5 nội dung mới trong dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước
Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi) nhằm quán triệt, thực hiện và thể chế kịp thời đường lối, chủ trương, các quan điểm chỉ đạo của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới tư duy trong xây dựng và thi hành pháp luật.
Ngày 9/10, tại phiên họp toàn thể lần thứ 3, Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại (QP, AN & ĐN) của Quốc hội đã thẩm tra dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi). Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban QP, AN & ĐN chủ trì, điều hành nội dung họp. Dự phiên họp có Trung tướng Nguyễn Minh Đức; Trung tướng Nguyễn Hải Hưng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban QP, AN & ĐN của Quốc hội; các thành viên Uỷ ban, đại diện các cơ quan, ban, bộ, ngành chức năng.
Trình bày tóm tắt tờ trình dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, Đại tá Hoà Quang Tưng, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an cho biết, qua 5 năm triển khai thực hiện, nhiều quy định trong Luật Bảo vệ bí mật nhà nước đã nảy sinh vướng mắc, bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trong đó có vấn đề giải quyết, xử lý văn bản chứa nội dung bí mật trên môi trường điện tử, hoạt động của chính quyền địa phương cấp xã, hoạt động của một số cơ quan trung ương trong triển khai mô hình khu vực.
“Do đó, cần thiết phải sửa đổi Luật Bảo vệ bí mật nhà nước theo đúng tinh thần, quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, triển khai chính quyền địa phương 2 cấp” - Đại tá Hoà Quang Tưng cho biết.
Theo Đại tá Hoà Quang Tưng, dự thảo luật gồm 5 chương, 28 điều. So với luật hiện hành có 5 nội dung mới. Cụ thể:
1. Mở rộng, cho phép soạn thảo, lưu giữ bí mật nhà nước trên mạng máy tính là "mạng LAN độc lập" được thiết lập trong phạm vi trụ sở cơ quan, tổ chức, không phải mã hóa bằng mật mã cơ yếu nhằm tháo gỡ triệt để vướng mắc tại Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.
2. Bổ sung quy định nghiêm cấm đối với hành vi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để xâm phạm bí mật nhà nước.
3. Bổ sung thẩm quyền, trách nhiệm trong hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước đối với chính quyền cấp xã và một số cơ quan ở trung ương tổ chức theo mô hình khu vực.
4. Bổ sung, hoàn thiện các quy định về xử lý văn bản chứa nội dung bí mật nhà nước trên môi trường điện tử đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia.
5. Bãi bỏ một số nội dung quy định thủ tục hành chính trong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương liên quan đến hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước.
Về thủ tục hành chính dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi) chỉ quy định thủ tục hành chính trong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương liên quan đến các hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước; kế thừa 15 thủ hành chính nội bộ từ Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018, không quy định thủ tục hành chính mới. Dự thảo luật bãi bỏ một số quy định nhằm đơn giản hóa việc thực hiện nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, như: thủ tục ủy quyền thẩm quyền cho phép sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước; thủ tục xin phép mang tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu giữ phục vụ công tác trong nước…
Trình bày báo cáo thẩm tra, Thiếu tướng Vũ Huy Khánh, Uỷ viên thường trực Uỷ ban QP, AN & ĐN cho biết, Uỷ ban nhất trí với tên gọi, phạm vi điều chỉnh và bố cục của dự thảo luật; đánh giá nội dung dự thảo luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với các quy định của Hiến pháp, cơ bản thống nhất với hệ thống pháp luật Việt Nam, tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên. Uỷ ban QP, AN & ĐN nhận thấy, hồ sơ dự án luật đã được Chính phủ chuẩn bị đầy đủ, nghiêm túc, kỹ lưỡng, đủ điều kiện để trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10 xem xét thông qua theo thủ tục rút gọn.
Tại phiên họp, các đại biểu nêu ý kiến cơ bản thống nhất cần thiết ban hành Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi) nhằm quán triệt, thực hiện và thể chế kịp thời đường lối, chủ trương, các quan điểm chỉ đạo của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới tư duy trong xây dựng và thi hành pháp luật…
Các đại biểu cũng góp ý một số nội dung vào dự thảo luật, trong đó có quy định về: Sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước; mạng LAN độc lập…; đề nghị cần quan tâm công tác bảo vệ bí mật nhà nước trên môi trường điện tử, không gian mạng, đồng thời, gắn với công tác chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các tổ chức, cá nhân, nhưng vẫn phải đảm bảo được yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân, phù hợp với thông lệ quốc tế...
Kết luận phiên họp, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng đề nghị cơ quan soạn thảo, thẩm tra cần tiếp thu các ý kiến góp ý xác đáng của các đại biểu, đồng thời đề nghị các đại biểu tiếp tục rà soát trong lĩnh vực của cơ quan mình để tiếp tục góp ý về dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi). Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị Ban soạn thảo tiếp thu ý kiến các đại biểu, tiếp tục rà soát các nội dung của các luật có liên quan để bảo đảm các quy định đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật để bảo vệ được các thông tin, bí mật nhà nước trên mọi lĩnh vực, ở các cấp độ khác nhau và vẫn đảm bảo yêu cầu phục vụ chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội…