Quyết tâm tăng trưởng hai con số trên nền tảng vững chắc là ổn định kinh tế vĩ mô

Không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà phải đánh đổi bằng sự bất ổn vĩ mô

Tại tổ thảo luận của đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng (Tổ 11), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã phân tích, làm rõ, nhấn mạnh thêm một số điểm trọng tâm trong các báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội lần này, đặc biệt là về mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Thủ tướng Chính phủ đồng tình với nội dung được nhiều đại biểu trao đổi, đề cập về việc cần đổi mới cách thức báo cáo trước Quốc hội theo hướng đơn giản hóa; xây dựng một báo cáo kinh tế -xã hội tổng thể (gồm cả nội dung về đầu tư công, tài chính, ngân sách trong một năm và cả nhiệm kỳ) thay vì các báo cáo tách rời theo từng lĩnh vực như trước đây, những số liệu chi tiết về thu chi ngân sách, phân bổ vốn đầu tư công hay vay trả nợ công sẽ được đính kèm dưới dạng phụ lục.

Thủ tướng nhận định, cách làm này giúp đại biểu tiết kiệm thời gian, dễ tiếp cận và có cái nhìn tổng thể hơn. Điều này cũng tương tự như sự đổi mới mạnh mẽ tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Tổng Bí thư, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương đã quyết định chỉ trình ra Đại hội một Báo cáo duy nhất, tích hợp cả đánh giá kinh tế - xã hội, công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng, kèm theo các phụ lục chi tiết…

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, để đạt tăng trưởng hai con số, cần nguồn lực đầu tư rất lớn. Nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần đạt khoảng 40% GDP (tương đương 38,5 triệu tỷ đồng), cao hơn mức 33% của nhiệm kỳ trước. Vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này khoảng trên 8 triệu tỷ đồng, so với nhiệm kỳ trước khoảng 2,87 triệu tỷ đồng.

Tuy vậy, con số khoảng trên 8 triệu tỷ đồng đầu tư công này cũng chỉ đáp ứng khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, 80% còn lại bắt buộc phải huy động từ nguồn lực xã hội, doanh nghiệp trong nước và vốn đầu tư trực tiếp, gián tiếp từ nước ngoài. Theo Thủ tướng, để thu hút được nguồn vốn này, không có cách nào khác là phải có một hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, tất cả những mục tiêu trên phải được đặt trên một nền tảng vững chắc là ổn định kinh tế vĩ mô. “Xây nhà phải gia cố móng trước khi nâng tầng. Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà phải đánh đổi bằng sự bất ổn vĩ mô, vì cái giá phải trả sẽ rất đắt và lớn hơn rất nhiều", Thủ tướng Chính phủ phát biểu.

Luôn ý thức sâu sắc điều này, ngay trong những ngày qua, Chính phủ đã thường xuyên chỉ đạo các cơ quan như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công thương… chủ động phối hợp, điều tiết, linh hoạt ứng phó với các biến động từ thị trường tiền tệ, xăng dầu thế giới để giảm thiểu tác động tiêu cực đến trong nước.

Xây dựng khung chính sách ở các cấp độ để ứng phó với những trường hợp bất thường, khẩn cấp

Cho ý kiến thảo luận Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, tại Tổ 5, đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa (Hưng Yên) cho biết, chính sách đưa ra rất đúng. Tuy nhiên, cần cần nhắc điều khoản về hiệu lực. Cân nhắc ủy quyền cho Chính phủ, bởi qua mỗi lần điều chỉnh, kéo dài hay là rút ngắn việc tiếp tục thực hiện nghị quyết cũng cần phải có sự đánh giá tác động đa chiều.

Trong điều hành thực tế, đại biểu cho rằng, đối với xăng dầu, chúng ta chỉ bảo đảm được một phần, còn cơ bản là nhập khẩu. Trong điều hành giá, chúng ta là người chấp nhận giá, chứ không có quyền là định đoạt giá. Do vậy, cần nhìn nhận công tác điều hành giá xăng dầu trong nước trong mối quan hệ với mặt bằng giá xăng dầu thế giới, đặc biệt là giá xăng dầu của các thị trường có cùng biên giới, biên giới biển hoặc là đất liền. Điều này cũng góp phần ngăn chặn tình trạng buôn lậu xăng dầu.

Bên cạnh việc ban hành nghị quyết, trong tổ chức thực hiện phải có các giải pháp đồng bộ để bảo vệ quyền lợi của đất nước và lợi ích của người dân trong thời điểm mà biến động giá xăng dầu rất nhanh và tăng cao.

Đại biểu cho rằng, từ ví dụ về giá xăng dầu, cần phải suy xét và nhìn rộng ra. Đặc trưng của tình hình thế giới hiện nay luôn biến động và biến động rất nhanh, bất định và khó lường. Nếu không có “kịch bản”, chủ động các giải pháp và phương án ứng phó với các tình huống xảy ra tương tự đối với biến động giá xăng dầu vừa qua thì chi phí để xử lý sẽ rất lớn.

Từ việc giá xăng dầu biến động mạnh do bất ổn ở Trung Đông, đại biểu cho rằng, về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, Chính phủ nên chủ động xây dựng một khung chính sách để ứng phó đối với những trường hợp mà bất thường, khẩn cấp, tác động bất lợi của những yếu tố bất thường do những cú sốc của thế giới, do chiến tranh, thiên tai… Khung chính sách này thể hiện các kịch bản có thể xảy ra ở cấp độ quốc gia và cấp độ ngành. Trong đó, Chính phủ được trao quyền hạn theo những nguyên tắc nhằm chủ động xử lý ứng phó với các tình huống xảy ra và theo cấp độ.

Cần có chiến lược cụ thể để chuyển đổi dần sang nguồn năng lượng mới, năng lượng sạch

Tại phiên thảo luận tổ của Đoàn TP Hồ Chí Minh, đại biểu Trần Anh Tuấn cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, để công tác điều hành tốt hơn, Chính phủ và chính quyền các cấp cần lưu ý những tín hiệu đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 2 con số như vấn đề tỷ giá, tín dụng cho vay…cần có những cái giải pháp mang tính căn cơ, đột phá để giải quyết những vấn đề này.

Liên quan tới chi phí đầu vào cho các doanh nghiệp, hiện nay tình hình chiến sự Trung Đông đã ảnh hưởng tới giá cả nguyên vật liệu đầu vào cho tất cả các đơn vị của nền kinh tế. Chính phủ cũng đã có những giải pháp để ổn định được nguồn cung năng lượng cũng như giá cả nguyên vật liệu, nhiên liệu sản xuất.

“Về lâu dài, cần phải có những chiến lược cụ thể hơn để chuyển đổi dần sang những nguồn năng lượng mới, năng lượng sạch theo xu hướng chung, để có nền sản xuất xanh, sạch, đáp ứng được yêu cầu về tiêu dùng của các nước”, Đại biểu Trần Anh Tuấn nhấn mạnh.

Cần có những giải pháp khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư chuyển đổi sang các dạng năng lượng khác thay năng lượng hóa thạch, đảm bảo nguồn năng lượng dài hạn. Đồng thời khuyến khích người tiêu dùng chuyển đổi sang phương tiện sử dụng nguồn năng lượng sạch.   

Kiên định mục tiêu tăng trưởng 10%, đảm bảo 4 nguyên tắc

Tại phiên thảo luận tổ, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho ý kiến về kiên định mục tiêu tăng trưởng 10%, đồng thời phải đảm bảo 4 nguyên tắc mà đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra. Đó là, phải đảm bảo việc tăng trưởng thực chất; đảm bảo việc tăng trưởng trên cơ sở ổn định kinh tế vĩ mô; phải khai thác được các nguồn lực xã hội, trong đó nguồn lực của tư nhân, nguồn lực vốn đầu tư nước ngoài; đảm bảo hạnh phúc của nhân dân.

Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, để đảm bảo vừa tăng trưởng 10%, vừa ổn định kinh tế vĩ mô, cần có các giải pháp chuyên sâu; chính sách tài khóa chặt chẽ, kỷ cương, nghiêm ngặt và giảm chi thường xuyên đến mức tối đa.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân đề xuất giải pháp khơi tăng nguồn thu đang có tiềm năng như tài sản công, đất công, khối tài sản mà doanh nghiệp nhà nước đang quản lý. Những nguồn thu tiềm năng này cần phải tiếp tục được khai thác một cách hiệu quả.

Đánh giá về ý kiến thảo luận của các đại biểu, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, các đại biểu đã đưa ra nhiều giải pháp để phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Mục tiêu này đặt ra những yêu cầu rất mới, đặc biệt là phải chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo để bứt phá. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ, quyết liệt, quyết tâm ở các ngành, các cấp, các lĩnh vực.

“Năm 2026 này, chúng ta quyết tâm tăng trưởng 2 con số và thu ngân sách đạt 2,8 triệu tỷ đồng Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, phải tập trung thực hiện “năm hóa”: số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích. Kinh tế phát triển nhưng phải đảm bảo công bằng xã hội, giáo dục, y tế, lao động, đào tạo nghề, giải quyết việc làm”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.