Cần chính sách đột phá hơn về tiền lương, phụ cấp để giữ chân y bác sĩ có chuyên môn

Đừng "vá một cái áo" bằng cách "khoét một cái lỗ" bên điều trị đắp qua bên dự phòng

Liên quan chế độ, chính sách về tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế (Điều 3 dự thảo nghị quyết), đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đánh giá cao các quy định: xếp lương từ bậc 2 đối với bác sĩ ngay khi tuyển dụng; quy định phụ cấp ưu đãi nghề 100% đối với các lĩnh vực có tính đặc thù cao như hồi sức cấp cứu, pháp y, tâm thần, giải phẫu bệnh; quy định phụ cấp ưu đãi nghề tối thiểu 70% và tối đa 100% cho đội ngũ trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế cấp xã và y tế dự phòng. "Đây là những chính sách phù hợp, tác động trực tiếp đến việc giữ chân nhân lực y tế – yếu tố then chốt quyết định chất lượng hệ thống y tế", ông nói.

Tuy nhiên, để quy định được thực hiện đồng bộ, đại biểu đề nghị Chính phủ cần đồng thời ban hành cơ chế bố trí nguồn chi ổn định, lâu dài trong dự toán ngân sách nhà nước hàng năm, bảo đảm ngân sách Trung ương giữ vai trò chủ đạo, không giao toàn bộ trách nhiệm cân đối cho ngân sách địa phương, nhất là những địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn.

ĐBQH Phạm Khánh Phong Lan (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, lương "bậc 2 với bậc 1 chả xa nhau bao nhiêu", mỗi bậc lương thể hiện 3 năm làm việc, không có lỗi lầm gì và nó chỉ khoảng từ 0,3-0,4 nhân với hệ số lương cơ bản. "Nếu đã cho thì cho cho trót, sao chúng ta không nâng lên bậc 3, bậc 4 ...? Tại sao chỉ dừng ở đối tượng bác sĩ, dược sĩ và bác sĩ dự phòng?...", đại biểu nêu quan điểm.

Về y tế cơ sở, chúng ta rất thiếu nhân lực thì tại sao không tăng cường chỉ tiêu và có những học bổng để miễn học phí cho những sinh viên đào tạo bác sĩ dự phòng và cử nhân y tế công cộng - đây là lực lượng nòng cốt về trạm y tế. "Chúng ta đừng "vá một cái áo" bằng cách "khoét một cái lỗ" ở bên điều trị, đắp qua bên dự phòng, cuối cùng thì hai bên cùng thiếu và cùng nghèo", bà ví von.

ĐBQH Trần Thị Nhị Hà (Hà Nội) nhận định, các chính sách được nêu tại dự thảo nghị quyết chưa thực sự mang tính đột phá để thu hút và giữ chân đội ngũ bác sĩ có trình độ. Thực tế cho thấy, tại tuyến y tế cơ sở đang thiếu hụt nghiêm trọng bác sĩ, nhưng các chính sách đang áp dụng như đưa bác sĩ trẻ về cơ sở, hay biệt phái từ 2 - 3 năm chỉ mang tính tạm thời.

"Tâm lý của bác sĩ khi được điều chuyển theo mô hình ngắn hạn thường không ổn định, khó chuyên tâm gắn bó lâu dài. Nếu không có cơ chế mạnh mẽ, bền vững hơn về thu nhập, điều kiện làm việc và lộ trình phát triển nghề nghiệp, thì rất khó để tuyến y tế cơ sở có được đội ngũ nhân lực đủ về số lượng, mạnh về chất lượng như kỳ vọng", bà nhấn mạnh.

Từ đó, đại biểu kiến nghị bổ sung 2 giải pháp: Đối với bác sĩ từ khu vực ngoài nhà nước thu hút về công tác tại tuyến y tế cơ sở, cần được tính thâm niên và xếp bậc lương tương đương như bác sĩ làm việc trong khu vực nhà nước; bác sỹ được xem xét đặc cách tuyển dụng vào viên chức tại các trạm y tế (không phải qua thi tuyển) nếu đã có chứng chỉ hoặc giấy phép hành nghề. Về phụ cấp ưu đãi nghề, đề nghị áp dụng mức 100% cho bác sĩ trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế xã và cơ sở y tế dự phòng; đối với các vị trí chuyên môn y tế khác được hưởng tối thiểu 70%...

Kiến nghị bổ sung quy định bảo đảm an ninh bệnh viện, bảo vệ đội ngũ thầy thuốc

ĐBQH Dương Khắc Mai đề cập Điều 4 về bảo đảm an toàn cho nhân viên y tế, với quy định xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng và danh dự của nhân viên y tế là rất cần thiết trong bối cảnh bạo lực trong bệnh viện có xu hướng gia tăng. Việc áp dụng đồng thời xử lý hành chính, hình sự và yêu cầu xin lỗi công khai là phù hợp với yêu cầu răn đe và phòng ngừa chung.

Tuy nhiên, ông cho rằng, Điều 4 mới thiên về xử lý hậu quả, chưa đủ mạnh về cơ chế phòng ngừa từ sớm và từ xa. Do đó, ông kiến nghị bổ sung quy định trách nhiệm của cơ sở khám chữa bệnh trong việc xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn bệnh viện; trách nhiệm phối hợp với lực lượng Công an trên địa bàn.

Bổ sung cơ chế lắp đặt, vận hành bắt buộc hệ thống camera giám sát tại các khu vực có nguy cơ cao như khoa cấp cứu, hồi sức, khám bệnh đông người. Bổ sung quy định xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng mạng xã hội để vu khống, xúc phạm, kích động bạo lực đối với nhân viên y tế, vì đây là nguồn phát sinh nhiều vụ việc phức tạp trong thời gian qua.

ĐBQH Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp) cũng đề nghị, đưa vào Nghị quyết vấn đề bảo vệ đội ngũ đội ngũ thầy thuốc, y bác sĩ để họ yên tâm chăm sóc sức khoẻ cho bệnh nhân và nghiêm trị những đối tượng có hành vi bạo lực với các thầy thuốc...