Chuyển mạnh công tác kiểm tra, giám sát sang phòng ngừa từ sớm, từ xa

Chiều 5/3, tại Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có buổi làm việc với Ủy ban Kiểm tra Trung ương về kết quả thực hiện nhiệm vụ tham mưu xây dựng, hoàn thiện thể chế chuẩn bị cho Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Tham dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Lê Minh Hưng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương; Trần Sỹ Thanh, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Lê Minh Trí, Trưởng ban Nội chính Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Phạm Gia Túc, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; các đồng chí: Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; lãnh đạo các ban Đảng Trung ương, Văn phòng Trung ương Đảng.

Ngay sau Đại hội XIV của Đảng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã tập trung tham mưu xây dựng, sửa đổi, bổ sung quy chế, quy định về công tác kiểm tra, giám sát; khẩn trương triển khai các đề án để báo cáo Bộ Chính trị xem xét, trình Hội nghị Trung ương thứ hai khóa XIV gồm: Quy chế làm việc của Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa XIV; Báo cáo tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 14-NQ/TW, ngày 30/7/2007, về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng; dự thảo Quy định thay thế Quy định số 296-QĐ/TW, ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.

Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận và đánh giá cao Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã nỗ lực, cố gắng, tích cực, khẩn trương, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng 3 đề án trình Hội nghị Trung ương lần thứ hai, khóa XIV.

Định hướng hoàn thiện các văn bản, Tổng Bí thư nhấn mạnh, tiếp tục rà soát để nâng tầm chiến lược các văn bản. Trên cơ sở tổng kết, kế thừa những nội dung phù hợp của Nghị quyết và Quy định trước đây; tiếp tục nghiên cứu bổ sung những quan điểm mới, nội dung mới, quy định mới cho phù hợp với tình hình thực tiễn. Phải đặt công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng trong tổng thể công tác xây dựng Đảng, nâng cao quản trị quốc gia và thực hiện các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước đề ra tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Xác định kiểm tra, giám sát vừa là phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng vừa là cơ chế để Đảng tự chỉnh đốn, tự bảo vệ, tự hoàn thiện, tự nâng cao; là công cụ để kiểm soát quyền lực, giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong toàn Đảng; là yếu tố bảo đảm đường lối đúng đắn của Đảng được thực thi nghiêm túc và hiệu quả trong thực tiễn.

Tổng Bí thư chỉ rõ, ngôn ngữ nghị quyết phải rõ quan điểm, mạnh mẽ về thông điệp chính trị; quy định phải cụ thể, tránh chung chung, bảo đảm khả thi; phải bảo đảm thống nhất tư tưởng và hành động trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng trong giai đoạn tới.

Về những nội dung cụ thể của Nghị quyết và Quy định, Tổng Bí thư đề nghị, chuyển mạnh công tác kiểm tra, giám sát sang mục tiêu phòng ngừa từ sớm, từ xa; kiểm soát quyền lực ngay trong quá trình vận hành; phát hiện nguy cơ trước khi hình thành sai phạm. Mở rộng giám sát, bảo đảm tất cả các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng được tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

Tổng Bí thư lưu ý, làm rõ trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và từng chi bộ, từng đảng viên trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng. Kiểm tra, giám sát không phải là việc riêng của Ủy ban Kiểm tra các cấp. Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng phải xác định đây là trách nhiệm chính trị quan trọng của mình; phải chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát sát với thực tiễn; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh vi phạm; không khoán trắng, không đùn đẩy trách nhiệm cho cơ quan kiểm tra.

Chi bộ - nền tảng của Đảng - phải là nơi thực hiện giám sát thường xuyên, gần gũi, trực tiếp nhất đối với cán bộ, đảng viên. Mọi biểu hiện suy thoái, vi phạm nếu được phát hiện từ sớm ngay tại chi bộ sẽ không tích tụ thành sai phạm lớn. Từng đảng viên cũng có trách nhiệm tham gia giám sát trong tổ chức của mình theo nguyên tắc tập trung dân chủ, phê bình và tự phê bình. Hay nói cách khác phải quán triệt tinh thần “toàn Đảng cùng làm công tác kiểm tra, giám sát.”

Tổng Bí thư yêu cầu, phải bảo đảm vừa nghiêm minh, vừa kiến tạo; kiên quyết xử lý các sai phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; song phải bảo vệ người dám đổi mới, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Công tác kiểm tra, giám sát thi hành kỷ luật Đảng phải thực sự chuẩn mực, công tâm, không máy móc, cứng nhắc, không để tạo ra tâm lý “an toàn là trên hết,” không dám quyết, không dám làm, làm chậm nhịp phát triển của đất nước. Đồng thời, cũng phải hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực ngay trong công tác kiểm tra, giám sát, bảo đảm mọi hoạt động kiểm tra đều khách quan, minh bạch, đúng nguyên tắc.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa công tác kiểm tra của Đảng với hoạt động thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử của Nhà nước.

Kết luận kiểm tra của Đảng phải là căn cứ quan trọng để các cơ quan Nhà nước xem xét trách nhiệm hành chính, trách nhiệm pháp lý khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật; đồng thời, kết quả thanh tra, kiểm toán, điều tra phải được chuyển kịp thời cho tổ chức đảng có thẩm quyền để xem xét trách nhiệm đảng viên, tổ chức đảng; phải thiết lập được cơ chế phối hợp giám sát việc thực hiện các kết luận kiểm tra, thanh tra, kiểm toán; không để tình trạng kết luận có nhưng chậm khắc phục, hoặc khắc phục hình thức; xử lý nghiêm trách nhiệm của tổ chức, cá nhân chậm phối hợp, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ kết luận đã được ban hành.

Xây dựng Ủy ban Kiểm tra, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra các cấp và đội ngũ cán bộ kiểm tra đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong công tác kiểm tra, giám sát. Sau cuộc họp này, Ủy ban Kiểm tra Trung ương khẩn trương hoàn thiện các văn bản trình Bộ Chính trị cho ý kiến.