Trẻ hóa lực lượng, bước chuẩn bị cho chu kỳ mới của bóng đá Việt Nam
Sau giai đoạn thành công kéo dài từ năm 2018 với nhiều dấu ấn ở các giải châu lục, bóng đá Việt Nam đang bước vào chu kỳ chuyển giao lực lượng. Trong chiến lược dài hạn, việc trẻ hóa đội hình và đầu tư cho các đội tuyển trẻ, đặc biệt là U23, được xem là nền tảng để xây dựng lớp cầu thủ kế cận, hướng tới mục tiêu duy trì vị thế khu vực và từng bước tiến gần hơn tới giấc mơ World Cup.
Chu kỳ chuyển giao bắt đầu từ các đội trẻ
Sau hơn nửa thập kỷ thành công, bóng đá Việt Nam đang đứng trước giai đoạn chuyển giao lực lượng khi nhiều cầu thủ từng tạo nên dấu ấn tại các giải đấu lớn đã bước sang độ tuổi ngoài 30. Những gương mặt như Quế Ngọc Hải, Đỗ Hùng Dũng, Nguyễn Văn Toàn hay Nguyễn Công Phượng đều đã trải qua nhiều năm thi đấu đỉnh cao cho đội tuyển quốc gia.
Trong bối cảnh đó, việc xây dựng lớp kế cận trở thành nhiệm vụ quan trọng của bóng đá Việt Nam trong giai đoạn mới. Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) xác định các đội tuyển trẻ, đặc biệt là U23, sẽ đóng vai trò trung tâm trong quá trình trẻ hóa lực lượng.
Theo kế hoạch, đội tuyển U23 Việt Nam sẽ hội quân trở lại tại Hà Nội vào ngày 17/3 nhằm chuẩn bị cho các nhiệm vụ quốc tế trong năm 2026, trong đó có vòng loại U23 châu Á và SEA Games 33. Đội U23 sẽ mở màn cho chiến dịch 2026 với việc tham dự giải giao hữu quốc tế CFA Team China tại Tây An từ ngày 25 đến 31/3. Đây là giải đấu giao hữu chất lượng cao với sự góp mặt của bốn đội tuyển gồm chủ nhà U23 Trung Quốc, U23 Việt Nam, U23 Thái Lan và U23 CHDCND Triều Tiên.
Đợt tập trung này quy tụ nhiều cầu thủ sinh trong các năm 2005 và 2007 – lứa cầu thủ đã bắt đầu có nhiều trải nghiệm tại V.League và hạng Nhất. Đã xuất hiện một vài gương mặt mới lần đầu được triệu tập như Nguyễn Quốc Toản, Nguyễn Anh Tuấn (PVF-CAND), Trần Hải Anh (Quảng Ninh), Nguyễn Trọng Sơn (Bắc Ninh), Tạ Xuân Trường (TTTT II Ninh Bình) và Vũ Quốc Anh (Hải Phòng).
Trong những năm gần đây, nhiều cầu thủ trẻ đã được tạo điều kiện ra sân tại các giải chuyên nghiệp trong nước. Theo thống kê của Công ty VPF, tại V.League 2024/25 có hơn 60 cầu thủ dưới 23 tuổi được đăng ký thi đấu, trong đó khoảng 20 cầu thủ thường xuyên ra sân trong đội hình chính. Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với công tác đào tạo trẻ của bóng đá Việt Nam.
Gương sáng 2018
Quá trình trẻ hóa lực lượng của bóng đá Việt Nam không phải là câu chuyện mới. Thành công của đội tuyển quốc gia trong giai đoạn từ năm 2018 đến nay phần lớn bắt nguồn từ việc chuyển giao thế hệ đúng thời điểm.
Tại VCK U23 châu Á 2018 ở Thường Châu (Trung Quốc), lứa cầu thủ như Quang Hải, Công Phượng, Văn Hậu, Xuân Trường hay Tiến Dũng đã tạo nên dấu mốc lịch sử khi giành ngôi Á quân châu lục. Từ nền tảng đó, nhiều cầu thủ nhanh chóng trở thành trụ cột của đội tuyển quốc gia. Chỉ một năm sau, đội tuyển Việt Nam vào tới tứ kết Asian Cup 2019, thành tích tốt nhất của bóng đá Việt Nam tại đấu trường châu Á kể từ năm 2007. Cũng trong giai đoạn này, đội tuyển duy trì vị trí trong top 100 bảng xếp hạng FIFA suốt nhiều năm.
Đặc biệt, ở vòng loại thứ ba World Cup 2022 khu vực châu Á, Việt Nam trở thành đội tuyển Đông Nam Á duy nhất góp mặt ở giai đoạn này. Dù không giành vé dự World Cup, việc thi đấu với các đối thủ hàng đầu châu lục như Nhật Bản, Saudi Arabia hay Australia giúp bóng đá Việt Nam tích lũy kinh nghiệm quý giá. Những thành công đó cho thấy việc chuyển giao thế hệ đúng thời điểm có thể giúp đội tuyển duy trì sức cạnh tranh trong thời gian dài. Lứa cầu thủ trưởng thành từ U23 năm 2018 đã trở thành nền tảng cho đội tuyển quốc gia suốt gần một thập kỷ.
Tre già, măng mọc
Trong chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam giai đoạn 2023–2030, VFF đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo trẻ, hướng tới việc xây dựng đội tuyển đủ sức cạnh tranh vé dự World Cup trong tương lai.
Theo kế hoạch, hệ thống các đội tuyển trẻ từ U16 đến U23 sẽ được tập trung thường xuyên hơn, đồng thời tăng số trận giao hữu quốc tế nhằm giúp cầu thủ tích lũy kinh nghiệm thi đấu.
Thực tế cho thấy nhiều cầu thủ trẻ Việt Nam đang từng bước khẳng định vị trí tại các CLB chuyên nghiệp. Những gương mặt như Khuất Văn Khang, Nguyễn Đình Bắc, Võ Nguyên Hoàng hay Nguyễn Văn Trường đều đã có cơ hội ra sân tại V.League khi tuổi đời còn rất trẻ.
Ngoài ra, bóng đá Việt Nam cũng đang mở rộng hợp tác đào tạo với các học viện và CLB quốc tế. Một số cầu thủ trẻ đã được đưa sang Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc châu Âu tập huấn ngắn hạn nhằm tiếp cận môi trường bóng đá chuyên nghiệp.
Tuy nhiên, để xây dựng lớp kế cận đủ sức gánh vác đội tuyển quốc gia, quá trình trẻ hóa cần được thực hiện đồng bộ từ cấp CLB đến đội tuyển. Việc tăng cơ hội thi đấu cho cầu thủ trẻ tại V.League, cùng với hệ thống giải trẻ quốc gia được tổ chức thường xuyên, được xem là yếu tố quan trọng giúp các cầu thủ tích lũy kinh nghiệm.
Trong bối cảnh nhiều trụ cột của đội tuyển quốc gia đang dần bước sang bên kia sườn dốc sự nghiệp, quá trình chuẩn bị lực lượng kế cận trở thành nhiệm vụ mang tính chiến lược. Nếu được đầu tư đúng hướng, lứa cầu thủ trẻ hiện nay có thể tiếp nối thế hệ đàn anh, góp phần duy trì vị thế của bóng đá Việt Nam tại khu vực và từng bước hướng tới mục tiêu lớn hơn trong tương lai.