Vì sao có tình trạng "xây nhà cao tầng gây sụt, lún nhà dân"?
Trong thời gian qua, hàng loạt vụ xây nhà cao tầng gây sụt lún, nứt nhà dân đã xảy ra trên địa bàn TP Hà Nội cũng như TP Hồ Chí Minh.
Theo kết quả nghiên cứu, trên 70% công trình gặp sự cố là do nguyên nhân từ nền móng. Chi phí nền móng có thể lên tới 30 - 40% toàn bộ giá trị công trình, chính vì vậy đây cũng là nguyên nhân để các chủ đầu tư, các nhà quản lý hạch toán.
Giáo sư Nguyễn Trường Tiến, Chủ tịch Hội Cơ học đất và địa kỹ thuật công trình Việt Nam, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội nhận định: Vừa qua có một loạt sự cố về nền móng xảy ra tại TP Hồ Chí Minh. Có nhiều ý kiến cho rằng cần rà soát lại địa chất TP Hồ Chí Minh và lập bản đồ số.
TP Hồ Chí Minh, Thủ đô Hà Nội cũng như rất nhiều thành phố khác đã được nghiên cứu lập bản đồ địa chất công trình khoa học từ thập kỷ 80. Tuy nhiên, việc bổ sung, cập nhật, quản lý... lại không được thực hiện. Chính vì vậy, khi có các sự số như sạt lở hoặc nứt, lún, nhiều người lại cho rằng đó là nguyên nhân từ các điều kiện địa chất, túi nước, túi bùn bị vỡ, bị chọc thủng…
Trên thực tế, khi thi công các công trình đặc biệt là các công trình nhà cao tầng, chúng ta chưa thực sự quan tâm những vấn đề về kỹ thuật liên quan đến đất và nước như: thiếu các tài liệu hệ thống về điều kiện địa chất công trình, nước ngầm, công trình ngầm… mà cần được lập thành bản đồ số, tiện ích cho việc quy hoạch, nghiên cứu khả thi, thiết kế bổ xung và sử dụng hợp lý đất.
Đặc biệt, đội ngũ chuyên gia chuyên nghiệp thực sự am hiểu về địa chất công trình, cơ học đất, nền móng, địa kỹ thuật để đưa ra các chương trình, kế hoạch khảo sát, thiết lế, dự báo và kiểm soát được độ an toàn cho công trình cũng như cộng đồng, môi trường… còn khá thiếu. Bên cạnh đó, hiện nay, trên 70% các công trình gặp vấn đề là liên quan đến nền móng.
Chi phí cho phần nền móng có thể chiếm tới 30 - 40% giá trị toàn bộ giá trị công trình, chính vì vậy, tại các điểm có các sự cố về kỹ thuật cần tiến hành quan trắc, khảo sát, đo đạc, tính toán có những kết luận sát đáng; tổ chức các cuộc hội thảo chuyên đề để tìm kiếm các giải pháp kỹ thuật, đồng thời tư vấn cho các nhà quản lý những vấn đề cụ thể: Xây dựng các công trình ngầm trong thành phố, xây dựng các công trình trên nền đất yếu…
Trong thời gian qua, có nhiều ý kiến cho rằng nên đưa các công trình toà nhà cao tầng ra khu vực ven đô vừa đảm bảo mỹ quan đô thị, hạn chế việc gây lún, nứt nhà dân vừa giảm thiểu ách tắc giao thông. Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu điều tra, nghiên cứu địa chất - khoáng sản, địa chất đô thị, địa chất môi trường…
Tiến sỹ Trần Tân Văn - Phó Viện trưởng Viện Khoa học địa chất và khoáng sản - Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đưa ra những khu vực thuận lợi với việc quy hoạch đô thị trên địa bàn Hà Nội: địa phận các huyện Sóc Sơn, Đông Anh và một phần phía Nam cầu Thăng Long (khu vực Nghĩa Đô - Cổ Nhuế).
Đây là nơi có địa hình bằng phẳng, cao, độ chia cắt sâu và ngang thấp, thoát nước tốt, không bị úng ngập, phân bố các loại đất đồng đều, không có chứa các lớp đất, thấu kính yếu, mực nước ngầm ở độ sâu 3 - 10m, rất thuận lợi.
Ngoài ra, khu vực phía Đông Bắc, Tây Bắc khu vực nội thành cũng là những nơi tương đối thuận lợi cho quy hoạch đô thị. Những khu vực không thuận lợi cho quy hoạch đô thị: diện tích ngoài đê dọc sông Hồng, sông Đuống, sông Cà Lồ và diện tích trũng, thấp trong đê ở trung tâm thành phố, một phần diện tích các quận Hai Bà Trưng, Thanh Trì, Từ Liêm