Ứng phó với các thách thức toàn cầu

Hôm 16/10, lãnh đạo cấp cao của 53 quốc gia thành viên Diễn đàn hợp tác Á-Âu (ASEM) đã có mặt tại thành phố Milan của Italia để tham dự Hội nghị ASEM 10. Diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới ngày càng phức tạp, đặc biệt là vấn đề dịch bệnh Ebola bùng phát ở Tây Phi và lan rộng ra nhiều quốc gia khác, các cuộc đụng độ ở Ukraine và những xung đột ở Biển Đông… hội nghị là cơ hội để các quốc gia châu Âu và châu Á cùng bàn thảo và tìm hướng giải quyết cho những thách thức toàn cầu.

Tăng cường kết nối Á-Âu

Với chủ đề “Đối tác trách nhiệm vì tăng trưởng và an ninh bền vững”, Hội nghị ASEM 10 được cho là sẽ đề ra những biện pháp đẩy mạnh hợp tác trên cả 3 trụ cột là đối thoại chính trị, hợp tác kinh tế và hợp tác trên các lĩnh vực khác, hướng tới kỷ niệm 20 năm hình thành và phát triển của Diễn đàn ASEM vào năm 2016.

Trong các phát biểu khai mạc hội nghị, Thủ tướng nước chủ nhà Italia và đại biểu các nước đều đã nhấn mạnh tầm quan trọng cần gia tăng hợp tác và đóng góp của ASEM trước những chuyển biến nhanh chóng, khôn lường ở hai châu lục và thế giới. Việc kết nạp thêm Croatia và Kazakhstan làm thành viên cũng là một hình thức nhằm củng cố và mở rộng liên minh Á-Âu, để diễn đàn này trở thành một địa chỉ tin cậy của các quốc gia trong hai khu vực nói riêng và thế giới nói chung.

Toàn cảnh lễ khai mạc Hội nghị ASEM 10. Ảnh: Reuters.

Theo các đại biểu, với những vấn đề toàn cầu như dịch bệnh, khủng bố, an ninh nguồn nước, lương thực, năng lượng… ASEM tiếp tục là một trong những cơ chế đối thoại, hợp tác quan trọng, có quy mô lớn nhất giữa châu Á và châu Âu và có vai trò lớn trong nỗ lực phục hồi nền kinh tế cũng như ứng phó với các thách thức. Hiện nay, kinh tế thế giới đang dần phục hồi, tuy nhiên còn thiếu bền vững, không đồng đều và tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong đó kinh tế châu Á tiếp tục là động lực của tăng trưởng toàn cầu và cải cách cơ cấu ở châu Âu đang tạo cơ sở để tăng trưởng mạnh hơn về trung hạn. Vì thế, hội nghị nhất trí cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách kinh tế - tài chính, thúc đẩy việc sớm thông qua Hiệp định thuận lợi hóa thương mại của WTO và tăng cường phối hợp chính sách với G20, nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững, mạnh mẽ, cân bằng và đồng đều. Hội nghị cũng đặc biệt đề cao việc kết nối giữa hai châu lục trên cả ba phương diện hạ tầng cơ sở, thể chế và con người, cũng như khả năng tăng cường hợp tác, kết nối kỹ thuật số, hàng không, hợp tác vũ trụ…

Cụ thể hơn, đàm phán ASEAM-EU FTA sẽ được nối lại sau năm 2015. Châu Á và châu Âu cũng gia tăng kết nối về cả hàng không, hàng hải, đường bộ; và phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. EU tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ ASEAN trong xây dựng cộng đồng, nhất là trong những lĩnh vực mà ASEAN ưu tiên như thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực bộ máy điều hành…

Và phối hợp hành động

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay, theo các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị ASEM 10, chính là biến đối khí hậu. Được mời phát biểu tại phiên toàn thể thứ hai của hội nghị cùng với Tổng thống Hàn Quốc, Thủ tướng Đức và Thủ tướng Malta, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, tất cả các thách thức đan xen với nhau, gây nên những hệ quả khôn lường về kinh tế, xã hội, chính trị, an ninh..., cản trở nỗ lực duy trì hòa bình, ổn định, phục hồi kinh tế và cuộc sống của người dân ở mọi khu vực. Do đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề xuất để phối hợp hành động đóng góp vào những nỗ lực chung toàn cầu, ASEM cần xác định phát triển bền vững là nội hàm quan trọng của hợp tác ứng phó với các thách thức toàn cầu, trong đó con người phải là mục tiêu và là trung tâm; ASEM cần có tư duy phát triển mang tầm toàn cầu và cách tiếp cận liên ngành, đổi mới và sáng tạo về an ninh lương thực, nguồn nước, năng lượng. Đồng thời, ASEM cần đẩy mạnh nỗ lực chung về phòng chống, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và phục hồi sau thảm họa, như sớm thiết lập mạng lưới trao đổi thông tin, hợp tác.

Sự phối hợp đồng bộ và hiệu quả giữa các hoạt động, sáng kiến trong khuôn khổ diễn đàn cũng như với các cơ chế khác cần quan tâm thỏa đáng như việc tham gia, hỗ trợ thu hẹp khoảng cách phát triển, hợp tác tiểu vùng và khu vực của các thành viên ASEM, đặc biệt là hợp tác Mekong-Danube và tăng cường nâng cao năng lực cho các thành viên đang phát triển. Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhận được sự ủng hộ và đánh giá cao của đại biểu các nước. Ngoài ra, các thành viên ASEM còn bày tỏ sự tin tưởng và khả năng hỗ trợ, cùng với Việt Nam thực hiện 3 sáng kiến mà Việt Nam đã đưa ra tại hội nghị lần này là “Hội thảo ASEM về quản lý bền vững nguồn nước nhằm bảo đảm an ninh lương thực”, “Tuần lễ thanh niên ASEM: Hành động mạnh mẽ hơn nhằm giải quyết thách thức về không đói nghèo” và “Hội nghị về kỹ năng xanh hướng tới tăng trưởng toàn diện và bền vững”.