Quốc hội chốt bổ sung ngân sách để sắp xếp bộ máy và miễn học phí

Sáng 17/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, với 436/438 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 99,54%, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh, bổ sung dự toán ngân sách nhà nước năm 2025.

Bổ sung dự toán ngân sách Trung ương năm 2025 để chi trả chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khi thực hiện sắp xếp. Nghị quyết quyết nghị, điều chỉnh, bổ sung dự toán ngân sách trung ương năm 2025 để chi trả chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khi thực hiện sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy quy định tại các Nghị định số 178/2024/NĐ-CP ngày 31/12/2024 và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP ngày 15/3/2025 của Chính phủ theo cơ chế thực hiện cải cách tiền lương.

Theo đó, ngân sách trung ương 2025 sẽ được bổ sung khoảng 44.000 tỷ đồng để chi trả chế độ cho cán bộ, công chức viên chức khi sắp xếp, kiện toàn bộ máy. Trong đó, 15.710 tỷ đồng còn dư từ nguồn cải cách tiền lương để điều chỉnh lương cơ sở năm 2024 được chuyển nguồn sang 2025. Khoảng 28.290 tỷ đồng được bổ sung từ nguồn tích lũy cho cải cách tiền lương và bổ sung tương ứng dự án toán ngân sách. Khoản này sẽ được Chính phủ bổ sung dự toán chi cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương. Trường hợp nhu cầu kinh phí phát sinh vượt mức Quốc hội cho phép, Chính phủ được dùng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương để thực hiện.

Nghị quyết nêu rõ, chuyển nguồn 6.623 tỷ đồng dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương năm 2024 chưa phân bổ còn lại sang năm 2025 để thực hiện chính sách miễn học phí, thực hiện các nhiệm vụ phát sinh do sắp xếp tổ chức bộ máy theo phê duyệt của các cấp thẩm quyền (ngoài chi trả chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động).

Về bố trí chi ngân sách nhà nước năm 2025 cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, Thông báo số 01-TB/BCĐTW ngày 22/1/2025 và số 03-TB/BCĐTW ngày 6/3/2025 của Ban chỉ đạo Trung ương thông báo Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số như sau:

Trường hợp sau khi đã sử dụng nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2024 theo quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng chưa đảm bảo mức bố trí ít nhất 3% chi ngân sách nhà nước năm 2025 cho nhiệm vụ nêu trên, cho phép Chính phủ điều chỉnh, sắp xếp trong phạm vi các khoản dự toán chi ngân sách trung ương năm 2025 chưa phân bổ đầu năm để thực hiện.

Nghị quyết giao Chính phủ khẩn trương tổ chức thực hiện, bảo đảm đúng chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi, đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí, tuân thủ quy định của Luật Ngân sách nhà nước, Luật số 56/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Ngân sách nhà nước, pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, pháp luật có liên quan, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất, tại Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện và Báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng, thừa ủy quyền Thủ tướng, trình bày tờ trình Chính phủ, cho biết các địa phương cần có thêm khoảng 59.000 tỷ đồng để chi trả chế độ cho cán bộ công chức, viên chức, người lao động khi sắp xếp tổ chức bộ máy. Khoản này gồm 15.000 tỷ đồng từ ngân sách địa phương và 44.000 tỷ từ ngân sách trung ương (gồm 14.200 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu cho các địa phương, nguồn thực hiện tương tự theo cơ chế cải cách tiền lương).

Cũng theo nghị quyết, Chính phủ được chuyển 6.623 tỷ đồng từ nguồn dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương 2024 chưa phân bổ còn lại sang năm 2025, để miễn học phí, và các nhiệm vụ phát sinh sắp xếp bộ máy (ngoài chi trả chế độ, chính sách với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động). Theo tính toán trước đó của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cần khoảng 10.000 tỷ đồng (riêng năm 2025 là 4.500 tỷ đồng) để miễn học phí cho học sinh từ mầm non tới cấp THPT. Quốc hội cũng quyết nghị việc bố trí 3% tổng chi ngân sách năm 2025 cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị.

Trường hợp sau khi đã dùng nguồn tăng thu, nhưng vẫn chưa đủ, Chính phủ sẽ trình Quốc hội cho phép điều chỉnh, sắp xếp các khoản chi chưa phân bổ của ngân sách trung ương 2025 để thực hiện nhiệm vụ này.

Thảo luận ở hội trường về điều chỉnh, bổ sung dự toán ngân sách nhà nước năm 2025, đa số các đại biểu Quốc hội đánh giá cao sự nỗ lực, trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội để trình Quốc hội điều chỉnh, bổ sung dự toán ngân sách nhà nước năm 2025, kịp thời để có nguồn kinh phí triển khai các nhiệm vụ đột phá, cách mạng theo quyết sách của Trung ương, Bộ Chính trị. Đồng thời đề nghị, cần khắc phục tình trạng có chính sách, có nguồn kinh phí nhưng chậm trễ phân bổ, làm ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách.

Ngay sau khi Quốc hội thông qua, các đại biểu đề nghị cần khẩn trương tổ chức, triển khai thực hiện, bảo đảm sử dụng ngân sách tiết kiệm, hiệu quả, không để xảy ra tình trạng sử dụng trục lợi chính sách.