Quốc hội thảo luận dự án Luật Hải quan và Luật Đầu tư công

Cẩn trọng khi nới quyền cho Hải quan

Chiều 16/11, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về Dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi) - một dự án luật quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội trong nước, tác động sâu rộng tới quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Quan điểm xuyên suốt trong xây dựng dự án luật này là đổi mới toàn diện hoạt động hải quan, thông qua tạo điều kiện áp dụng quản lý hải quan hiện đại phù hợp với thông lệ quốc tế, góp phần bảo vệ lợi ích chủ quyền và an ninh quốc gia; góp phần thu hút đầu tư nước ngoài và nâng cao sức cạnh tranh trong nước và quốc tế của các doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. 

Dự thảo luật đã được xây dựng với các mục tiêu: tạo nền tảng pháp luật thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020; Chiến lược phát triển tài chính, chiến lược phát triển hải quan đã được Chính phủ phê duyệt; đồng thời khắc phục các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Luật Hải quan; tháo gỡ bất cập, chồng chéo trong hệ thống pháp luật hải quan và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các pháp luật liên quan; bảo đảm tính khả thi, minh bạch và thuận lợi cho tổ chức thực hiện.

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung những quy định nhằm góp phần phục vụ chiến lược hội nhập quốc tế, hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước đã đề ra; phù hợp với các cam kết quốc tế Việt Nam mới tham gia nhất là từ khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại quốc tế (WTO) và chuẩn bị cơ sở pháp luật để phục vụ hội nhập sâu, rộng hơn trong giai đoạn tới.

Theo xu thế, dự thảo cũng đổi mới các nội dung và các điều luật nhằm cải cách thủ tục hành chính; cải cách thủ tục hải quan theo hướng đơn giản, công khai, thống nhất, thực hiện hải quan điện tử, một cửa quốc gia tạo thuận lợi thương mại, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhưng vẫn bảo vệ được chủ quyền quốc gia, bảo vệ an ninh kinh tế; nâng cao hiệu lực và hiệu quả trong phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới, gian lận thương mại.

Liên quan đến sự phối hợp giữa các lực lượng như Công an, Quản lý thị trường với Hải quan trong việc kiểm soát hàng nhập lậu, các đại biểu góp ý nên làm rõ cơ chế này, đồng thời cần cân nhắc quy định cho phép Hải quan truy đuổi ngoài phạm vi quản lý của mình trong trường hợp có căn cứ xác định phương tiện buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới.

Các đại biểu Quốc hội ấn nút biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua Khen thưởng. (Ảnh: TTXVN)

“Trong thực tiễn có rất nhiều trường hợp đối tượng buôn lậu vận chuyển từ trong địa bàn hải quan ra ngoài địa bàn hải quan, nhưng pháp luật hiện hành quy định ngoài phạm vi đó Hải quan không được phép hoạt động độc lập mà phải phối hợp với các lực lượng khác như Công an, QLTT. Hướng dẫn trong luật thì quy định trong và ngoài địa bàn hải quan rất sát nhau, nên khi phát hiện nhiều trường hợp không được phép truy đuổi, bỏ lọt tội phạm rất nhiều. Tôi cho rằng nên để trong trường hợp có căn cứ xác định phương tiện chở hàng buôn lậu thì cơ quan Hải quan được phép truy đuổi để ngăn ngừa và xử lý theo quy định" – đại biểu Đào Thị Xuân Lan (Hưng Yên) kiến nghị.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, tình trạng cán bộ Hải quan nhũng nhiễu, tiêu cực khiến doanh nghiệp kêu ca còn chưa được chấn chỉnh, việc nới quyền cho Hải quan phải cẩn trọng.

Dự thảo Luật Hải quan (sửa đổi) sẽ tiếp tục tiếp thu các ý kiến của đại biểu để xây dựng hoàn thiện, dự kiến thông qua tại kỳ họp sau của Quốc hội.

Luật Đầu tư công: Đổi mới thẩm định vốn

Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho biết: Trong thời gian qua, đầu tư công đã góp phần quan trọng vào phát triển đất nước; tuy nhiên, do hệ thống pháp luật quản lý chưa hoàn chỉnh và đồng bộ, thiếu các chế tài và biện pháp quản lý, giám sát, nên đã phát sinh nhiều tồn tại, hạn chế; đầu tư còn dàn trải, phân tán, kế hoạch đầu tư bị cắt khúc ra từng năm, hiệu quả đầu tư kém; tình trạng thi công vượt quá vốn kế hoạch được giao, gây nợ đọng xây dựng cơ bản quá mức, gây áp lực lớn đến cân đối NSNN các cấp... Nhằm tăng cường quản lý sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước, Chính phủ đã trình trước Quốc hội việc ban hành Luật Đầu tư công.

Dự thảo cũng tăng cường và đổi mới công tác thẩm định về nguồn vốn và cân đối vốn, coi đó là một trong những nội dung quan trọng nhất của công tác thẩm định chương trình, dự án đầu tư công nhằm ngăn chặn việc phê duyệt dự án với quy mô lớn gấp nhiều lần khả năng cân đối vốn; đổi mới một cách căn bản, tạo ra sự thay đổi về chất đối với công tác lập kế hoạch đầu tư bằng việc chuyển từ việc lập kế hoạch ngắn hạn, hằng năm sang kế hoạch trung hạn 5 năm, phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm.

Nhằm tăng cường công tác theo dõi, đánh giá, kiểm tra, thanh tra thực hiện kế hoạch, chương trình, dự án đầu tư công, dự thảo luật dành một chương quy định các nội dung về triển khai thực hiện kế hoạch; theo dõi, đánh giá, kiểm tra, thanh tra thực hiện kế hoạch, chương trình, dự án đầu tư công của tất cả các cấp, các ngành, nhất là đánh giá sau đầu tư. Đây cũng là lần đầu tiên công tác theo dõi, đánh giá thực hiện kế hoạch đầu tư và các chương trình, dự án đầu tư công được quy định trong Luật.

Dự thảo luật cũng quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đến đề xuất, quyết định chủ trương đầu tư; lập, thẩm định, phê duyệt chương trình, dự án; theo dõi, đánh giá thực hiện kế hoạch, chương trình, dự án đầu tư công. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm và các chế tài xử lý vi phạm đối với các tổ chức, cá nhân, cũng như người đứng đầu các tổ chức, cơ quan có liên quan đến quản lý đầu tư công.