Kiến nghị thu hồi hơn 8.000 m2 “đất vàng” khu Công trường Quốc tế

Theo Thanh tra TP Hồ Chí Minh dự án trên gồm 4 cổ đông góp vốn sáng lập: Liên hiệp Hợp tác xã thương mại TP Hồ Chí Minh (Saigon Co.op), Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn, Công ty Cổ phần May Sài Gòn 3 và Công ty Cổ phần Vận tải biển Sài Gòn để làm chủ đầu tư dự án trên diện tích 8.921,6m2 đất thuê của Nhà nước.

Năm 2015, UBND TP Hồ Chí Minh đã cấp Giấy chứng nhận đầu tư và ra quyết định cho Công ty Quảng trường Quốc tế thuê đất với thời hạn 50 năm, theo hình thức trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê để thực hiện dự án. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai dự án, Công ty Quảng trường Quốc tế và các sở, ngành của thành phố, các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan đã có những sai phạm, thiếu sót.

Về nguồn gốc, khu đất 8.921,6m2 thực hiện dự án về pháp lý sử dụng nhà đất của 3 đơn vị khác nhau. Cụ thể, 3.093,3m2 đất của Công ty May Sài Gòn 3 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, theo hình thức cho thuê đất trả tiền hàng năm; 704,4m2 đất của Công ty Vận tải biển Sài Gòn được Nhà nước giao sử dụng theo hình thức trả tiền thuê đất hàng năm (chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Tài sản trên 2 khu đất này được xác định tính vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa. Riêng 5,123,9m2 đất và tài sản trên đất của Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn trả tiền thuê hàng năm, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, vẫn thuộc sở hữu của Nhà nước.  

UBND TP Hồ Chí Minh đã chấp thuận cho Saigon Co.op hợp tác với Công ty May Sài Gòn 3, Công ty Vận tải biển Sài Gòn, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn cùng sử dụng đất, thành lập Công ty Quảng trường Quốc tế để được thuê 8,921,6m2 đất với thời hạn 50 năm, trả tiền thuê đất 1 lần cho cả thời gian để thực hiện dự án. Tuy nhiên, do Công ty Quảng trường Quốc tế thực hiện không đúng chủ trương của UBND thành phố nên cần phải thu hồi để tránh thất thoát, lãng phí tài nguyên đất đai của Nhà nước.

Về việc bồi thường tài sản trên đất, Công ty Quảng trường Quốc tế đã bồi thường, hỗ trợ tài sản trên đất với số tiền hơn 30 tỷ đồng (Công ty Cổ phần Vận tải biển Sài Gòn hơn 2,4 tỷ đồng, Công ty May Sài Gòn 3 hơn 6,3 tỷ đồng, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn hơn 4,3 tỷ đồng, 3 hộ dân hơn 17 tỷ đồng. Tuy nhiên, tài sản vật kiến trúc trên đất của Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn là tài sản thuộc sở hữu Nhà nước nhưng Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn tự thuê đơn vị tư vấn xác định để nhận tiền đền bù hơn 4,3 tỷ đồng là chưa đúng theo Quyết định ngày 28/5/2010 của UBND thành phố về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn.

Trong khi đó, việc thực hiện nghĩa vụ tài chính (tiền thuê đất) với Nhà nước, kết quả thanh tra cho thấy, Sở Tài nguyên và Môi trường chưa thực hiện đầy đủ theo Quyết định 1468/QĐ-UBND ngày 4/4/2015 của UBND thành phố về xác định và thu tiền thuê đất của Công ty Quảng trường Quốc tế từ năm 2015 đến nay đã làm ảnh hưởng rất lớn nguồn thu ngân sách Nhà nước. Riêng quyết định tiền thuê đất từ 30/7/2009 đến ngày 3/4/2015 là hơn 31 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay Công ty Quảng trường Quốc tế vẫn chưa thực hiện.

Theo kết luận thanh tra, Công ty Quảng trường Quốc tế cho 9 đơn vị, cá nhân thuê mặt bằng với số tiền hơn 56 tỷ đồng (doanh thu) khi chưa ký hợp đồng thuê đất, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là vi phạm Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai 2013. Do đó, cần xử lý thu nộp ngân sách Nhà nước số tiền thu được từ việc cho thuê mặt bằng trái quy định pháp luật, sau khi xem xét khấu trừ các khoản chi phí hợp lý, hợp pháp (nếu có).

Chánh Thanh tra TP Hồ Chí Minh đã kiến nghị và được Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh thống nhất nội dung kết luận thanh tra, giao Sở TN-MT chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu, lập thủ tục trình UBND TP Hồ Chí Minh thu hồi, hủy bỏ Quyết định ngày 30/7/2009 và Quyết định ngày 4/4/2015 của UBND TP Hồ Chí Minh. Sau khi có quyết định thu hồi, cần báo cáo tham mưu đề xuất UBND TP Hồ Chí Minh xử lý khu đất 8.921,6m2 nói trên theo đúng quy định. 

Đặc biệt, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã giao Cục trưởng Cục Thuế TP Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp Sở Tài chính, Sở TN-MT và cơ quan liên quan rà soát việc thực hiện nghĩa vụ thuế đối với các công ty đã chuyển nhượng cổ phần cho Công ty TNHH Bất động sản Thiên Thanh để đề xuất, xử lý.

Chủ tịch UBND thành phố cũng giao Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với Ủy ban Kiểm tra Thành ủy và các cơ quan liên quan kiểm điểm trách nhiệm, đề xuất biện pháp xử lý đối với tập thể, các nhân thuộc diện thành phố quản lý và đề xuất hình thức xử lý phù hợp, đúng quy định.