Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong thi hành án hình sự, tạm giữ tạm giam, cấp lý lịch tư pháp

Sáng 27/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, sau khi nghe Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hoà Bình trình bày tóm tắt các dự án luật: Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú, Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp, Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp (PL & TP) của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo thẩm tra.

Theo đó, Chủ nhiệm Uỷ ban PL & TP nêu rõ, Uỷ ban tán thành sự cần thiết ban hành các luật trên; hồ sơ các dự án luật đã được Chính phủ chuẩn bị công phu, nghiêm túc, đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định. “Nội dung của các dự thảo luật đã bám sát và cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị; đồng thời tiếp tục cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp về quyền con người” – Chủ nhiệm Uỷ ban PL & TP nhấn mạnh.

Về Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú, Uỷ ban PL & TP cho rằng, nội dung khám chữa bệnh đối với người bị tạm giữ, tạm giam, đề nghị quy định đối với người bị tạm giữ, tạm giam bị bệnh nặng hoặc thương tích vượt quá khả năng của y tế cơ sở giam giữ thì được đưa đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi gần nhất mà không giới hạn là chỉ được đưa đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước (Điều 31); đồng thời tán thành việc bổ sung quy định về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người bị tạm giữ, tạm giam (tại Điều 32) nhưng đề nghị cần quy định trong luật về việc giới hạn hình thức sử dụng kinh sách đối với người bị tạm giữ, tạm giam để bảo đảm nguyên tắc việc hạn chế quyền phải do luật định.

Về trách nhiệm của UBND cấp xã trong quản lý, theo dõi người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú (Điều 41), Chủ nhiệm Uỷ ban PL & TP cho biết, đa số ý kiến trong Uỷ ban tán thành việc giao nhiệm vụ này cho UBND cấp xã; Trưởng Công an cấp xã có trách nhiệm trực tiếp giúp UBND quản lý, theo dõi người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú như quy định của dự thảo luật. Để phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đề nghị quy định cụ thể hơn về nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xã và của Trưởng Công an cấp xã trong tổ chức thực hiện. Một số ý kiến đề nghị không giao UBND cấp xã nhiệm vụ quản lý, theo dõi người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú mà chỉ giao Trưởng Công an cấp xã thực hiện nhiệm vụ này để thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; một việc chỉ giao cho một cơ quan thực hiện và chịu trách nhiệm chính.

Về dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi), Uỷ ban PL & TP tán thành với tên gọi, phạm vi sửa đổi của dự thảo Luật Thi hành án hình sự như đề xuất của Chính phủ và định hướng sửa đổi về hệ thống tổ chức thi hành án hình sự, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan như trong dự thảo luật, Uỷ ban cũng tán thành với đề xuất của Chính phủ về việc luật hóa quy định của Nghị quyết số 54/2022/QH15 của Quốc hội về thí điểm mô hình tổ chức hoạt động lao động, hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân ngoài trại giam sau sơ kết 3 năm thực hiện. Đồng thời, cơ bản nhất trí với việc sửa đổi các quy định về thi hành án tử hình tại Chương III của dự thảo luật nhằm khắc phục khó khăn, vướng mắc trong công tác thi hành án tử hình, phù hợp với nguyên tắc phân cấp, phân quyền, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy Nhà nước và thống nhất với các quy định mới được sửa đổi, bổ sung của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp, Chủ nhiệm Uỷ ban PL & TP Hoàng Thanh Tùng cũng cho biết, Uỷ ban cơ bản tán thành với phạm vi và các nội dung sửa đổi, bổ sung luật, tiếp tục nghiên cứu 2 nội dung đó là về Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và Phiếu lý lịch tư pháp số 2 (Điều 41) và thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp (Điều 45).

“Uỷ ban nhận thấy, theo các yêu cầu, chỉ đạo mới đây về phát triển, thúc đẩy giải pháp công nghệ, chuyển đổi số liên quan đến các dịch vụ công trực tuyến thiết yếu đã cung cấp trực tuyến toàn trình (trong đó có dịch vụ công về cấp Phiếu lý lịch tư pháp) thì cơ quan tiếp nhận hồ sơ không thu thành phần hồ sơ giấy. Do đó, đề nghị tiếp tục rà soát, đề xuất việc chỉnh lý các quy định về trình tự, thủ tục cũng như hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp trong dự thảo luật để bảo đảm thực hiện đúng yêu cầu, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền” – Chủ nhiệm Uỷ ban PL & TP Hoàng Thanh Tùng nêu quan điểm.