Trọng tài V.League: VAR tự chế và giấc mơ có VAR thật
Trong trận đấu giữa Hải Phòng và Nam Định chiều 3/3, trọng tài Trần Đình Thịnh đã phải 2 lần theo dõi lên màn LED của sân Lạch Tray để tham khảo trước khi đưa ra quyết định chung cuộc. Đương nhiên, việc dùng VAR phiên bản tự chế này của ông Thịnh vấp phải phản đối của Hải Phòng, khi những quyết định từ vị trọng tài này lại gây ra bất lợi cho đội chủ nhà.
VAR tự chế tại sân Lạch Tray
Mới đây, trong trận đấu giữa Hải Phòng và Nam Định, cách mà trọng tài Trần Đình Thịnh và các trợ lý đưa ra quyết định lại khiến cho tất cả phải chú ý. Bởi đây là điều chưa từng xảy ra trong lịch sử suốt hơn 20 năm qua tại V.League.
Chuyện bi hài nhưng có thể xem là linh hoạt, nhạy bén, vận dụng trí thông minh đúng thời điểm của trọng tài Trần Đình Thịnh đến ở phút 67. Khi đó, từ đường chuyền bên cánh phải của đồng đội, Triệu Việt Hưng khống chế bóng trước khi chuyền cho Rimario ở sát cầu môn. Chân sút ngoại binh của Hải Phòng sút bóng dội cột dọc Nam Định. Ngay lập tức sau đó, Việt Hưng lao lên đá bồi vào lưới Nam Định, nâng tỷ số lên 2-0 cho Hải Phòng. Trọng tài Trần Đình Thịnh quay lại phía trợ lý của mình để xem có lỗi việt vị ở Rimario hay không. Vị cộng sự của ông không phất cờ. Ngay khi đó, trọng tài Thịnh đã nổi hồi còi xác nhận bàn thắng cho Hải Phòng. Bảng tỷ số điện tử nhảy lên con số 2 cho Hải Phòng trước Nam Định.
Nhưng khoan. Trọng tài Thịnh đã lại chạy ra hội ý với trợ lý của mình một lần nữa. Ông nhìn lên màn hình LED to ở phía khán đài D của sân Lạch Tray. Sau một hồi theo dõi, ông Thịnh quyết định thay đổi ý định trước đó của mình. Thủ môn Hồ Văn Tú của Nam Định được phát bóng lên thay vì giao bóng ở giữa sân đối với đội bóng thành Nam. Bảng tỷ số cũng trở lại với con số 1-0 như chưa từng có chuyện gì xảy ra ở phút 67.
Điều gì đã xảy ra trước mắt ông Thịnh để vị trọng tài này quyết định “bẻ còi”? Qủa thực, màn LED triệu đô mà Hải Phòng đầu tư cho sân Lạch Tray mùa này vô tình trở thành màn hình VAR bất đắc dĩ. Nếu như trước đấy, các trọng tài chỉ có thể hội ý và tự lục lại trí nhớ của mình để gợi lại những hình ảnh nhằm đoán định tình huống nhạy cảm thì trên sân Lạch Tray, màn hình LED chiếu lại tình huống đó chẳng khác nào một màn hình… VAR tự chế hỗ trợ cho ông Thịnh đưa ra quyết định xác đáng hơn.
Từ tình huống quay chậm ấy, trọng tài Thịnh xác định được Rimario đúng là không việt vị. Nhưng Triệu Việt Hưng lại để bóng chạm tay trong nỗ lực khống chế bóng trước đó. Và ông Thịnh quyết định bẻ còi, nhằm bảo vệ sự công bằng cho trận đấu. Tất nhiên, quyết định của trọng tài có thể khiến Hải Phòng bực tức.
HLV Chu Đình Nghiêm của đội bóng đất Cảng sau trận đấu đã thẳng thắn chỉ trích trọng tài Thịnh: “Tôi nghĩ quyết định của trọng tài rất khó hiểu. Chúng ta không dùng VAR, cũng không thể xem lại trên màn hình chiếu để quyết định. Tôi không hiểu quy định ra sao về trường hợp này. Tôi nghĩ trong bóng đá, quyết định là quyền của trọng tài. Nếu sử dụng VAR mới được phép thay đổi quyết định. Nhưng khi không sử dụng VAR, chỉ xem lại màn hình mà thay đổi quyết định thì chúng tôi đã bị tước đi 1 bàn thắng.Tôi không nói đúng hay không đúng. Có thể là trọng tài sai lầm, nhưng không được phép bẻ còi như vậy. Trọng tài trước đó đã công nhận bàn thắng cho Hải Phòng”.
Bao giờ có VAR xịn?
Trên thực tế, câu chuyện bẻ còi của trọng tài Thịnh vốn dĩ đã xuất hiện nhan nhản tại V.League trong những năm qua. Vì thế, luật bất thành văn, khi bóng không trở lại điểm giữa sân để đội thủng lưới tổ chức giao bóng, quyết định của trọng tài ở V.League vẫn có thể được thay đổi. Câu chuyện có lẽ sẽ chỉ dừng lại ở chuyện bẻ còi nếu như không có màn theo dõi màn hình LED theo đúng chất “VAR tự chế” xảy ra trước đó.
Nhưng không chỉ một lần trọng tài Thịnh xem lại tình huống quay chậm trên màn LED. Bởi sau đó ở phút 86, chính ông cũng một lần nhìn lên màn LED để xác thực chắc chắn quyết định thổi phạt đền cho Nam Định, sau khi Thái Bình phạm lỗi với Mạnh Hùng. Nhiều người cho rằng trọng tài Thịnh đã sai khi điểm phạm lỗi ở ngoài vòng cấm địa. Nhưng các chuyên gia đều khẳng định ông Thịnh đã đúng khi diễn biến phạm lỗi kéo dài đến trong khu vực 16m50.
Thực tế, trọng tài Thịnh không sai với hành động trên. Bởi suy cho cùng, ông đã vận dụng linh hoạt những gì có sẵn trên sân để tham khảo quyết định của mình. Nhưng cũng từ đây, chúng ta cũng phải thừa nhận rằng, tầm quan trọng của VAR lúc này với V.League là lớn đến thế nào. Dẫu vậy, vấn đề ở đây nằm ở việc tổ chức VAR không hề là chuyện đơn giản. Ngay ở một trận đấu tầm cỡ quốc tế tại vòng loại thứ 3 World Cup 2022 của đội tuyển Việt Nam, việc sắp xếp, chuẩn bị, tổ chức phòng VAR cùng bảo quản, vận chuyển thiết bị VAR vốn dĩ lên đến cả tiền tỷ cũng đã là rất khó. Thế nên, việc tổ chức VAR ở V.League với khoảng 2-3 trận đấu trong một vòng cũng là chuyện chẳng dễ dàng làm được.
Thực tế từ 2-3 năm trước, VPF đã manh nha ý định muốn đưa VAR vào V.League. VPF thậm chí còn mời tổ chức chuyên về VAR ở châu Á cùng các nhà đài để tìm ra phương án khả thi trong việc sử dụng VAR. Thế nhưng sau cùng, câu chuyện cũng chỉ dừng lại trong cuộc họp đó. Bởi chi phí quá tốn kém, thiết lập rườm rà, phức tạp cùng trình độ vận hành và thực hiện VAR quá hạn chế chính là những nguyên nhân cản trở sự xuất hiện của trợ lý trọng tài video ở Việt Nam.
Trưởng ban trọng tài VFF “mổ xẻ” trọng tài Thịnh
Ngay sau tranh cãi ở trận đấu giữa Hải Phòng và Nam Định, Trưởng ban Trọng tài VFF – Nguyễn Văn Hiền đưa ra quan điểm: “Trong một trận đấu, cả tổ trọng tài sẽ phải hỗ trợ nhau để đưa ra các tình huống xử lý chính xác nhất. Có thể trọng tài chính không nhìn thấy tình huống phạm lỗi nhưng trợ lý thấy có thể hỗ trợ lại sao cho trận đấu được tốt nhất.
Không nên dùng từ "bẻ còi". Thực tế rằng nếu có hệ thống VAR sẽ thay đổi dễ dàng, nhưng vì chúng ta chưa có nên trợ lý trọng tài sẽ hỗ trợ, miễn sao cho đúng, không nên làm sai. Ở đây, khi hội ý thì trọng tài và trợ lý trọng tài thấy sự việc sai sót nên thảo luận và đưa ra quyết định đúng, đó là điều tốt. Tuy nhiên, cái dở ở đây là quyết định ngay ở lúc đầu, trọng tài công nhận bàn thắng và chỉ tay lên trên”.