Vật bãi biển kỳ vọng trở thành “mũi nhọn đột phá”

Ưu thế bước đầu

Dù còn là một nội dung mới mẻ, vật bãi biển đang dần trở thành điểm sáng trong chiến lược phát triển lâu dài của bộ môn vật tại Việt Nam.

Tháng 6 vừa qua, Việt Nam lần đầu tiên đăng cai Giải vô địch vật trẻ châu Á 2025 tại khu nghỉ dưỡng The Grand Hồ Tràm, thành phố biển Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ, nay thuộc TP Hồ Chí Minh). Sự kiện này thu hút gần 1.000 vận động viên, HLV, quan chức và trọng tài đến từ 24 quốc gia. Thành công của giải không chỉ đến từ chất lượng chuyên môn hay sự chuyên nghiệp trong khâu tổ chức, mà còn ở điểm nhấn đặc biệt: toàn bộ kinh phí tổ chức được chi trả bởi doanh nghiệp xã hội hóa.

"Đây là điều chưa từng có tiền lệ với môn vật. Tại giải đấu trên, vật bãi biển là nội dung mới nhưng lại thu hút được sự quan tâm lớn từ các địa phương, doanh nghiệp. Giải trẻ châu Á vừa rồi là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng xã hội hóa của môn này, trong đó có vật bãi biển", ông Tạ Đình Đức, phụ trách môn vật thuộc Cục TDTT Việt Nam, đồng thời là Tổng thư ký Liên đoàn Vật Việt Nam, chia sẻ.

Theo ông Đức, vật bãi biển phù hợp với định hướng phát triển thể thao phong trào lẫn thể thao thành tích cao. Không đòi hỏi mặt bằng thi đấu cố định hay trang thiết bị cầu kỳ như vật cổ điển hay vật tự do, vật bãi biển có thể tổ chức ở mọi bãi biển, trải dài từ Bắc vào Nam, thậm chí chỉ cần một khoảng sân đấu được trải cát. Chỉ với vòng tròn cát đơn giản và bộ đồng phục thi đấu gọn nhẹ, các giải đấu dễ dàng triển khai ở nhiều địa phương, đặc biệt là những nơi có tiềm năng du lịch biển.

Các nhà quản lý môn vật Việt Nam cũng xác định, vật bãi biển không chỉ là một nội dung thi đấu, mà là một hướng phát triển toàn diện. Ở đó, vừa phục vụ phong trào vật, vừa quảng bá hình ảnh địa phương, thu hút khách du lịch và xây dựng thương hiệu thể thao biển quốc gia. Với những yếu tố đó, họ tự tin vật bãi biển có nhiều tiềm năng vươn xa.

Về chuyên môn, vật bãi biển không quá xa lạ với các VĐV vật tự do và vật cổ điển. Luật thi đấu đơn giản hơn, thời gian ngắn hơn (chỉ 3 phút/trận nên hoàn toàn phù hợp với thể trạng của VĐV Việt Nam), tính giải trí cao, đồng thời đòi hỏi kỹ thuật và phản xạ nhanh. Không kể, kỹ thuật của môn này có nhiều nét tương đồng với vật dân tộc nên giúp VĐV Việt Nam thích nghi nhanh. Điều này lý giải vì sao các đô vật U17 Việt Nam đã giành được tới 3 HCV và 1 HCB tại giải vật bãi biển trẻ châu Á vừa rồi.

"Chúng ta đang dẫn đầu khu vực ở nội dung này, và nếu có đầu tư bài bản, tôi tin Việt Nam hoàn toàn có thể vươn ra châu lục, thậm chí là thế giới. Quan trọng hơn, vật bãi biển mở ra cơ hội thi đấu quốc tế cho các VĐV trẻ nhiều hơn. Họ có thêm sân chơi, cọ xát và tích lũy kinh nghiệm mà không phải phụ thuộc vào giải vật truyền thống", ông Đức phân tích.

Tận dụng lợi thế đi trước

Một điểm đáng chú ý khác là việc các nhà quản lý môn vật ở Việt Nam, Liên đoàn Vật Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược phát triển vật bãi biển theo hướng chuyên nghiệp hóa. Kế hoạch tổ chức thêm nhiều giải trong nước, đặc biệt tại các tỉnh ven biển, đang được thực hiện.

Trước đó, từ năm 2022, giải vô địch quốc gia vật bãi biển lần thứ nhất đã được tổ chức tại Sầm Sơn (Thanh Hóa) và được duy trì đến bây giờ. Một điểm đáng chú ý khác là vật bãi biển cũng đã có tên trong chương trình thi đấu của Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026. Đây được xem là thuận lợi nữa để phát triển vật bãi biển tại Việt Nam.

Trong khi đó, trên thế giới, hệ thống thi đấu của vật bãi biển khá ổn định với các giải đấu cấp thế giới, châu lục. Hiện tại, môn này cũng đang được vận động để đưa vào Đại hội Thể thao châu Á (ASIAD) hay Olympic trẻ. Và đương nhiên, ở Đông Nam Á, cũng có những động thái nhất định để đưa vật bãi biển vào chương trình thi đấu SEA Games. “Đây là môn thể thao phù hợp với xu hướng mới: Đơn giản, hấp dẫn, thân thiện với khán giả và có tính quốc tế cao. Vì vậy, khả năng vật bãi biển có tên ở các sân chơi trên trong thời gian tới cũng khá cao", ông Tạ Đình Đức chia sẻ thêm.

Đấy cũng là lý do khiến các nhà quản lý môn vật ở Việt Nam nắm bắt và sớm xây dựng lực lượng, hệ thống giải đấu cho môn này. Hiện nay, việc xây dựng lực lượng VĐV trẻ chuyên biệt cho vật bãi biển thay vì chỉ điều chuyển từ các VĐV vật dân tộc hay vật cổ điển, vật tự do sang, cũng đã được tính đến. Trong khi đó, ở tầm châu lục, VĐV Việt Nam đang ở nhóm đầu, có lợi thế đáng kể so với nhiều nước khác.

Cũng theo ông Đức, lợi thế lớn nhất của Việt Nam là sở hữu đường bờ biển dài, nhiều tỉnh, thành có kinh nghiệm tổ chức sự kiện thể thao biển. Trong bối cảnh thể thao cần đổi mới mô hình tổ chức và mở rộng nguồn lực xã hội hóa, vật bãi biển được xem là điểm khởi đầu thuận lợi.

Đó cũng là lối đi cần quan tâm, nhất là khi các đô vật Việt Nam nội dung vật trong nhà (cổ điển, tự do) vẫn chưa thể tạo nên những cột mốc đáng chú ý ở châu lục và thế giới trong những năm gần đây. Tất cả vẫn chỉ hài lòng với tấm huy chương châu lục hay tấm vé dự Olympic mà chưa thể tính xa hơn khi nguồn lực và nguồn nhân lực có hạn. Và trong tình hình như vậy, vật bãi biển nổi lên như một lựa chọn để đưa vật Việt Nam đến với những tấm HCV châu lục...

Sau giải trẻ châu Á, các nhà quản lý cũng tính đến việc đăng cai giải vô địch châu Á vật bãi biển từ nguồn xã hội hóa. Và về lâu dài, Việt Nam sẽ được định vị để tổ chức các sự kiện lớn của làng vật châu Á.

Không ngẫu nhiên khi những nhà quản lý vật Việt Nam đã tự tin cho rằng, vật bãi biển không chỉ phát triển đơn thuần như một nội dung phụ, mà hoàn toàn có thể trở thành biểu tượng mới của thể thao Việt Nam trên đấu trường quốc tế. Quan trọng nhất vẫn là môn này được đầu tư đúng hướng và có chiến lược dài hạn bên cạnh sự đồng hành của doanh nghiệp.

Với những bước đi đầu tiên đầy ấn tượng tại giải trẻ châu Á, cùng sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ hệ thống quản lý và doanh nghiệp, vật bãi biển đang trên đường trở thành một môn thể thao hiện đại có chỗ đứng vững chắc trong làng thể thao Việt Nam. Đồng thời, đáp ứng các tiêu chí như năng động, hấp dẫn, dễ tiếp cận và sẵn sàng hội nhập quốc tế của những môn thể thao mới nổi trong làng thể thao thế giới.