Nông nghiệp vẫn là trụ đỡ nhưng phải số hóa, hiện đại hóa

Chiều 31/12, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị Tổng kết năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Nông nghiệp và Môi trường. 

Cùng dự có các đồng chí: Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng; đại diện lãnh đạo các bộ, ngành trung ương, các địa phương; hiệp hội ngành hàng; doanh nghiệp và các đơn vị trực thuộc Bộ.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trần Đức Thắng cho biết, năm 2025, ngành NN&MT triển khai nhiệm vụ trong bối cảnh đặc biệt khó khăn: Tác động của chiến tranh thương mại, chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ; cả hệ thống chính trị thực hiện chủ trương đổi mới, sắp xếp tinh gọn bộ máy; thời tiết diễn biến cực đoan với tình trạng “bão chồng bão, lũ chồng lũ”.

Trong điều kiện đó, với phương châm “Kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tinh gọn hiệu quả, tăng tốc bứt phá”, toàn ngành đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Giá trị gia tăng khu vực nông, lâm, thủy sản ước tăng 3,7-3,92%, cơ bản đạt mục tiêu đề ra. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% và là mức cao nhất từ trước đến nay, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD. Xuất siêu đạt khoảng 20,7 tỷ USD, tăng 16,8%.

Sản xuất nông, lâm, thủy sản tiếp tục phát triển ổn định, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, bảo đảm an ninh lương thực. Trong tổng kim ngạch xuất khẩu 70,09 tỷ USD, nông sản đạt 37,25 tỷ USD, lâm sản 18,5 tỷ USD, thủy sản 11,32 tỷ USD.

Các chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội được triển khai đồng bộ. Công tác quản lý, sử dụng tài nguyên đất, nước ngày càng hiệu quả; bảo vệ môi trường nước, không khí và xử lý chất thải rắn sinh hoạt được đẩy mạnh; công tác dự báo, cảnh báo thiên tai và quản lý đê điều từng bước được nâng cao.

Hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế chuyển từ “mở rộng quan hệ, tranh thủ dự án” sang chủ động thiết kế khuôn khổ hợp tác, dẫn dắt sáng kiến, gắn chặt với các mục tiêu chiến lược về an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, chuyển đổi xanh, giảm phát thải và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cũng chỉ rõ một số tồn tại: Công tác dự báo, phản ứng chính sách trong một số thời điểm còn bị động; hệ thống pháp luật và thủ tục hành chính trên một số lĩnh vực còn chồng chéo; kỷ luật, kỷ cương hành chính chưa được thực hiện nghiêm ở một số đơn vị.

Ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn vẫn diễn biến phức tạp; năng lực ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu còn hạn chế; hạ tầng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn và bảo vệ môi trường chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất hàng hóa lớn và cạnh tranh quốc tế.

Bước sang năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, Bộ NN&MT xác định mục tiêu tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, phát huy hiệu quả các nguồn lực cho phát triển nông nghiệp bền vững.

Trong đó, ngành tập trung tiếp tục tinh gọn bộ máy; hoàn thiện thể chế, chính sách phục vụ tăng trưởng và thúc đẩy xuất khẩu; đầu tư phát triển hạ tầng nông nghiệp, nông thôn; quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên đất, nước; đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.

Sau khi nghe ý kiến tham luận của đại diện một số bộ, ngành và Hiệp hội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã phát biểu, bày tỏ vui mừng khi ngành NN&MT phát triển với xu hướng nhanh, bền vững. Thủ tướng ghi nhận, biểu dương, đánh giá cao những nỗ lực và kết quả của ngành, đóng góp chung vào những thành tựu chung của đất nước.

Thủ tướng khái quát những thành tựu của ngành NN&MT bằng "6 cụm từ khóa": Bộ máy tinh gọn; Thể chế đột phá; Chuyển đổi xanh - số; "Tam nông" phát triển; Tài nguyên khơi thông; Kiên trì vượt khó.

Nêu rõ năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, tạo nền tảng hiện thực hóa "2 mục tiêu chiến lược 100 năm", Thủ tướng khẳng định: "Nông nghiệp vẫn là trụ đỡ, nhưng phải số hóa, phải hiện đại hóa, công nghiệp hóa, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh".

Cơ bản thống nhất với các nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm 2026, Thủ tướng đề nghị ngành NN&MT quán triệt thực hiện phương châm "6 nhóm từ khóa": Quản trị hiện đại; Thể chế khơi thông; Khoa học phát triển; Tam nông thịnh vượng; Tài nguyên bền vững; Môi trường an toàn và thực hiện 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Trong đó, chú trọng tập trung thực hiện quyết liệt, hiệu quả những chỉ đạo, định hướng của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, nhất là các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, các nghị quyết chiến lược gần đây của Bộ Chính trị, Nghị quyết của Đảng ủy Chính phủ và tới đây là Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Tập trung hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ chế, chính sách, chiến lược, quy hoạch; đưa thể chế từ điểm nghẽn thành lợi thế cạnh tranh, từ quản lý sang kiến tạo và phục vụ, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Đẩy mạnh ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong toàn ngành và xây dựng người nông dân thông minh, trang bị kiến thức cho họ, tiếp cận khoa học công nghệ nhanh nhất. 

Phát triển hạ tầng chiến lược cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn, phát triển nền nông nghiệp tăng trưởng nhanh, bền vững, sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, hiệu quả, minh bạch. Đẩy mạnh quy hoạch, xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung, liên kết phát triển các vùng sản xuất quy mô lớn, đáp ứng tiêu chuẩn, yêu cầu thị trường; phát triển thủy sản là ngành mũi nhọn trong nông nghiệp, phát triển kinh tế biển; quyết tâm chống khai thác IUU...

Triển khai hiệu quả Đề án "Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030". Tiếp tục nâng cấp, đầu tư, mở rộng thị trường chương trình sản phẩm OCOP.

Thủ tướng lưu ý đẩy mạnh trồng rừng, phủ xanh đồi trọc; xử lý dứt điểm vấn đề liên quan và quản lý, khai thác hiệu quả đất lâm trường; rà soát lại diện tích đất rừng phòng hộ trong thực tế để có hướng xử lý phù hợp với những nơi không còn rừng, phục vụ hiệu quả nhất cho phát triển...