Việt Nam – Estonia: Tăng cường kết nối số, tạo bứt phá tương lai
Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Estonia Kristen Michal, Thủ tướng Phạm Minh Chính và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam có chuyến thăm chính thức nước này từ ngày 5-7/6. Đây là lần đầu tiên lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam thăm Estonia sau hơn 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Theo ông Hannes Hanso - Đại sứ Estonia tại Trung Quốc, kiêm nhiệm Việt Nam, Mông Cổ và Thái Lan, chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính được kỳ vọng sẽ mở ra những hướng hợp tác mới về đối thoại chính trị, kinh tế và giao lưu nhân dân giữa hai quốc gia.
Việt Nam và Estonia thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1992, dù cách xa về địa lý và có quy mô khác biệt, hai nước chia sẻ nhiều giá trị chung, cả hai đều là những nền kinh tế có độ mở cao, tôn trọng luật pháp quốc tế, đề cao chủ quyền – độc lập dân tộc và luôn tìm kiếm những bước đi đổi mới để nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong bối cảnh thế giới đang dịch chuyển mạnh mẽ dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, những điểm giao cắt chiến lược này trở thành nền tảng vững chắc để hai quốc gia tăng cường gắn kết, bổ trợ và tạo đột phá.
Estonia là một hình mẫu về chuyển đổi số thành công. Sau khi giành lại độc lập năm 1991, nước này đã nhanh chóng vượt qua di sản của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung để trở thành quốc gia số tiên phong. Ngành công nghệ thông tin là trụ cột quan trọng nhất trong nền kinh tế Estonia hiện đại, góp hơn 7% GDP.
Với hạ tầng kỹ thuật số toàn diện, hệ thống hành chính công phi giấy tờ, Estonia là quốc gia khởi nghiệp năng động, với môi trường pháp lý thông thoáng, quy trình đăng ký doanh nghiệp nhanh gọn vốn có thể hoàn tất trong vài giờ. Đây cũng là nơi khai sinh ra nhiều startup công nghệ có tầm ảnh hưởng toàn cầu, tiêu biểu là Skype.
Với Việt Nam, công cuộc chuyển đổi số đang được thúc đẩy mạnh mẽ ở cấp quốc gia, nhằm tạo đòn bẩy tăng trưởng trong kỷ nguyên số. Việt Nam không chỉ là một thị trường rộng lớn, năng động với dân số trẻ mà còn đang trong quá trình tái cấu trúc mô hình phát triển, chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu, từ phụ thuộc tài nguyên sang dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng lao động.
Do đó, việc học hỏi kinh nghiệm từ Estonia – quốc gia chỉ với hơn 1,3 triệu dân nhưng thuộc top đầu Liên minh châu Âu (EU) về ứng dụng công nghệ số, sẽ mang lại những bài học quý báu và gợi mở các chính sách cải cách sắp tới.
Những chuyển biến tích cực trong hợp tác song phương thời gian qua sẽ tạo nền móng hướng đến những bước tiến mới. Về kinh tế, trao đổi thương mại có chiều hướng tăng mạnh. Quý I/2025, xuất khẩu nông sản Việt Nam sang Estonia tăng hơn 100% so với cùng kỳ năm trước.
Estonia cũng là một trong những quốc gia EU sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA) với Việt Nam, một chỉ dấu rõ ràng về sự ưu tiên chiến lược trong hợp tác kinh tế, coi Việt Nam không chỉ là thị trường tiềm năng mà còn là đối tác đáng tin cậy và đang trỗi dậy ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Quan hệ song phương cũng có nhiều điểm tựa trong hợp tác chính trị – ngoại giao. Hai nước từng nhiều lần ủng hộ lẫn nhau ứng cử vào các cơ quan quan trọng của Liên hợp quốc như Hội đồng Nhân quyền hay Hội đồng Bảo an. Mới đây, trong chuyến thăm và làm việc tại Estonia, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã bày tỏ mong muốn học hỏi kinh nghiệm của Estonia trong xây dựng chính phủ điện tử, xã hội số và quản trị thông minh. Việt Nam cũng đề nghị Estonia ủng hộ việc nâng cấp quan hệ Việt Nam–EU, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp trong các cơ chế hợp tác ASEAN–EU mà cả hai nước cùng tham gia.
Dự kiến, nhiều văn kiện hợp tác sẽ được ký kết trong chuyến thăm Estonia của Thủ tướng Phạm Minh Chính, mở đường tăng cường phối hợp trong các lĩnh vực chuyển đổi số, giáo dục, năng lượng tái tạo và môi trường. Theo Đại sứ Việt Nam tại Phần Lan kiêm nhiệm Estonia Phạm Thị Thanh Bình, chuyến thăm của Thủ tướng không chỉ mang tính biểu tượng về mặt chính trị-ngoại giao, mà còn có ý nghĩa quan trọng định hướng chiến lược quan hệ song phương giai đoạn mới, trên cả kênh chính phủ và doanh nghiệp, đưa hợp tác giữa hai nước đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn.