Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP HCM): Quá thiếu quỹ nhà, quỹ đất

Mặc dù đã có hơn 10 năm chuẩn bị kể từ khi dự án xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm, quận 2, TP Hồ Chí Minh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đến nay, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng vẫn còn ngổn ngang.

Ở giai đoạn 1, theo báo cáo mới nhất của UBND quận 2 cho thấy, đến thời điểm đầu tháng 1/2008 đã có 6.499 hồ sơ trong tổng số 12.323 trường hợp phải di dời, bàn giao mặt bằng cho dự án được giải quyết bồi thường xong, đạt tỷ lệ 52,73%. Diện tích đất đã thu hồi phục vụ việc xây dựng dự án khu đô thị mới Thủ Thiêm đạt gần 385ha, chiếm tỷ lệ 63,34%.

Trong đó, thực hiện thu hồi đối với diện tích đất ở được 3.380/8.385 hộ dân; đất nông nghiệp được 1.458/1.770 trường hợp; nhà thuộc sở hữu của các đơn vị Nhà nước thì mới chỉ có 66/2.047 hồ sơ được giải quyết xong. Tổng số tiền đã chi bồi thường, bao gồm cả chi xây dựng các khu tái định cư, đạt gần 2.639,9 tỷ đồng.

Theo báo cáo, tiến độ chi bồi thường, giải quyết hồ sơ, trong năm 2007 của quận 2 tăng gấp 5 - 6 lần so với năm 2006, thế nhưng quỹ nhà và nền đất phục vụ tái định cư được thực hiện với tiến độ quá chậm… đã dẫn tới tình trạng thiếu căn hộ chung cư và nền đất tái định cư (đối với các hộ trong diện đã giải quyết xong việc đền bù) một cách trầm trọng: chỉ trong giai đoạn 1 đã có đến 3.091 hộ có nhu cầu chưa được bố trí tái định cư!

Sau nhiều lần chỉ đạo, đôn đốc thực hiện, trong cuộc họp vào cuối quý 3/2007 với Ban chỉ đạo Thủ Thiêm, gồm các đơn vị, sở, ngành liên quan, Chủ tịch UBND TP Lê Hoàng Quân đã kết luận: "Đến ngày 31/12/2007 phải hoàn tất việc thu thập hồ sơ pháp lý và áp giá bồi thường, hỗ trợ cho 9.297 hồ sơ còn lại của phần diện tích đất phải tiếp tục thu hồi là 285,3ha. Việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được thực hiện theo 2 giai đoạn: giai đoạn 1 từ ngày 1/8/2007 đến ngày 31/12/2007 sẽ hoàn tất việc chi trả bồi thường cho 4.667 hồ sơ mới và 1.956 hồ sơ bổ sung; giai đoạn 2 đến hết ngày 31/3/2008 tiến hành chi trả bồi thường cho 4.630 hồ sơ mới còn lại. Yêu cầu Chủ tịch UBND quận 2 phải tập trung chỉ đạo khẩn trương thực hiện theo đúng tiến độ nêu trên, không được để chậm trễ với bất cứ lý do nào".

Nhưng đến ngày 23/12/2007, lượng hồ sơ pháp lý phải thu thập theo chỉ đạo của thành phố mới chỉ đạt 86,23% và quận 2 phải tiếp tục phấn đấu hoàn thành trong tháng 1/2008, chậm 1 tháng so với yêu cầu. Nếu không, ngay trong giai đoạn 1 còn có thêm cả ngàn trường hợp có nhu cầu tái định cư mà không có quỹ nhà, đất để đáp ứng!

Về quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư cho gần chục ngàn hộ phải di dời, lãnh đạo thành phố đã chỉ đạo "Các dự án do BQL khu đô thị mới Thủ Thiêm làm chủ đầu tư gồm: dự án khu nhà ở lô B27 khu đô thị mới An Phú - An Khánh phải hoàn tất và bàn giao trong tháng 11/2007; dự án xây dựng khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi với các lô chung cư 5 tầng từ A1 đến A4, tổng cộng 254 căn hộ phải hoàn tất trong tháng 9/2007. Các chung cư 5 tầng lô B1 gồm 224 căn hoàn thành trong tháng 12/2007; lô B2 với 224 căn hoàn thành vào tháng 3/2008 và lô C với 208 căn hoàn thành trong tháng 11/2008".

So với nhu cầu về căn hộ chung cư, nền đất phục vụ tái định cư theo báo cáo của quận 2 trong giai đoạn 1 là 4.168 trường hợp. Trong khi đó, tính đến hết tháng 12/2007, quận 2 mới chỉ tiếp nhận được 410 căn hộ chung cư và 573 nền đất, dẫn đến tình trạng quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư cho các hộ dân thiếu trầm trọng.

Cộng với việc chậm tiến độ bàn giao căn hộ tái định cư các lô A1 - A3 và lô B chung cư Thạnh Mỹ Lợi với 567 căn hộ; lô B27 An Phú  - An Khánh với 721 căn phải kéo dài sang đến hết quý 1/2008 càng khiến quỹ nhà tái định cư cho các hộ dân rơi vào tình trạng thiếu gay gắt.

Theo báo cáo của quận 2, trong quý I-2008 tạm thời chưa có căn hộ để bố trí tái định cư. Các khu chung cư 16,5ha Bình Khánh với 2.000 căn hộ; chung cư lô J, N, C, D cũng 2.000 căn; khu dân cư Nam Rạch Chiếc có tổng diện tích 90ha với tổng số 4.032 căn hộ thì hiện vẫn còn… chưa được triển khai; số lượng 1.437 nền đất tại dự án 50ha Cát Lái cũng vậy, phải hết quý III-2008 mới có thể bàn giao!

Như vậy, so với nhu cầu bố trí tái định cư được tính đến hết ngày 31/3/2008, mốc thời điểm quận 2 phải hoàn thành kế hoạch giải phóng mặt bằng theo yêu cầu của thành phố, sẽ còn thiếu tổng cộng 5.004 căn hộ chung cư và 800 nền đất.

Trước thực trạng tiến độ xây dựng chung cư phục vụ tái định cư quá chậm hiện nay, thành phố cần có giải pháp hữu hiệu để giải quyết nhu cầu tái định cư cho người dân, tránh tình trạng người dân phải tạm cư kéo dài gây khó khăn trong cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng cho dự án