Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ 1/10/2025

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua quy định, doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà doanh nghiệp được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.

Trước khi biểu quết, trình bày báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy Ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, về thuế suất ưu đãi, dự thảo luật quy định không áp dụng đối với doanh nghiệp là công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không phải là doanh nghiệp đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất ưu đãi là để bảo đảm tính chặt chẽ, tránh tình trạng doanh nghiệp lợi dụng chính sách, chia, tách doanh nghiệp để được hưởng ưu đãi thuế. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong trường hợp có quan hệ liên kết với doanh nghiệp lớn thì về bản chất không phải là các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông thường.

Ngoài ra, Nghị quyết số 198/NQ-QH15 đã quy định các ưu đãi, hỗ trợ riêng với mức ưu đãi cao hơn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp công nghệ cao. Dự thảo luật quy định việc áp dụng thuế suất ưu đãi dựa trên tiêu chí doanh thu là để phù hợp với thực tiễn, tạo thuận lợi cho quá trình thực hiện và về cơ bản, không mâu thuẫn với quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, dự thảo luật đã bổ sung quy định trong cùng một thời gian, nếu doanh nghiệp được hưởng nhiều mức ưu đãi thuế khác nhau đối với cùng một khoản thu nhập thì doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng mức ưu đãi thuế có lợi nhất và trường hợp doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện ưu đãi thuế thì cơ quan có thẩm quyền thực hiện truy thu thuế và xử phạt vi phạm theo quy định của pháp luật, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để có căn cứ pháp lý cho thực hiện.

Về cơ bản, dự thảo luật trình Quốc hội từ Kỳ họp thứ 8 đã kế thừa các quy định hiện hành về ưu đãi thuế đồng thời, đã rà soát có loại bỏ và sắp xếp lại các ưu đãi đối với từng ngành, nghề, lĩnh vực cụ thể theo hướng quy định ưu đãi có trọng tâm, trọng điểm, không ưu đãi dàn trải, gây xói mòn cơ sở thuế. Đồng thời, để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp, dự thảo luật đã quy định rõ trường hợp các luật khác có quy định về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp khác với quy định của luật này, thì thực hiện theo quy định của luật này, trừ Luật Thủ đô và các nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt của Quốc hội.

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát các nội dung về ưu đãi thuế tại một số luật chuyên ngành mới được Quốc hội thông qua cũng như các dự thảo luật đang trình Quốc hội, để bảo đảm nguyên tắc một vấn đề chỉ quy định ở một văn bản luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, tránh mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống pháp luật.

Theo đó, ngoài các nội dung về ưu đãi thuế để thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, dự thảo luật đã bổ sung một số ngành, nghề quy định tại dự thảo Luật Khoa học công nghệ (sửa đổi) và đổi mới sáng tạo, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Hoá chất, Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp vào đối tượng áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp như: ứng dụng công nghệ chiến lược; sản xuất thiết bị điện tử theo quy định của pháp luật về công nghiệp công nghệ số; sản xuất quốc phòng, an ninh và sản xuất sản phẩm động viên công nghiệp; sản xuất sản phẩm công nghiệp hoá chất trọng điểm, sản phẩm cơ khí trọng điểm,...

Riêng đối với các trường hợp áp dụng ưu đãi đặc biệt, trong kỳ họp này, Luật Đầu tư cũng đang được sửa đổi, bổ sung điều khoản về ưu đãi đầu tư đặc biệt (trong Dự án một luật sửa các luật), đồng thời một số luật chuyên ngành khác mới được thông qua hoặc đang được thảo luận (như dự thảo Luật Khoa học công nghệ (sửa đổi) và đổi mới sáng tạo, Luật Công nghiệp công nghệ số...)  cũng quy định những lĩnh vực được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt.

Vì vậy, để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tính định hướng về ưu đãi đầu tư đặc biệt của Luật Đầu tư cho các lĩnh vực chiến lược, then chốt, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã chỉnh lý dự thảo Luật Thuế thu nhập đặc biệt theo hướng chỉ dẫn chiếu đến quy định của Luật Đầu tư về các trường hợp được hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt, còn các mức ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đặc biệt cụ thể cho các đối tượng này được quy định trong dự thảo luật.