Thảo luận về Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND

Phải có tiêu chuẩn cụ thể của người ứng cử

Đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) cho rằng, dự thảo luật đưa ra tiêu chuẩn đối với người ứng cử còn quá chung chung về năng lực, trình độ, phẩm chất... Phải tìm người đủ đức đủ tài đại diện cho ý chí nguyện vọng của nhân dân.

Với người ứng cử đại biểu Quốc hội thì cần phải đưa ra tiêu chuẩn cao hơn tiêu chuẩn của người ứng cử đại biểu HĐND ở cấp huyện, cấp xã... Nếu quy định “thoáng” quá thì sẽ không đạt tiêu chuẩn.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và các đại biểu trao đổi trong giờ giải lao. Ảnh: TTXVN

Theo đại biểu Trần Thị Quốc Khánh, cần quy định cụ thể tiêu chuẩn thế nào là người có sức khỏe; tư cách đạo đức, lối sống phải tiêu biểu trong cộng đồng, có am hiểu pháp luật mới đại diện cho ý chí và nguyện vọng của cử tri. Hồ sơ của người ứng cử phải có xác nhận sức khỏe của cơ quan ứng cử, chứ không phải chứng nhận của nơi có thẩm quyền, nếu đáp ứng tốt những tiêu chí đề ra sẽ nâng cao chất lượng của cơ quan dân cử.

Đồng tình quan điểm trên, đại biểu Đỗ Văn Đương (thành phố Hồ Chí Minh) nói về tiêu chuẩn ứng cử đại biểu Quốc hội, đó là căn cứ để người dân lựa chọn. Phải là những người đại diện cho dân bấm nút quyết định những vấn đề thuộc quốc kế dân sinh, vấn đề hệ trọng của đất nước. “Tầm quan trọng như vậy nên ngày xưa thầy giáo Chu Văn An đã dâng sớ trảm quan làm chính sách”, đại biểu nhấn mạnh. Và, cần quy định cụ thể phân biệt đại biểu kiêm nhiệm và đại biểu chuyên trách.

Đại biểu chuyên trách phải nói được, chuyên làm chính sách, soạn thảo văn bản… “Tôi thiết tha đề nghị tiêu chuẩn đại biểu chuyên trách phải là chuyên viên cao cấp, ít nhất thời gian làm thực tiễn lĩnh vực được phân công phải là 15 năm. Như vậy mới có thể nắm bắt được thực tiễn, có trực quan sinh động”, đại biểu Đỗ Văn Đương đề nghị.

Để lựa chọn được vị đại biểu Quốc hội xứng tầm với niềm tin và kỳ vọng của nhân dân, quy trình bầu cử, giám sát bầu cử, kiểm phiếu phải quy định chặt chẽ khách quan, không có sự gian lận trong bầu cử. Phải có chế định cấm bầu thay, cấm hành vi xúi giục gạch tên người này, lấy tên người khác. Có cơ chế giám sát tổ bầu cử, giám sát việc bỏ phiếu.

Nhấn mạnh chất lượng đại biểu Quốc hội và những vi phạm trong bầu cử, đại biểu Trần Du Lịch cảm thấy bức xúc nhất là chuyện một người cầm cả nắm phiếu đi bầu cho cả nhà và không biết bầu cho ai. Ông cho rằng, không cần thành tích phải đạt 88-99%, mà là ai quan tâm thì sẽ đi bầu, địa phương nào để một người đi bầu cho nhiều người là vi phạm Luật Bầu cử. Về cơ cấu, cơ quan dân cử thì phải cơ cấu thành phần, nhưng quan tâm đến chất lượng là vô cùng quan trọng.

Không thể nóng vội muốn ngay cơ cấu nữ mà phải có quá trình “giải phóng” phụ nữ… Liên quan đến vấn đề cơ cấu và tỉ lệ đại biểu nữ, một số đại biểu cho rằng, phải quyết tâm tăng tỉ lệ phụ nữ trong cơ quan dân cử, làm sao phụ nữ phải có tiếng nói mạnh mẽ. Lắng nghe tiếng nói của phụ nữ để hoạch định chính sách, đặc biệt là chính sách cho phụ nữ và trẻ em. Quốc hội khóa 13 chỉ có 24% đại biểu nữ, các đại biểu đề nghị khóa tới nên tạo điều kiện cho chị em tham gia trong cơ quan dân cử, phải đạt 30-35%...

Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt là nhân đạo, nhân văn

Thuế đã nhiều lần thay đổi cho phù hợp với tình hình kinh tế-xã hội của quốc gia. Đa số các đại biểu nhất trí với dự thảo đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với một số mặt hàng như game online, thuốc lá, rượu bia và nước ngọt. Theo phân tích của đại biểu Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh), bà rất quan tâm 2 mặt hàng trò chơi điện tử và game online. Hiện nay có nhiều trẻ em bỏ học đi chơi trò chơi điện tử, game online. Nhiều em dẫn tới hư hỏng, vì vậy không thể vì lợi ích trước mắt mà làm hỏng tương lai của nhiều trẻ em. Nhiều đại biểu nhất trí game online chỉ 14% là giải trí, bên cạnh đó các ngành chức năng quản lý còn nhiều bất cập khiến game ảnh hưởng đến hình thành nhân cách của nhiều thanh thiếu niên. Vì thế cần rà soát cấp phép. Thứ 2 là nước ngọt, nước ngọt có ga, tăng nguy cơ béo phì, loãng xương, đái tháo đường… Tăng thuế suất với thuốc lá, lộ trình tăng thuế theo từng năm hoặc lộ trình 2-3 năm tăng tới 70%. Sử dụng thuốc lá, rượu bia gây tổn hại sức khỏe con người và là nguyên nhân nghèo đói, là mặt hàng không khuyến khích sử dụng, cần tăng thuế, nước ta đang ở mức thấp. Ở Singapore giá 1 bao thuốc lá bằng giá 4 lít sữa. Có đại biểu nói tăng thuế thuốc lá sẽ tăng buôn lậu là không hợp lý. Rất nhiều nước có thuế cao mà buôn lậu rất thấp. Đó là do công tác phòng chống buôn lậu chứ không phải do thuế thuốc lá thấp, cần tăng cường cho lực lượng chống buôn lậu. “Khi còn khỏe bán sức khỏe để la cà, khi về già bán cửa nhà để lo sức khỏe”, bà Khá lo lắng vì tình trạng nghiện thuốc lá hiện nay