Hình thành Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia, hạt nhân là các cơ sở nòng cốt thuộc Bộ Công an
Việc bổ sung các quy định nhằm thể chế quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị về hình thành Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia do Nhà nước dẫn dắt, định hướng, với hạt nhân là các cơ sở công nghiệp nòng cốt thuộc Bộ Công an, sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp trong, ngoài CAND.
Sáng 31/10, Quốc hội thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh (QPAN) và động viên công nghiệp.
Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Lê Nhật Thành (Hà Nội) bày tỏ nhất trí với sự cần thiết ban hành luật với những lý do nêu trong tờ trình Chính phủ, nhằm kịp thời quán triệt và thể chế hoá Kết luận số 158 của Bộ Chính trị ngày 26/5/2025, đồng thời hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách, tạo lập môi trường phát triển công nghiệp an ninh đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn.
Đại biểu nhất trí với việc sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 20; điểm a, khoản 4 Điều 21 và Điều 22 luật hiện hành về bổ sung quy định Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh, điều chỉnh tên gọi Quỹ công nghiệp QPAN theo quy định của luật hiện hành thành Quỹ công nghiệp quốc phòng; bổ sung một số quy định về cơ chế đặc thù, chấp nhận rủi ro, có thể đầu tư mạo hiểm vào các hoạt động liên quan nhằm xây dựng công nghiệp an ninh. Việc bổ sung quy định về Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh nhằm thể chế kịp thời Kết luận số 158 của Bộ Chính trị.
"Việc điều chỉnh tên gọi Quỹ công nghiệp QPAN thành Quỹ công nghiệp quốc phòng nhằm tách bạch với Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh; đồng thời phân định cụ thể việc trích lập Quỹ công nghiệp quốc phòng và Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh đối với cơ sở công nghiệp quốc phòng. Tôi đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu thêm khái niệm Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh tại khoản 1a, Điều 22 cho rõ ràng hơn, bao quát nhu cầu thực tiễn, bám sát tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị về thành lập Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh với các cơ chế đặc thù nhằm xây dựng công nghiệp an ninh", ông góp ý.
Về Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia (khoản 4 Điều 1), đại biểu Lê Nhật Thành cơ bản nhất trí với đề xuất của Chính phủ là bổ sung vào Chương II một mục mới là Mục 8 về Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia gồm 4 điều là 45a, 45b, 45c, 45d tương tự bố cục của Mục 7 về Tổ hợp công nghiệp quốc phòng có 4 điều nhằm tách bạch 2 loại Tổ hợp này riêng biệt, độc lập, với những quy định đặc thù về Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia.
"Việc bổ sung các quy định này nhằm thể chế quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị về hình thành Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia do Nhà nước dẫn dắt, định hướng, với hạt nhân là các cơ sở công nghiệp nòng cốt thuộc Bộ Công an, sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp trong, ngoài CAND", đại biểu lý giải.
Về nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 79, ĐBQH Đoàn TP Hà Nội cơ bản nhất trí bổ sung khoản 7, Điều 79 quy định trách nhiệm của Bộ Công an thành lập Hội đồng quản lý phát triển công nghiệp an ninh để dẫn dắt, định hướng, điều phối toàn diện hoạt động của Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia, quản lý Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh và giúp Bộ trưởng Bộ Công an chỉ đạo các nhiệm vụ xây dựng, phát triển công nghiệp an ninh; bổ sung khoản 8 Điều 79 quy định trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, thực hiện hoạt động chứng nhận phù hợp của sản phẩm, dịch vụ công nghiệp an ninh với tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn tương ứng, phù hợp với Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật với các lý do nêu tại Tờ trình của Chính phủ.
ĐBQH Bế Minh Đức (Cao Bằng) đề cập đến quy định về công nghệ lưỡng dụng, trong đó quy định cả phần công nghiệp quốc phòng và công nghiệp an ninh. Theo ông, chúng ta phát triển các ngành công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh phục vụ cho cả dân sinh thì nên nghiên cứu mở rộng thêm phạm vi hoạt động để sau này nguồn lực Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh dồi dào, qua đó đầu tư, phát triển sang các lĩnh vực khác, phục vụ dân sinh cũng sẽ thuận lợi hơn.
Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng, nhiều nội dung trong luật hiện hành hiện nay quy định hoạt động của công nghiệp quốc phòng và công nghiệp an ninh là tương đối rộng. Nếu chúng ta giới hạn chỉ sửa một vài điều quy định Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh, và phạm vi hoạt động chủ yếu là tham gia vào các chương trình, dự án thì cũng có thể chưa đầy đủ. Do vậy cần mở rộng thêm phạm vi hoạt động của Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh.
Về quản lý và cơ chế giám sát, đại biểu Bế Minh Đức đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung các quy định cơ chế giám sát công khai minh bạch của cả hai loại quỹ này. "Hiện nay dự thảo luật chưa quy định cụ thể về cơ chế này. Việc bổ sung quy định nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch, tránh trùng lắp, đồng thời cũng sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, cũng như ngăn ngừa các cái rủi ro thất thoát trong quản lý tài chính...", ông bổ sung.
Tại Tổ TP Hồ Chí Minh, Trung tướng Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban QPAN và đối ngoại, ĐBQH Đoàn TP Hồ Chí Minh, đại diện Cơ quan thẩm tra nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tự mình nghiên cứu, đầu tư cho công nghiệp QPAN, các phần mềm phục vụ sản xuất và chuyển đổi số, góp phần bảo vệ Tổ quốc.
"Chúng tôi đã nghiên cứu, tính toán nhiều nội dung rất tiến bộ trong luật này mở đường cho hành lang pháp lý, để quân và dân ta bắt tay vào việc phát triển ngành công nghiệp QPAN và động viên công nghiệp, làm thế nào đủ sức tự chủ, thoát ly dần việc phải nhập khẩu sản phẩm của thế giới, sẽ giúp tiết kiệm ngân sách và chủ động phòng thủ đất nước từ sớm, từ xa, đồng thời tăng cường tiềm lực QPAN bảo vệ Tổ quốc" - Trung tướng Nguyễn Minh Đức lý giải.
Theo đại biểu, sau khi chúng ta thực hiện chủ trương xây dựng chính quyền địa phương hai cấp và để tạo nền tảng cho đất nước bước vào kỷ nguyên mới, với các nghị quyết rất quan trọng của Bộ Chính trị, đặc biệt là phải đổi mới, sáng tạo trên mọi lĩnh vực, thực hiện sự lưỡng dụng cho cả quốc phòng và an ninh, Bộ Chính trị đã có Kết luận 158, khẳng định việc xây dựng công nghiệp an ninh trong kỷ nguyên phát triển vươn mình của dân tộc, trong đó chỉ đạo việc đồng bộ và hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách, tạo lập môi trường phát triển công nghiệp an ninh bằng cơ chế chính sách phù hợp, đặc thù, phục vụ phát triển mạnh mẽ công nghiệp an ninh...
Với chiến lược của Nghị quyết 57 và cơ sở pháp lý hoàn thiện của Luật Công nghiệp QPAN và động viên công nghiệp, chủ trương của Đảng và một loạt dự án luật sẽ giúp thu hút các nhà khoa học xuất sắc trên mọi lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực công nghiệp an ninh trở về Việt Nam phục vụ sự phát triển...