Thể chế kinh tế thị trường chưa theo kịp yêu cầu công cuộc đổi mới

Ngày 12/9, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức cuộc họp cho ý kiến về việc sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 21 của Hội nghị lần thứ 6, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì buổi làm việc. Trong thời gian vừa qua, Ban Chỉ đạo sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 (khóa X) “Về tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng làm Trưởng Ban đã chỉ đạo Ban Kinh tế Trung ương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai sơ kết Nghị quyết, tiến hành nghiên cứu, khảo sát tại 7 địa phương, 9 bộ, ngành, 25 tập đoàn, tổng công ty và nhiều cơ quan đơn vị.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: TTXVN.

Kết luận cuộc họp, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu rõ: Việc sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 (khóa X) là đề xuất những vấn đề mới để trình xin ý kiến Trung ương, đồng thời góp phần vào việc tổng kết 30 năm đổi mới và xây dựng Báo cáo Chính trị Đại hội XII của Đảng. Việc đánh giá, kiểm điểm cần tập trung bám sát vào những nội dung cơ bản của Nghị quyết Trung ương 6 như hoàn thiện thể chế về sở hữu; hoàn thiện thể chế về phân phối; hoàn thiện thể chế đảm bảo đồng bộ các yếu tố thị trường và phát triển đồng bộ các loại thị trường; hoàn thiện thể chế gắn kết tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội trong từng bước, từng chính sách phát triển và bảo vệ môi trường; hoàn thiện thể chế nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của nhà nước về kinh tế, tăng cường sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, nghề nghiệp và của nhân dân vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Những vấn đề đang bàn thì cần tiếp tục nghiên cứu thấu đáo để báo cáo Trung ương và trình Đại hội xem xét, quyết định.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cho rằng cần thấy rõ qua gần 30 năm đổi mới, nước ta tiếp tục chuyển đổi thành công từ thể chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp sang thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đường lối đổi mới của Đảng được thể chế hóa trong Hiến pháp, luật pháp, tạo hành lang pháp lý cho nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển. Chế độ sở hữu, cơ cấu thành phần kinh tế được đổi mới cơ bản từ sở hữu toàn dân, sở hữu tập thể, kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể là chủ yếu chuyển sang hình thức sở hữu nhiều thành phần kinh tế. Các loại thị trường đã ra đời và hình thành, phát triển thống nhất trong cả nước. Cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước đã đi vào cuộc sống. Doanh nghiệp, doanh nhân được tự chủ kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh để phát triển. Quản lý nhà nước về kinh tế được đổi mới từ can thiệp trực tiếp bằng mệnh lệnh hành chính vào hoạt động sản xuất kinh doanh sang quản lý bằng luật pháp, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch. Việc gắn phát triển kinh tế với giải quyết các vấn đề xã hội, xóa đói giảm nghèo đạt kết quả tích cực.

Tuy nhiên, Tổng Bí thư cũng cho rằng quá trình xây dựng thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn chậm, chưa theo kịp yêu cầu của công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế. Khẳng định Nghị quyết 21 vẫn còn nguyên giá trị, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đề nghị trong báo cáo, phần nói về chủ trương, giải pháp tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 (khóa X) cần lưu ý nhấn mạnh về những điểm mới, những điểm cần tiếp tục thúc đẩy, tháo gỡ để ngày càng hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tập trung vào tháo gỡ vướng mắc khó khăn, thúc đẩy kinh tế thị trường phát triển, vấn đề xã hội có bước tiến mới.

Ví dụ, vấn đề doanh nghiệp nhà nước, đầu tư công, thị trường lao động, thị trường bất động sản, thị trường khoa học công nghệ, thị trường hàng hóa- dịch vụ- du lịch, khuyến khích các chủ thể liên kết với nhau, phát huy vai trò của thể chế chính trị, truyền thống văn hóa nhân văn của Việt Nam, vấn đề tiến bộ công bằng xã hội, vấn đề hành chính công, tài chính công; vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, sự tham gia của Mặt trận, các đoàn thể để thúc đẩy thực hiện tốt hơn kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa