Nhiều Bộ cùng “chia phần” quản lý giá dịch vụ hàng không

Bộ GTVT thừa nhận, việc quản lý giá các dịch vụ chuyên ngành hàng không như hiện nay chưa bảo đảm tính chủ động và linh hoạt cho công tác quản lý nhà nước, đảm bảo hài hoà lợi ích của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cũng như lợi ích của người tiêu dùng. Luật HKDDVN năm 2006 quy định Nhà nước quản lý các loại giá dịch vụ hàng không, giá vận chuyển hàng không bằng mức giá cụ thể hoặc khung giá. Đây là quy định hết sức cần thiết nhằm đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh, chống sự lợi dụng vị thế độc quyền tự nhiên, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, đảm bảo sự phát triển đồng bộ các loại hình dịch vụ hàng không do đặc thù địa bàn hạn chế của hoạt động hàng không dân dụng và sự phụ thuộc lẫn nhau của các loại hình dịch vụ hàng không.

Tuy nhiên, Luật HKDDVN năm 2006 chưa quy định về sự quản lý của Nhà nước đối với loại hình dịch vụ phi hàng không tại cảng hàng không, sân bay mà thực tiễn thời gian vừa qua xã hội đã yêu cầu mạnh mẽ Nhà nước phải can thiệp vào mức giá cụ thể, chống sự lợi dụng địa bàn hạn chế để tăng giá quá mức (như chuyện ăn bát phở gà bị tính cả trăm nghìn).

Giá dịch vụ hàng không sẽ do nhiều cơ quan quản lý.

Bộ GTVT cho rằng, bên cạnh việc giữ nguyên thẩm quyền của Bộ Tài chính đối với việc quy định về các loại phí, lệ phí, cần quy định thẩm quyền của Bộ Giao thông vận tải quy định các mức giá, khung giá trên cơ sở phương pháp định giá theo quy định của Bộ Tài chính và các hình thức kê khai giá, niêm yết giá nhằm đảm bảo tính chủ động, linh hoạt của Bộ quản lý chuyên ngành và sự kiểm soát chung của Bộ Tài chính trong công tác quản lý giá, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hàng không dân dụng linh hoạt trong hoạt động cạnh tranh, cụ thể như sau:

- Bộ Giao thông vận tải quy định mức giá đối với một số dịch vụ hàng không quan trọng, mang tính dịch vụ công ích (giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh; điều hành bay đi, đến; hỗ trợ bảo đảm hoạt động bay; soi chiếu an ninh; giá phục vụ hành khách; giá dịch vụ an ninh hàng không tăng cường, giá điều hành bay qua vùng thông báo bay do Việt Nam quản lý) trên cơ sở phương pháp định giá theo quy định của Bộ Tài chính.

Nhiều ý kiến nhận định, trong lĩnh vực hàng không dân dụng, bảo đảm an ninh hàng không là một trong những yếu tố sống còn của ngành, là nhiệm vụ của Nhà nước nhằm bảo đảm môi trường an toàn cho các hoạt động hàng không dân dụng tại mỗi quốc gia. Ngoài giá soi chiếu an ninh là giá đối với nhiệm vụ tối thiểu trong công tác bảo đảm an ninh hàng không, cần quy định về việc quản lý giá dịch vụ an ninh hàng không tăng cường, mang tính công ích, được cơ quan bảo đảm an ninh hàng không cung cấp theo yêu cầu cụ thể của hãng hàng không (ví dụ: bố trí khu vực thủ tục an ninh hàng không riêng, bố trí nhân viên cảnh vệ trên không, nâng cấp soi chiếu trong trường hợp các hãng hàng không yêu cầu cấp độ an ninh hàng không đặc biệt, hoặc theo yêu cầu của quốc gia khác phải tiến hành kiểm thể 100% hành khách đi tàu bay…).

Ngoài công tác bảo đảm an ninh hàng không, quản lý hoạt động bay là một trong những bộ phận thiết yếu của lĩnh vực hàng không dân dụng, đòi hỏi sự đầu tư lớn, công nghệ hiện đại và nguồn nhân lực trình độ kỹ thuật cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Mặc dù việc điều hành bay quá cảnh là một loại hình dịch vụ, Luật HKDDVN đã xác định loại hình phí bay qua vùng trời do yếu tố chủ quyền vùng trời lãnh thổ.

Tuy nhiên, việc áp dụng phí bay qua vùng trời trong việc điều hành bay đối với các chuyến trong các vùng thông báo bay (FIR) trên công hải mà ICAO giao cho Việt Nam quản lý là chưa phù hợp. Do vậy, bên cạnh giữ nguyên phí bay qua vùng trời, cần quy định giá điều hành bay qua vùng thông báo bay do Việt Nam quản lý.

- Đối với các dịch vụ hàng không khác (giá vận chuyển hàng không, giá xe chuyên chở hành khách từ nhà ga ra tàu bay, giá dịch vụ mặt đất…) và giá thuê mặt bằng trong nhà ga (dịch vụ phi hàng không) do doanh nghiệp chủ động quyết định giá trong khung giá do Bộ Giao thông vận tải quy định và phải kê khai giá với Bộ Giao thông vận tải;

- Riêng với giá các dịch vụ phi hàng không khác tại cảng hàng không, sân bay, doanh nghiệp cũng được quyền chủ động quyết định giá nhưng phải niêm yết công khai các loại giá này. Bộ Giao thông vận tải sẽ giám sát thực hiện, trường hợp cần thiết sẽ quy định khung giá trên cơ sở bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng