Ngành Tòa án là “cán cân công lý” nên không để oan sai nhưng cũng tránh bỏ lọt tội phạm
Sáng 23/12, đồng chí Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, Trưởng ban Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương làm việc với Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo TAND tối cao về công tác của ngành TAND. Cùng dự có đồng chí Lê Thị Thu Ba, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương; Thượng tướng Lê Quý Vương, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an và các đồng chí đại diện lãnh đạo các Bộ, Ban, ngành hữu quan của Trung ương.
Theo báo cáo của TAND tối cao, năm 2013 ngành Tòa án đã giải quyết được 364.819 vụ án các loại (đạt tỷ lệ 92,3%), số vụ án còn lại hầu hết mới thụ lý và còn trong thời hạn giải quyết theo quy định của pháp luật. So với cùng kỳ năm trước, số vụ án đã thụ lý tăng 34.474 vụ, đã giải quyết tăng 31.951 vụ. Đối với công tác giám đốc kiểm tra và giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, TAND tối cao và TAND cấp tỉnh đã đã giải quyết được 7.938/11.756 đơn (vụ) đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm (tăng hơn cùng kỳ năm trước 5,3%). TAND tối cao đã kiểm tra 1.974 hồ sơ vụ án hình sự và 5.163 hồ sơ thi hành án phạt tù tại các TAND cấp tỉnh và cấp huyện của 23 tỉnh, thành phố trong cả nước.
 |
|
Đồng chí Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, Trưởng Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương làm việc với TAND tối cao ngày 23/12. |
Ngoài ra, ngành Tòa án còn duy trì chế độ tự kiểm tra và báo cáo định kỳ đối với các đơn vị trong toàn ngành về các nội dung: án tuyên không rõ ràng, phạt tù nhưng cho bị cáo hưởng án treo không đúng quy định của pháp luật. Về công tác thi hành án hình sự, Tòa án cấp sơ thẩm quyết định thi hành án hình sự đối với 128.887 người bị kết án mà bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, đạt tỷ lệ 99,7%; ra quyết định giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù cho 52.159 phạm nhân do cải tạo tốt; việc hoãn, tạm đình chỉ thi hành án, giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đảm bảo đều có căn cứ theo quy định của pháp luật.
|
|
| Thượng tướng Lê Quý Vương, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an phát biểu tại buổi làm việc với TAND tối cao ngày 23/12. |
Sau khi nghe ý kiến đóng góp của các đại biểu vào báo cáo công tác của TAND tối cao và phát biểu tiếp thu của đồng chí Trương Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TAND tối cao, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nhấn mạnh: Nhiệm vụ của TAND các cấp là rất nặng nề khi số lượng án mới, án cũ vẫn nhiều và có chiều hướng gia tăng, đặc biệt có những vụ án lớn, diễn biến phức tạp gây khó khăn trong quá trình tố tụng cũng như khi xét xử.
Sẻ chia những khó khăn với ngành Tòa án, song Chủ tịch nước cũng chỉ ra một số hạn chế, thiếu sót của ngành Tòa án trong năm qua như: Tỷ lệ các bản án, quyết định bị hủy, sửa do lỗi chủ quan của Thẩm phán tuy có giảm nhưng chưa được như mong muốn, nhất là trong giải quyết các vụ án hành chính. Điều đáng nói là trong ngành Tòa án vẫn xảy ra các trường hợp cán bộ, công chức, người có chức danh Tư pháp còn vi phạm phẩm chất đạo đức, kỷ luật công vụ và thậm chí là vi phạm pháp luật khiến dư luận nghi ngờ là “cán cân công lý” bị lung lay.
Chủ tịch nước yêu cầu lãnh đạo TAND tối cao nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các đại biểu để tham mưu cho Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương những vấn đề liên quan đến công tác xét xử để không bị chậm muộn, tồn đọng, đặc biệt tránh trả đi, trả lại hồ sơ vụ án. “Ngành Toà án là cán cân công lý nên đừng để oan sai, nhưng cũng tránh bỏ lọt tội phạm để khi bản án có hiệu lực pháp luật là bản án khách quan, thể hiện sự tâm phục, khẩu phục của người phạm tội. Để làm tốt điều này thì đạo đức, chất lượng đội ngũ Thẩm phán của ngành Tòa án phải được nâng cao hơn nữa”, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
|
Chánh án TAND tối cao Trương Hòa Bình: Để đảm bảo tính công minh, chính trực trong xét xử các vụ án, đội ngũ Thẩm phán phải tiếp tục được nâng cao đạo đức nghề nghiệp khi thực hiện nhiệm vụ để xứng đáng là người cầm cân nảy mực, đảm bảo sự tin tưởng tuyệt đối trong lòng nhân dân cũng như trong các cơ quan tiến hành tố tụng. Thời gian tới, ngành Tòa án sẽ tăng cường mô hình “xét hỏi và tranh tụng” tại phiên tòa để khắc phục những hạn chế như hiện nay. Quyền của bị cáo và luật sư bào chữa được coi trọng hơn. Hội đồng xét xử sẽ đưa ra quyết định cuối cùng dựa trên căn cứ xét hỏi và tranh tụng chứ không dừng lại ở “án tại hồ sơ” như hiện nay. Nếu quá trình xét xử thấy có những dấu hiệu liên quan đến vụ án chưa đảm bảo thì Hội đồng xét xử cần làm rõ ngay tại phiên tòa, chứ không căn cứ vào lời khai tại hồ sơ để phán xét hành vi phạm tội, rồi sau đó chuyển hồ sơ kháng cáo, kháng nghị lên Tòa án cấp trên. Điều đó cũng có nghĩa tránh xảy ra án oan sai, tránh bỏ lọt tội phạm. |
|
Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an: Trong chiến lược cải cách tư pháp, Tòa án là trung tâm, công tác xét xử là trọng tâm. Chỉ xác định ai đó có tội khi bản án của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Để tránh xảy ra oan sai trong giai đoạn tố tụng thì sự giám sát của Viện kiểm sát là cần thiết, liên quan đến việc đánh giá tội danh chính xác, khách quan để tránh tình trạng trả đi, trả lại hồ sơ vụ án. Trong quá trình điều tra theo thủ tục tố tụng, Tòa án và luật sư có thể vào cuộc cùng cơ quan điều tra. Phòng ngừa, chống tiêu cực trong quá trình tố tụng cũng để tránh vi phạm, oan sai. Trong quá trình xét xử thì vai trò của Hội đồng xét xử là cao nhất. Nếu thay đổi tội danh của bị cáo thì Hội đồng xét xử sẽ quyết định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc đó, tránh để xảy ra tình trạng Tòa án trả hồ sơ cho Viện kiểm sát, Viện Kiểm sát lại trả hồ sơ cho cơ quan điều tra, đến khi hoàn thành theo yêu cầu lại chuyển lại một lượt nữa để nghiên cứu sẽ rất mất thời gian, dẫn đến quá trình điều tra, truy tố, xét xử bị chậm muộn. |