Đại biểu Quốc hội đề nghị quy định bắt buộc xử lý pin xe điện hết hạn sử dụng
Đại biểu Quốc hội đề nghị ban hành quy định bắt buộc các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe điện phải thu hồi, tái chế pin đã qua sử dụng, xây dựng hệ thống thu gom, xử lý chuyên nghiệp, để tránh tình trạng khắc phục được ô nhiễm này nhưng lại phát sinh một loại ô nhiễm khác.
Sáng 23/4, trong phiên thảo luận về 4 dự án luật liên quan đến chính sách thuế, một trong những nội dung các đại biểu quan tâm đó là quy định liên quan đến chủ trương ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện; có nhiều kiến nghị để bảo vệ môi trường liên quan đến việc xử lý pin của dòng xe này
Qua thảo luận, nhiều đại biểu đồng tình việc khuyến khích phát triển sử dụng xe ô tô điện chạy bằng pin, nhận định nội dung này đã được Bộ Xây dựng đánh giá là phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và thực hiện cam kết Net Zero, đưa phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.
Các đại biểu tán thành việc kéo dài thời gian ưu đãi Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin. Đây là giải pháp không chỉ giúp giảm tiếng ồn và ô nhiễm không khí tại đô thị mà còn mở ra cơ hội phát triển ngành công nghiệp mới, tạo thêm việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đại biểu Đoàn Hùng Vũ (Đoàn Đồng Tháp) còn băn khoăn về những rủi ro ô nhiễm môi trường do pin xe điện gây ra, nhất là khi pin hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng. Do đó, kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét song song hai nhóm chính sách: “Một là, tiếp tục duy trì chính sách ưu đãi thuế đối với xe điện, hỗ trợ phát triển hệ thống trạm sạc, hạ tầng kỹ thuật và khuyến khích chuyển giao công nghệ sản xuất pin thân thiện với môi trường. Hai là, ban hành quy định bắt buộc các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe điện phải thu hồi, tái chế pin đã qua sử dụng, xây dựng hệ thống thu gom, xử lý chuyên nghiệp, đầu tư nghiên cứu công nghệ tái chế và thay thế các loại pin công nghệ cũ bằng loại pin thế hệ mới an toàn hơn với môi trường, để tránh tình trạng khắc phục được ô nhiễm này nhưng lại phát sinh một loại ô nhiễm khác”.
Đồng tình với ý kiến của đại biểu Đoàn Hùng Vũ, đại biểu Phạm Văn Hoà (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng, về hạ tầng, xe điện hiện chủ yếu phổ biến ở các đô thị lớn, trong khi các tỉnh thành khác còn rất hạn chế về trạm sạc. Đặc biệt, tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, việc sử dụng xe điện gặp nhiều rào cản như quy định hạn chế đỗ xe tại các tầng hầm chung cư hay không được phép sạc điện, gây bất tiện cho người dùng.
Về nội dung công bằng trong chính sách thuế giữa xe điện và xe xăng, đại biểu Phạm Văn Hoà cho biết, hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất xe xăng - những đơn vị từng được Nhà nước khuyến khích đầu tư đang không nhận được ưu đãi thuế. Đề nghị cần xem xét lại để tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, tránh tình trạng có sự so sánh giữa các loại phương tiện.
Nêu ý kiến đại biểu Thạch Phước Bình đánh giá, đối với lộ trình thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, việc tăng thuế suất từ mức thấp trong giai đoạn 2026 - 2031 lên mức cao hơn từ năm 2031 là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, mức tăng đối với một số dòng xe, đặc biệt là xe dưới 9 chỗ là khá lớn, từ 3% lên 11% (tức là tăng gấp gần 4 lần) có thể gây tác động "đột ngột" đến thị trường. “Đề nghị cần có các đánh giá tác động thị trường sớm vào khoảng năm 2029 và cân nhắc thiết kế lộ trình tăng thuế theo hướng từng bước, tránh gây cú sốc cho người tiêu dùng và doanh nghiệp” - Đại biểu Thạch Phước Bình đề xuất.
Giải trình về việc kéo dài thời gian áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Bộ Tài chính đề nghị Chính phủ nghiên cứu thêm giải pháp làm sao để giảm “sốc”khi lộ trình ưu đãi kết thúc để không gây đứt gãy thị trường sản xuất và tiêu dùng.