỉ trông vào nguồn kinh phí hằng năm.

Thực tế cho thấy, khó có thể đáp ứng mức đầu tư lý tưởng để bảo đảm HCV ASIAD. Trong điều kiện hiện tại, ngành Thể thao chỉ có thể tập trung đầu tư ở mức tốt nhất trong khả năng.

Đáng mừng là cơ sở vật chất tại các trung tâm tập huấn đã được nâng cấp đáng kể. Cùng với đó, nếu chế độ mới dành cho HLV, VĐV đội tuyển quốc gia được áp dụng từ năm 2026, thu nhập của VĐV có thể đạt 20-25 triệu đồng mỗi tháng từ tiền công tập luyện, dinh dưỡng cũng như từ các nguồn hỗ trợ khác. Như thế sẽ càng tạo động lực để VĐV yên tâm cống hiến.

Trong chia sẻ hồi cuối năm 2025, lãnh đạo ngành Thể thao cũng bày tỏ hy vọng việc áp dụng chế độ mới về tập trung tập huấn tại các cấp độ đội tuyển quốc gia cho HLV, VĐV sớm được thông qua. Đây thực sự là đòn bẩy quan trọng để tạo nên những bước tiến lớn về thành tích tại đấu trường châu lục, thế giới cũng như tại ASIAD, Olympic của thể thao Việt Nam.

Thực tế, thể thao Việt Nam đang đứng trước cơ hội tạo bước chuyển thực chất trong năm 2026. Trong đó, ASIAD 20 được xem như thước đo hiệu quả đầu tư cũng như cơ hội cho các mục tiêu Olympic.