Hiến pháp 1992 sửa đổi - Hiến pháp của thời kỳ đổi mới toàn diện

Hiến pháp 1992 sửa đổi có nhiều điểm mới cả về nội dung và kỹ thuật lập hiến, đã phản ánh được ý chí, nguyện vọng của đông đảo các tầng lớp nhân dân; thể hiện rõ và đầy đủ hơn bản chất dân chủ, tiến bộ của Nhà nước và chế độ ta trong thời kỳ quá độ lên CNXH; quy định rõ ràng, đúng đắn và đầy đủ về chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, bảo vệ Tổ quốc, tổ chức bộ máy nhà nước, về hiệu lực và quy trình sửa đổi Hiến pháp.

Kể từ khi Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa khai sinh năm 1945, nay là CHXHCN Việt Nam, Quốc hội đã 4 lần biểu quyết thông qua 4 bản Hiến pháp, lần lượt vào các năm 1946, 1959, 1980 và 1992. Trong đó, Hiến pháp 1992 là bản Hiến pháp của thời kỳ quá độ lên CNXH, được biểu quyết thông qua trong những năm đầu đất nước ta thực hiện công cuộc đổi mới. Với những giá trị chính trị - pháp lý và thực tiễn sâu sắc, Hiến pháp đã góp phần to lớn vào thành công của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam XHCN. Đây là lần thứ hai, Hiến pháp 1992 được sửa đổi (lần 1 năm 2001).

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Bộ trưởng Trần Đại Quang và các đại biểu trao đổi bên lề kỳ họp Quốc hội (2013).

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992: Hiến pháp đề cao quyền con người

Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam (sửa đổi) lần này đã thể hiện được ý Đảng, lòng dân; khẳng định vai trò lãnh đạo Nhà nước và xã hội của Đảng ta; đồng thời thể hiện niềm tin, ý chí, nguyện vọng của tuyệt đại đa số nhân dân với Đảng, yêu cầu mọi tổ chức Đảng và từng đảng viên phải luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình và luôn hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Hiến pháp đề cao quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước, thực hiện các quyền về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại...

Hiến pháp khẳng định các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp; xác định các nguyên tắc cơ bản để hoàn thiện, đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước; bảo đảm sự phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan nhà nước; giao cho Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân, các cấp chính quyền địa phương đầy đủ thẩm quyền và trách nhiệm trong việc quản lý đất nước. Có thể nói, đây là bản Hiến pháp của thời kỳ đổi mới toàn diện, đồng bộ về kinh tế và chính trị, đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng, bảo vệ đất nước và hội nhập quốc tế trong thời kỳ mới.

Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan.

Trả lời phỏng vấn Báo CAND bên lề Quốc hội, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan khẳng định, Hiến pháp được thông qua trong một không khí hết sức dân chủ và công khai. Với tỷ lệ thông qua đạt 97,59% chứng tỏ Hiến pháp đã được chuẩn bị rất công phu và tập trung được trí tuệ của toàn thể nhân dân.

- Thưa Phó Chủ tịch nước, Hiến pháp 1992 sửa đổi có ý nghĩa như thế nào đối với tiến trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn tới? 

- Tôi tin tưởng rằng, sau khi Hiến pháp 1992 sửa đổi ra đời thì đất nước Việt Nam sẽ có những bước tiến mới, đặc biệt là an ninh chính trị được giữ vững, ổn định. Điều 4 của Hiến pháp đã được thông qua với tỷ lệ rất cao, khẳng định sự ổn định của đất nước trong điều kiện nhiều quốc gia trên thế giới có những xung đột. Thứ hai là vấn đề về định hướng kinh tế thị trường, rồi vấn đề đất đai, sở hữu đất đai cũng được thông qua với tỷ lệ rất cao.

- Về vai trò của Quốc hội, Chính phủ, Chủ tịch nước, vai trò quốc phòng, an ninh trong Hiến pháp sửa đổi có gì đáng chú ý, thưa Phó Chủ tịch?

- Vai trò của quốc phòng an ninh, vai trò của Quốc hội, Chính phủ, Chủ tịch nước được quy định rõ, trong đó chế định quan hệ giữa Chủ tịch nước, Chính phủ, Quốc hội được cụ thể hóa hơn rất nhiều. Đặc biệt là Chủ tịch nước có thêm vai trò mới trong việc thống lĩnh lực lượng vũ trang.

- Xin cảm ơn Phó Chủ tịch nước!

Ông Phan Trung Lý.

Việc lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2013, đã thu hút và nhận được sự quan tâm sâu sắc, đồng tình ủng hộ của đông đảo các tầng lớp nhân dân.

Dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã được phổ biến, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và được tổ chức góp ý bằng nhiều hình thức thích hợp và đã được chuyển đến từng hộ gia đình, đến công nhân, học sinh, sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng, đến các tổ viên, hội viên của các tổ chức đoàn thể xã hội. Dự thảo sửa đổi Hiến pháp cũng đã được gửi xin ý kiến các đồng chí nguyên lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước.

Hoạt động lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã thực sự là đợt sinh hoạt chính trị - pháp lý dân chủ, sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân và cả hệ thống chính trị. Việc lấy ý kiến nhân dân không chỉ huy động được sự tham gia tích cực của nhân dân ở trong nước và đồng bào Việt Nam ở nước ngoài để góp ý, hoàn thiện Dự thảo, mà còn phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân, cơ quan, tổ chức đối với việc xây dựng Dự thảo Hiến pháp, cũng như thực thi Hiến pháp sau này.

Nhìn chung, ý kiến của nhân dân tán thành với các nội dung cơ bản của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 do Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp công bố, đồng thời nhân dân cũng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trí tuệ và trách nhiệm vào các nội dung cụ thể của Dự thảo...