Bỏ hình phạt tử hình với 7 tội danh
- Nâng độ tuổi “thoát” tử hình từ 70 lên 75 tuổi/ Huy động trí tuệ của nhân dân vào dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi)/ Sẽ kiến nghị sửa Bộ Luật Hình sự làm cơ sở chống tội phạm rửa tiền
Tuy nhiên, nhiều ý kiến không đồng tình việc quy định không tử hình “tội phạm có mục đích kinh tế” bởi cách nói này chung chung, khó áp dụng. Ủy ban Tư pháp đề nghị chỉnh lý lại theo hướng, người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản hoặc tội nhận hối lộ đã chủ động khắc phục cơ bản hậu quả của tội phạm do mình gây ra, hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn... thì không thi hành án tử hình.
Nhiều đại biểu không đồng tình quy định “lập công lớn” vì khó định lượng thế nào là lớn, nếu có phải quy định rõ. Trong khi đó, dù cho rằng cần giảm tử hình tội về kinh tế nhưng nhiều ý kiến cho rằng, trong trường hợp “tham ô khủng” hàng trăm tỷ, nghìn tỷ đồng thì không thể bỏ tử hình, bởi như vậy sẽ gây “nhờn luật”. Nếu tham ô bao nhiêu tiền mà “chủ động khắc phục” sẽ thoát tử hình sẽ dẫn tới tâm lý cố ý phạm tội rồi ém tiền, tài sản để nếu bị phát giác thì nộp lại, còn không bị phát giác, họ mặc nhiên trục lợi.
Một số ý kiến dù đồng ý bỏ tử hình tội tham ô tài sản song với tội nhận hối lộ vẫn phải giữ nguyên. “Không nên áp dụng quy định bỏ tử hình với “tội nhận hối lộ” như phương án trên vì nhận hối lộ là rất nghiêm trọng, là hành vi chủ động để tham nhũng” – Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường nói. Ông cũng đồng tình không thi hành án tử hình với tội tham ô tài sản vì tham ô có rất nhiều hình thức, có trường hợp lợi dụng sơ hở trong quản lý nhà nước để tham ô chứ bản chất không phải chủ động tham nhũng. Về vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh tinh thần xây dựng luật là bớt hình phạt tử hình. Riêng quy định không tử hình với tội nhận hối lộ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải xem xét lại, đồng thời mức tiền nhận hối lộ bao nhiêu phải chịu trách nhiệm hình sự cần nghiên cứu cho phù hợp hơn.
Dự thảo bỏ hình phạt tử hình đối với 7 tội danh gồm: cướp tài sản; phá hủy công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; chống mệnh lệnh; đầu hàng địch; phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; chống loài người; tội phạm chiến tranh. Dự thảo cũng tách riêng hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy thành tội danh riêng và bỏ hình phạt tử hình ở tội này.
Theo lý giải của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, thực tiễn áp dụng hình phạt tử hình trong giai đoạn 2005-2014 cho thấy, việc quy định và áp dụng hình phạt tử hình đối với hành vi tàng trữ, vận chuyển chất ma túy có nhiều trường hợp chưa thực sự thỏa đáng như tử hình với những người chỉ đơn thuần là vận chuyển thuê ma túy, mà không phải là những người chủ mưu, cầm đầu đường dây buôn bán ma túy. Do vậy, đề nghị bỏ hình phạt tử hình với hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị, để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy thì chưa nên bỏ hình phạt tử hình ở tội này. Về việc bỏ hình phạt tử hình với tội phạm chiến tranh như diệt chủng, nhiều ý kiến đề nghị cần nghiên cứu quy định cụ thể hơn bởi luật quy định tội giết người bị xử cao nhất là tử hình trong khi diệt chủng là giết nhiều người, giết dân thường lại không tử hình là không nhất quán về chính sách hình sự.
Dự luật trình Quốc hội trước đây quy định không tử hình với người phạm tội từ 70 tuổi trở lên. Vấp phải sự phản đối của nhiều đại biểu Quốc hội, nay dự luật nâng mức tuổi thoát án tử lên 75 tuổi. Quan điểm này được cho là phù hợp tính nhân đạo với người già và xu thế hội nhập. Những người này khi phạm trọng tội dù thoát án tử nhưng vẫn phải nhận án tù dài hạn, tù chung thân…
Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết đa số đại biểu Quốc hội cũng như trong UBTV Quốc hội đồng tình với hướng giảm tử hình trên 3 phương diện: giảm hình phạt ở một số tội; quy định khung định lượng theo hướng nâng lên trong các tội để giảm hình phạt tử hình và không không áp dụng hình phạt tử hình với phụ nữ nuôi con nhỏ dưới 36 tháng, phụ nữ có thai và người phạm tội từ 75 tuổi.