Hoàn thiện pháp luật về an ninh, trật tự nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn

Phát biểu tại Phiên họp thứ 49 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào chiều 23/9, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT, gồm: Luật Cảnh vệ; Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam; Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; Luật Cư trú; Luật Căn cước; Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở; Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Luật Đường bộ; Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Bên cạnh đó, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số nội dung khác để đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn, phù hợp với chủ trương đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, phân cấp, phân quyền…

Việc xây dựng dự án luật nhằm bảo đảm quy định của 10 luật nêu trên phù hợp với kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, chính quyền địa phương 2 cấp, đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn, phù hợp với chủ trương đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và thống nhất với hệ thống pháp luật.

Bố cục của dự thảo luật gồm 12 điều, trong đó sửa đổi, bổ sung 136/570 Điều và bổ sung 2 điều mới. Về điều khoản chuyển tiếp, bổ sung quy định điều khoản chuyển tiếp về lộ trình thực hiện để bảo đảm tính khả thi cũng như thời gian chuyển tiếp hợp lý cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh vận tải theo hướng thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe đã lắp theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được tiếp tục sử dụng đến hết ngày 31/12/2029.

Thẩm tra dự án luật, Thường trực Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại tán thành sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến ANTT nhằm bảo đảm các chủ trương, chỉ đạo của Đảng được triển khai kịp thời, đồng bộ và hiệu quả trong thực tiễn; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp năm 2013 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025) và tính thống nhất trong hệ thống pháp luật; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” trong thực tiễn; phù hợp với công cuộc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thường trực Ủy ban đánh giá, hồ sơ dự án luật đã được chuẩn bị nghiêm túc, bảo đảm đúng theo quy định của pháp luật, đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến và trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10.

Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cơ bản nhất trí phạm vi sửa đổi, bổ sung 10 luật liên quan đến ANTT, vì chủ yếu tập trung vào các vấn đề liên quan đến chức năng, nhiệm vụ bị ảnh hưởng bởi việc sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền giữa các cơ quan, các cấp chính quyền và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn…

Về nội dung cụ thể, sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, Thường trực Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với các nội dung Điều 2 dự thảo luật. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định đối tượng thuộc diện cấp thị thực UĐ1, UĐ2 (ưu đãi 1, ưu đãi 2) trên cơ sở đảm bảo quốc phòng, an ninh và giao cho Chính phủ quy định chi tiết. Có ý kiến đề nghị bổ sung hình thức thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ thường trú trên môi trường điện tử.

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cư trú, Thường trực Uỷ ban nhất trí với các nội dung Điều 4 dự thảo luật. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định thông báo lưu trú tại Điều 30 để bảo đảm tính khả thi. Có ý kiến đề nghị, cân nhắc quy định người chưa thành niên được đăng ký thường trú để bảo đảm thuận lợi để người chưa thành niên được về ở với cha, mẹ người giám hộ nhưng đồng thời cũng phải bảo đảm quyền bất khả xâm phạm chỗ ở hợp pháp của người khác.

Thường trực Ủy ban cũng nhất trí với các nội dung trong Điều 5 dự thảo luật về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Căn cước. Tuy nhiên, đề nghị giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định về cơ quan quản lý căn cước trong CAND để bảo đảm linh hoạt trong việc phân công, điều hành công việc. Có ý kiến đề nghị, quy định rõ hơn về tích hợp các trường thông tin trong căn cước điện tử trên cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, để tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện các giao dịch.

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với các nội dung Điều 7 dự thảo luật. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị cần nghiên cứu đánh giá tác động đầy đủ, toàn diện về chi phí tuân thủ pháp luật, quyền bảo vệ bí mật riêng tư đối với các quy định phương tiện phải lắp thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, hình ảnh khoang chở khách. Đề nghị cân nhắc quy định lắp thiết bị giám sát khoang hành khách, vì chưa có liên quan đến dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư của hành khách.

Về quy định thời gian lái xe, có ý kiến cho rằng, quy định thời gian lái xe liên tục không quá 4 giờ và theo quy định của Bộ luật Lao động là chưa chặt chẽ, chưa phù hợp với tính chất lao động, đề nghị nghiên cứu quy định rõ thời gian lái xe tối đa trong ngày, tháng, thời gian được làm thêm giờ tối đa của lái xe trong một ngày.

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đường bộ, nhất trí với các nội dung Điều 8 dự thảo luật. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát các quy định thẩm quyền để thực hiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo chủ trương, chỉ đạo của Đảng, tăng cường tính chủ động, linh hoạt và hiệu quả trong quản lý, điều hành của bộ máy nhà nước.

Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với các nội dung Điều 9 dự thảo luật, tuy nhiên có ý kiến cho rằng, lực lượng kiểm ngư, cơ yếu thuộc quản lý nhà nước của Bộ Quốc phòng, theo đó nghiên cứu quy định thẩm quyền trang bị vũ khí đối với lực lượng này cho phù hợp…

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam (Điều 3); sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở (Điều 6); sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Điều 10) Thường trực Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với các nội dung dự thảo luật.