Không đồng ý việc Tổng cục thống kê xin 'ở riêng'
Tại phiên họp chiều 11/3, UBTV Quốc hội đã nghe trình bày và cho ý kiến về dự thảo Luật Thống kê sửa đổi. Quan điểm tranh luận nhiều nhất không phải là chức năng, nhiệm vụ mà là “chỗ ở” của cơ quan này.
Hiện, Tổng cục Thống kê thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Nhiều ý kiến tán thành quan điểm cần giữ nguyên vị trí này, không thay đổi, xáo trộn làm ảnh hưởng chung.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu cho biết, trong cơ quan thẩm tra, có ý kiến đề nghị cơ quan thống kê thuộc Chính phủ, trong khi có ý kiến cho rằng cơ quan thống kê độc lập do Quốc hội thành lập. Một số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Kinh tế đề nghị để cơ quan thống kê trực thuộc Chính phủ.
| Tổng cục Thống kê hiện trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư. |
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý thì cho rằng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa xây dựng kế hoạch, tham mưu kế hoạch, rồi lại công bố kết quả thực hiện. Vậy, việc cơ quan thống kê trực thuộc Bộ liệu có đảm bảo tính độc lập, khách quan được hay không?
Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh, việc Tổng cục Thống kê trực thuộc cơ quan nào không ảnh hưởng đến sự độc lập trong hoạt động của cơ quan này, nếu có cơ chế hoạt động và chế độ trách nhiệm rõ ràng. Tuy nhiên, theo thông lệ quốc tế thì phần lớn cơ quan thống kê các nước đều thuộc bộ kinh tế, một số nước thuộc Chính phủ và chỉ có Mông Cổ đặt cơ quan thống kê thuộc Quốc hội.
Do đó, hầu hết các ý kiến đề nghị Tổng cục thống kê không chuyển “chỗ ở”, nhất là trong bối cảnh Chính phủ chủ trương lập các bộ đa ngành, đa lĩnh vực. Nếu tách Tổng cục Thống kê ra độc lập thì nhiều ngành khác cũng có quan điểm tương tự, sẽ gây rối rắm và tốn kém, chồng chéo, phức tạp tình hình.
Dự thảo luật cũng đã nêu rõ hệ thống chỉ tiêu, số liệu mà Tổng cục Thống kê và các bộ, ngành phải chịu trách nhiệm về độ chính xác của số liệu cung cấp.
Theo Bộ trưởng Bùi Quang Vinh, lần đầu tiên dự luật đã quy định hệ thống chỉ tiêu thống kê của cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã theo một chuẩn mực. Ví dụ số liệu GDP trung ương sẽ do trung ương tính, GDP địa phương sẽ được tính toán và kiểm soát theo chuẩn, tránh việc thống kê trùng lắp. Luật này cũng quy định việc áp dụng, sử dụng công nghệ thông tin để tính toán, cập nhật, đảm bảo tính chính xác.